Friday, May 8, 2009

Paolo Coelho: Eleven minutes


Орой нь уншиж эхлээд салж чадалгүй шөнөжин уншиж дуусгасан энэ ном Paolo Coelho-н зохиолуудаас миний уншсан анхны ном юм. "The Alchemist"-ийн тухай зөндөө сонссон авч одоог хүртэл уншаагүй л яваа.

Бүсгүй хүний дотоод ертөнцийг эрэгтэй хүн ийм тодорхой, нарийн бичиж чадсан нь үнэхээр гайхмаар. Maria-тай хамт өнгөрөөсөн шөнийн турш би хэдэнтээ нулимс унагаж, зохиолчийн бичлэг, сэтгэлгээг гайхан биширч байлаа. Эмэгтэй хүний бардам мөртлөө гэнэн сэтгэл, юуны ч өмнө сөхөрчихгүй санаатай, чадахгүй байсан ч "үхтлээ" гүрийдэг нэрэлхүү зан гээд. Заримдаа ичмээр, заримдаа инээд хүрмээр, эсвэл тэнэг, бүр аймаар ч юм шиг...

Бразилийн хөдөө тосгоны жаахан охин Швейцарт ирээд замаа алдан биеэ үнэлэгч болж буй, түүний үйлчлүүлэгчид мөнгөтэй, "мундаг" эрчүүд, секс, садизм, сүүлдээ хайр дурлал, дарс, цэцэг... Ерөнхийдөө "Эртээ урьдын цагт Мариа гэж нэгэн биеэ үнэлэгч байжээ..." гэж эхлээд намайг бүтэн шөнө унтуулалгүй гүрийлгэж, уйлуулж явсаар ямар ч гэсэн аз жаргалтай төгслөө.

Зохиолч эротик агшнуудыг мөн маш эвтэйхнээр дүрсэлсэн байсан. Номыг унших явцад надад хэн нэгэн биеэ үнэлэгчийн амьдрал, нийгмийн бохир завааны тухай уншиж байгаа сэтгэгдэл төрсөнгүй. Яг л охидын амьдрал ямар байдаг тэр бүхэн, анхны үнсэлт, анхны болзоо, анхны, анхны... Дараа нь шархалсан зүрх, дахиад шархалсан зүрх, бас дахиад шарх, эцэстээ зүрх шархлуулагч...

Энэ номыг гайхалтай сайн ном, заавал уншаарай гэж хэлмээргүй байна. Сайн ном, хүсвэл уншаарай.

Sunday, May 3, 2009

The love guru ба Iron man

The love guru гэж хөгийн кино байнаа, нээрээ. Нилээд хүлээцтэйгээр 3/1 хүртэлх хэсгийг нь үзээд цаашид тэвчихээн байж кино үзэж байсан өрөөг орхин гарсан болно. Тэнэг гэхэд ч хаашаа юм, заваан гэхэд ч бас хаашаа юм. Тэгсэн мөртлөө хамаг л одууд тоглсон гэж байгаа. Эрчүүд бол энэ киног дуустал нь инээж маазраад үзчих юм шиг байналээ. Мань мэтийн бүсгүйчүүд бүгд "The love guru"-г хаяж "Iron man"-г сонголоо.
Төмөр хүнийг өмнө нь хоёр ч удаа үзсэн боловч энэ удаад нэгэнт кино үзэх төлөвлөгөөтэй байсан, дээр нь эхний сонгосон кино шал дэмий байсан тул буцах замдаа Дулмааг заллаа гэдгийг үлгэр болсон нь энэ л дээ. Гэхдээ Төмөр хүн сонирхолтой, адал явдалтай, дуу чимээ, дүрсний эффектүүд маш сайтай.
Энэ удаад миний анхааралд орсон зүйлс нь нэгдүгээрт, хүн хэдий гоц ухаан, гойд хүч чадал, хөрөнгө чинээтэй байлаа ч анд нөхөд, гэр бүл байхгүй бол энэ бүгд ямар ч утгагүй юмаа гэсэн нэг өгүүлэмж, хоёрдугаарт, чамайг тойрон хүрээлж, хайртай дуртайгаа зарлаж, дагаж гүйгсдийн дундаас үнэн сэтгэлт нэгнийг таньж олно гэдэг ёстой л өвсөн дундаас зүү эрэхтэй адил хэрэг гэсэн илэрхийлэл байсан юм. Муу нөхрөөс сайн дайсан мянга дахин илүү гэж нэг үг байдаг. Надад хэдийгээр ийм азгүй тохиолдол таарч байгаагүй ч "хүн цагаа тулахаар бас өөр л байдаг юм байна даа" гэсэн сэтгэгдэл төрж байсан үе бишгүй бий.
Саяхан Их Хурлын гишүүн Бат-Үүлийн бичсэн нэг нийтлэлийг уншиж байхад улс төр, эрх мэдэл, ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай огт биш анд нөхөр, үнэнч сэтгэл гэдэг чинь юу юм бэ?, миний хажууд хэн байсан хэрэг вэ? гэсэн олон асуултууд дунд торойн үлдсэн ганцаардал үнэртэж байх шиг санагдаж билээ.
Өчигдөр бас "Тайна Чингис хана" гэж дөнгөж энэ гуравдугаар сард нээлтээ хийсэн орос киног үзэж суухад бас л энэ сэдвийг гүнзгий хөндөж харуулсан байсан. Энэ киноны тухай сэтгэгдлээ мөдхөн оруулна. Сайхан кино байналээ, үзээрэй. Оргил, Түвшинхүү нарын манай монгол жүжигчид маш сайн тоглосон байсан шүү.

