tag:blogger.com,1999:blog-34065485220234981542012-01-15T02:02:45.466+08:00Live It The Way You Love It...J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.comBlogger1021100tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-76579059299970758402009-08-05T12:08:00.000+08:002009-08-05T12:09:53.827+08:00<pre><span style="font-weight: bold;" class="zagol"></span><span class="songkino">Как мы близки с тобой,<br />Нам даже слов не надо,<br />Только спроси, взглядом спроси меня,<br />И вновь я, как тогда,<br />Тебе отвечу взглядом -<br />Да, да, да, да...<br /><br />И если нам судьба<br />Тысячу лет подарит,<br />Тысячу лет буду гордиться я,<br />Что ты - любовь моя<br /><br />В белых снегах зимы<br />Или в пустыне рыжей<br />Только спроси, молча спроси меня<br />Я прибегу туда,<br />И рядом ты услышишь:<br />Да, да, да...<br /><br />Да! Если решит судьба<br />Нас разлучить навеки,<br />Не разлюблю! Не позабуду я<br />Тебя, любовь моя!<br />Да! Да! Да! Да! Да...<br /><br /><span style="font-style: italic;">(</span></span><span style="font-style: italic;" class="songkino">Л. Дербенев</span><span class="songkino"><span style="font-style: italic;">)</span></span></pre><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-7657905929997075840?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-79422641372728796222009-07-23T12:01:00.005+08:002009-07-24T06:17:43.562+08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SmfjWAv-nYI/AAAAAAAAAUI/igUVWAATjIY/s1600-h/kiterunner.jpg"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 206px; height: 320px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SmfjWAv-nYI/AAAAAAAAAUI/igUVWAATjIY/s320/kiterunner.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5361503848705727874" border="0" /></a><br />Бас л нулимстай хэдэн оройг Амиртай цуг өнгөрүүлэв. Хасаны амьдралын тухай уншихаар юу гэж хүний амьдрал ийм байж болдог юм, худлаа байх аа гэж бодмоор. Монгол үндэстний мах цусны тасархай Хазар Монголчуудын тухай сүүлийн үед олон удаа сонсч, уншсан болохоор бүр ч их сэтгэл хөдөлсөн байх.<br /><br />Цаасан шувуу нисгэн, инээд цангинуулан Кабулын гудамжаар гүйлдэж асан бяцхан хөвгүүдийн хувь заяа амьдралын хүрдэнд юутай өөр өөрөөр эргэн одож, зөрчилдөж, амьдралын зам нь эргэн огтлолцож...<br /><br />Бодоод байхнээ миний хүүхэд ахуйн найзууд ч бас л хаа ч юм нисэн одоцгоож, зарим нь харамсалтайгаар цэл залуудаа тэнгэрийн оронд дүүлэн одож, зарим нь хувь заяаны эргүүлэгт живж, зарим нь амьдралын их далай дунд сэлж байгаа шүү дээ. Гэхдээ нарлаг Монголд хүн болж төрөөд тайван сайхан амьдарч буй миний амьдралыг хаа холын Афганистанд миний төсөөлж ч үл чадах хэцүү бэрх дунд тэсэн амьдарч чадаж буй тэр хүмүүсийн амьдралыг харьцуулшгүй аж.<br /><br />Тэдний нэг хэсэг нь эрх чөлөөний орон гэгдэх Америк, өөр хаашаа ч юм арай тайван амьдарч болох газар руу дүрвэн одсон. Дүрвэж ч байгаа бизээ. Нэг хэсэг нь шашны хэт туйлширсан, хэт даврагчдын ч билүү бүлэглэлд нэгдэж ороод Асеф шиг дураараа дургиж дунд чөмгөөрөө жиргэдэг байх. Харин үлдсэн хэсэг нь Хасанууд, Раимууд, Сохрабууд...<br /><br />Дорд үзэгдсэн Хазара үндэстнүүдийн тухай уншихаар өөрийн эрхгүй өмөөрөх сэтгэл төрөөд байх шиг. Хөх өнгөтэй цаасан шувууг тэвэрсээр Амир дээр буцаж ирсэн Хасан, Талибануудыг зугаацуулахын тулд нүдээ тас аниад хоёр жижигхэн гараа дэвэн бүжиж байгаа бяцхан Сохраб, залуудаа бусдын харцыг булаан гунхаж асан Санабур эмгэний нүүрэн дэх хутгаар зүсүүлсэн аймшигт сорви гээд зүрх өвтгөсөн дүрслэл энэ номонд их.<br /><br />Эцэг нэгтэй ч эх өөртэй, хувь заяаны эрхээр нийгмийн хоёр өөр гаралтай байхаас өөр аргагүйд хүрсэн, ах дүү болохоо мэдээ ч үгүй хоёр хүүгийн амьдралын тухай нэг уншаад эхэлчихвэл дуусгаж байж л салахаас өөр аргагүй. Эцэг хүний үрээ хайрлах сэтгэл, нийгмийн ялгаа, нэр төрөө хайрлах аминч үзлийн дунд насан туршдаа шаналан, өөрөө өөртэйгөө зөрчилдөн амьдарсаар дууссан тэдний аав Баба эцсийн бүлэгт Хасаны хувь заяаг золиосонд гаргаж байгаа нь миний мэдэхгүй тэр нийгэм, тэр соёлын харгис хатууг нэг талаар илэрхийлж байх шиг. Гэхдээ тэр дан ганц өөрийнхөө төлөө ч биш, нэг хүүгийнхээ төлөө нөгөө хүүгээ зольсон. Тэгэхээс ч өөр аргагүй байсан биз. Аймшигтай...