Sunday, April 26, 2009

Живэхүй...

Бүх юм цэнхэр... Миний даашинз, түүний нүд, тэртээх уулсын өнгө, тэнгэр, тэр байтугай наран хүртэл цэнхэрхэн өнгөөр гэрэлтэж байх шиг. Энд цэнхэр цэцэг ургажээ. Харж байна уу? Бүх юм цэнхэр...
Уруулаас минь урсан гарах үгс, чихэн дээр минь наадан бүжих яриа ч цэнхэр. Даашинзныхаа хормойг дэрвүүлэн энэ цэнхэр ертөнцөөр наадан зугаацмаар... Энэ аялгуу хүртэл цэнхэр ертөнцийн цэнхэр аялгуу. Би нүдээ анимааргүй байна, хараад л, хараад л, хараад л баймаар. Бүх юм цэнхэр...
Уулсын дээгүүр бараан үүл хөшилдөж, хүйтэн салхи нэвт үлээн жиндүүлээд. Ийм хүйтэн бороонд дургүйг минь яана... Бодит ертөнц ийм л байдаг.
Үгүй ээ, өнөөдөр би цэнхэр ертөнцөөс гарахгүй. Эндээ үлдлээ...

Tuesday, March 17, 2009

Хувцас бурхан, бие чөтгөр...

Сэргэн жавхаажсан торомгор алаг нүд сормуусаа донжтой дэвэн, цовоо цолгин инээд цангинуулахад нь эр хүн байтугай бүсгүй хүн ч нүд алдмаар... Гоёмсог даашинзны хормой дэрвүүлэн үнэн галзуу бүжиж байна. Тэнгэр минь, тэр хэн бэ? Сайхан, гоё, гоёмсог, хөөрхөн, өөр бүсгүй хүнийг илэрхийлж болох ямар сайхан үгс байдаг билээ дээ?
Би түүнийг хэзээ ч анзаарч харж байгаагүй юм байна шүү дээ. Хааяахан нэг тааралдахад мэндийн зөрөөнөөс цаашгүй. Толгойгоо боосон энэ алчуур доор ямархуу үс байгаа бол гэсэн саваагүй бодлоос өөр зүйлгүй.
"Дотоод гоо сайхан" гэсэн нэг их нарийн учир утга тоочиж цэцэрхсэн нэгний үгс хоосон. Гадаад гоо сайхан үгүй бол дотоод гоо сайхан бас л хоосон... Бүү өөрийгөө хуур... Түүнийг хараач. Бүхний нүдийг унаган бүжиж байгаа энэ гайхалтай бүсгүйг хар. Нэвсгэр даашинз, алчуураа солих төдийд л төрөл арилжсан мэт хувиран өөрчлөгджээ. Би нэг сайхан үг түүнд хэлэх юмсан...
...Бороо шиврэн байснаа цас болон хувираад л. Бүсгүй хүн шиг аальгүйхэн тэнгэр үү. Гарч цасан дунд алхмаар ч юм шиг. Энэ өмнөөс ирж байгаа хэн бэ? Царай дарсан нэвсгэр даашинз, үсээ битүү далдалсан алчуур... Өчигдрийн гал цогтой үзэсгэлэнт бүсгүйг халтьхан санагдуулах нүднээс өөр юу ч үгүй. Ээ дээ. Сүсэг бишрэлийг нь яалтай ч билээ...
Бурхан минь, намайг монгол бүсгүй болгож төрүүлсэнд талархаад баршгүй ээ...

Wednesday, February 18, 2009

Санасан...

Том том цасан ширхэг малгайлан... Гараа тосон нүдээ анихад хөвсийсөн цасан ширхгүүд намайг тойрон бүжиж, алган дээр минь буухдаа сэрүүхэн бас нойтон...
Сэтгэл дотор амгалан тайван, яг л энэ цас бударсан чив чимээгүй өдөр шиг. Чив чимээгүй. Гайхмаар...
Хүн зоны бужигнаан, машин тэрэгний шуугиан дундах яаруу давчуу амьдрал минь энэхэн мөч дээр ирээд түр зуур алмайран саатаа юу? Тэнгис далай, хэдэн зуун уулсын цаанаас сэтгэлд таатай дуун дуулдах шиг. Сураг ажиг тавилгүй удаа юу даа...
Хавар хурдан болоосой, өвөл бүү дуусаасай. Цас минь бүү зогс, малгайлан ор, бүр салхилан шуур. Энэ чимээгүй, амар амгаланг эвд. Өө, энд салхи байхгүй болохоор л ийм чимээгүй, тайван байжээ. Хаана, юунд тэгтлээ сатааран саатаа юм болоо?
Том том цасан ширхэг малгайлсаар... Гараа тосон нүдээ анихад...

Tuesday, February 10, 2009

Би зүүдлэв...

Эргэн тойрон өнгө өнгийн одод гялалзан би вээр тэдний дунд гэрлийн хурдаар нисч явнам. Өмнөөс харван ирэх сүүлт оддоос чадмаг гэгч нь бултан, огторгуйн дунд дураараа дүүлж байна. Бүхий л бие цогцос минь зүйрлэхийн аргагүй хөөрлөөр бялхан дүүрч, улам хурдлан, улам цаашаа харвахаас өөрийг үл бодно. Нэг тал нь гэрэлтэн ахуйд нөгөө тал нь харанхуйлан дүнсийх гариг эрхэс, дэлбэрч буй галт одод, өнгө өнгийн...
Ийм гайхалтай үзэгдлийг кинон дээрээс ч харж байгаагүй санагдана. Нэгэнтээ хурдаа аван нисэхэд эргэн тойронд буй бүхэн тэртээ хойшоо харван алга болж, аажууран сатаарахуйд эргээд л эгэлгүй их огторгуй нүднээ тодорно. Би чухам хаана, юуны учир, юунд ингэтлээ яаран хурдалж явааг бүү мэд...
Гэнэтхэн нүдний өмнө асар том гариг юу юугүй тулан, хаашаа ч бултан зайлахын аргагүй бүх орон зайг хаагаад ирэхийн сацуу дэмий л нүдээ аньж бурхан тэнгэрт өөрийгөө даатган орхив. Ямар нэгэн зүйлийг мөргөөд, эсвэл би унаад нэг л их өвдөлт, аймшиг болно доо гэсэн айдас зүрхэнд зурсхийн хамаг бие хөлрөөд ирэх шиг. Тэгтэл... тэгтэл.. юу ч болсонгүй, би хүлээсээр...
Нүдээ нээхэд өнөө олон өнгө өнгийн одод, гариг эрхэс тэртээ дээр тэнгэрт анивчиж, би газар тэнгэрийн завсарт жингүйдэн хөвж явна. Үзтэл нөгөөх асар том гариг дээгүүр нисч яваа бололтой. Тайван, намуухан, дулаан... Доошоо харахад газрын шаргал хөрс, уул толгод нүднээ дурайж, дээш өлийхүйд одод даллан дуудаж байна. Би дахин хурдаа авч, эндээс тасран холдохоос эмээж, зөөлөн хөвөн бүүвэйлэгдэхийг хүслээ. Энд нэг л сайхан. Аажуухан, зөөлөн, тэгээд бас чив чимээгүй байх юм. Гариг эрхсийн дундуур эргээд галзуу мэт хурдлан дүүлэх хүсэл төрөхүйд цойлон одох гэсэн боловч миний хүслээр хаашаа л бол хаашаа харван дүүлж байсан тэр их хурд алга болчихжээ. Яаж ч хичээгээд дээшээ бус харин ч доошоо хөвөөд байх шиг.
“Миний охин, сэрээрэй!” Ээжээ, энэ та юу? Та хаана байнаа? Энэ сайхан хоолой тэртээх огторгуйн гүнээс сонсогдоод байх шиг... Би сэрчихлээ... Өрөөндөө... Харанхуй... Нам гүм...

Sunday, January 25, 2009

City of Ember

Дэлхийн амьдрал, байгал ертөнц тэр чигээрээ сүйрч, амьд үлдсэн хүмүүс газрын гүнд амь хоргодон Эмбр гэх нэртэй хотыг байгуулжээ. Гамшгаас хойш 200 гаруй жил өнгөрсний дараах үйл явдлыг өгүүлэх энэхүү зөгнөлт кино өнгөрсөн оны 10 сард нээлтээ хийсэн агаад сонирхолтой үйл явдлаар дүүрэн. Цагаа хумслан байж үзсэнийх хэдийгээр сэтгэл хөдлөөгүй боловч дажгүй кино гэж дүгнэв.
Хотын амьдралыг тэтгэгч нь болсон эрчим хүчний асар том генератор (энэ үг чинь орчуулагддаг билүү, юу билээ?) нь жагсаалаас гарах дээрээ тулж, Монголчууд бидний ихэд танил нөгөө байн байн тог тасрах зовлонг хотын оршин суугчид амсахын зэрэгцээгээр хүнсний нөөцгүй болж, өлсгөлөнгийн аюулын харанга дэлдэж байлаа.

Хотын захирагч энэ аюулаас гарах гарцыг үл хайхаар барахгүй, байгаа хүнсний нөөцийг нууцлан далдалж, зөвхөн өөрөө идэж ууж суух юм. Харин ядарсан оршин суугчдаа сайхан үг, амлалтаар молигодон хуурч, "За алив бүгдээрээ нэгдэн тэмцэцгээе. Бид энэ бүхнийг хамтдаа давж туулна, урагшаа" ухааны юм ярьж хотын сүлд дууг сэтгэл хөдөлмөөр дуулна. Энэ дүр зураг ч бас танил юм шиг...

Энэ үед өнгөж 12 настай, хотын долоо дахь захирагчийн үр удам, "өрөмний өт" шиг Лина (Lina) гэх охин эмээд нь өвлөгдөн ирсэн нэгэн хачирхалтай хайрцгийг олсноор үйл явдлын жинхэнэ өрнөл эхэлнэ. Лина, түүний ангийн найз, бидний ярьдгаар "жинхэнэ гавал толгойтой" аавтай Дүүн (Doon) гэх залуу хүү нар хайрцгийн нууцыг тайлахаар оролдох явцдаа хотын мөхөл ойртож байгаа болон Эмбрийн захирагч "нэг л биш" гэдгийг олж мэддэг. Ингээд л бүх л киноны адилаар бөөн адал явдал эхэлж, тэмцэл, хууран мэхлэлт, айдас хүйдэс, амжилт гээд л цаашаа өрнөнө. Эцсийн эцэст тэд газар дээр гарч чадах бөгөөд өглөө нар мандаж, байгал дэлхийн амьдрал сэргэсэн болохыг харна.

Ерөнхийдөө ямар ч хүчин зүтгэл жижигдэхгүй, хичнээн бага байсан ч нас залуудахгүй, ухаан, зориг эрмэлзэл, хичээл зүтгэл байхад юманд хүрнэ гэсэн санааг гаргажээ. "Муу санаа биеэ отно" гэдэг үлгэрийг хүнс нуусан өрөөндөө нуугдаж байгаад араатанд идүүлсэн хотын захирагчаар дүрслэн харуулсан байна. Хуурч мэхлээд хол явахгүй ээ гэж хэлээд байна, цаана чинь. Бас жинхэнэ үүргээ мэддэг, ажлаа хийж чаддаг хүн хэрэгтэй үед, хэрэгтэй газраа байж хийхээ ч хийж, амрахаа ч амарч чаддаг болохыг Сул (Sul) гэх сантехникч өвгөн харуулна. Ийм хүмүүс Монголд олон бий. Бүр маш олон байгаа гэж би бодно.

Киног үзсэний дараа уран зөгнөл, адал явдал автагдах бус утаан дундаа умбасан Улаанбаатар минь л бодогдож байх юм...

Улаанбаатар минь газрын гүний харанхуй Эмбр болчихгүй байгаасай. Бидний заяа түшиг.