<br /><br />Амир аавтайгаа Америкт ирснийхээ дараа амьдарч байсан Сан Францискогийн Ван Нессийн өргөн чөлөөгөөр хэдхэн хоногийн өмнө явж байхад энэ номны тухай яриа бидний хэдэн нөхдийн дунд өрнөж билээ. Арван зургаан настай жаахан охин бидний яриаг ихэд сонирхон элдвийг асууж бараг л юу юугүй гүйж очоод энэ номыг уншаад эхлэх шинжтэй болохоор нь хорин нас хүрчихээд уншаарай гэж хэлсэн. Яагаад ч юм Хасан, Сохраб хоёрын эмгэнэлтэй хувь заяаны тухай энэ хөөрхөн охин битгий уншаасай гэж хүссэн юм. Киног нь бас том болохоороо үзээрэй. Би бол киног нь ер үзэхгүй гэж бодож байгаа...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-7942264137272879622?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-70847917216460567192009-05-08T16:18:00.006+08:002009-05-08T17:08:09.885+08:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SgP1vkIAnpI/AAAAAAAAALs/YZjpFma3bbo/s1600-h/eleven-minutes.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5333376581236727442" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 194px; CURSOR: hand; HEIGHT: 179px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SgP1vkIAnpI/AAAAAAAAALs/YZjpFma3bbo/s320/eleven-minutes.jpg" border="0" /></a><br /><div>Орой нь уншиж эхлээд салж чадалгүй шөнөжин уншиж дуусгасан энэ ном Paolo Coelho-н зохиолуудаас миний уншсан анхны ном юм. "The Alchemist"-ийн тухай зөндөө сонссон авч одоог хүртэл уншаагүй л яваа.</div><br /><div>Бүсгүй хүний дотоод ертөнцийг эрэгтэй хүн ийм тодорхой, нарийн бичиж чадсан нь үнэхээр гайхмаар. Maria-тай хамт өнгөрөөсөн шөнийн турш би хэдэнтээ нулимс унагаж, зохиолчийн бичлэг, сэтгэлгээг гайхан биширч байлаа. Эмэгтэй хүний бардам мөртлөө гэнэн сэтгэл, юуны ч өмнө сөхөрчихгүй санаатай, чадахгүй байсан ч "үхтлээ" гүрийдэг нэрэлхүү зан гээд. Заримдаа ичмээр, заримдаа инээд хүрмээр, эсвэл тэнэг, бүр аймаар ч юм шиг...</div><br /><div>Бразилийн хөдөө тосгоны жаахан охин Швейцарт ирээд замаа алдан биеэ үнэлэгч болж буй, түүний үйлчлүүлэгчид мөнгөтэй, "мундаг" эрчүүд, секс, садизм, сүүлдээ хайр дурлал, дарс, цэцэг... Ерөнхийдөө "Эртээ урьдын цагт Мариа гэж нэгэн биеэ үнэлэгч байжээ..." гэж эхлээд намайг бүтэн шөнө унтуулалгүй гүрийлгэж, уйлуулж явсаар ямар ч гэсэн аз жаргалтай төгслөө.</div><br /><div>Зохиолч эротик агшнуудыг мөн маш эвтэйхнээр дүрсэлсэн байсан. Номыг унших явцад надад хэн нэгэн биеэ үнэлэгчийн амьдрал, нийгмийн бохир завааны тухай уншиж байгаа сэтгэгдэл төрсөнгүй. Яг л охидын амьдрал ямар байдаг тэр бүхэн, анхны үнсэлт, анхны болзоо, анхны, анхны... Дараа нь шархалсан зүрх, дахиад шархалсан зүрх, бас дахиад шарх, эцэстээ зүрх шархлуулагч... </div><br /><div>Энэ номыг гайхалтай сайн ном, заавал уншаарай гэж хэлмээргүй байна. Сайн ном, хүсвэл уншаарай. </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-7084791721646056719?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-54401677851832871052009-05-03T12:24:00.005+08:002009-05-03T13:01:43.248+08:00The love guru гэж хөгийн кино байнаа, нээрээ. Нилээд хүлээцтэйгээр 3/1 хүртэлх хэсгийг нь үзээд цаашид тэвчихээн байж кино үзэж байсан өрөөг орхин гарсан болно. Тэнэг гэхэд ч хаашаа юм, заваан гэхэд ч бас хаашаа юм. Тэгсэн мөртлөө хамаг л одууд тоглсон гэж байгаа. Эрчүүд бол энэ киног дуустал нь инээж маазраад үзчих юм шиг байналээ. Мань мэтийн бүсгүйчүүд бүгд "The love guru"-г хаяж "Iron man"-г сонголоо.<br />Төмөр хүнийг өмнө нь хоёр ч удаа үзсэн боловч энэ удаад нэгэнт кино үзэх төлөвлөгөөтэй байсан, дээр нь эхний сонгосон кино шал дэмий байсан тул буцах замдаа Дулмааг заллаа гэдгийг үлгэр болсон нь энэ л дээ. Гэхдээ Төмөр хүн сонирхолтой, адал явдалтай, дуу чимээ, дүрсний эффектүүд маш сайтай.<br />Энэ удаад миний анхааралд орсон зүйлс нь нэгдүгээрт, хүн хэдий гоц ухаан, гойд хүч чадал, хөрөнгө чинээтэй байлаа ч анд нөхөд, гэр бүл байхгүй бол энэ бүгд ямар ч утгагүй юмаа гэсэн нэг өгүүлэмж, хоёрдугаарт, чамайг тойрон хүрээлж, хайртай дуртайгаа зарлаж, дагаж гүйгсдийн дундаас үнэн сэтгэлт нэгнийг таньж олно гэдэг ёстой л өвсөн дундаас зүү эрэхтэй адил хэрэг гэсэн илэрхийлэл байсан юм. Муу нөхрөөс сайн дайсан мянга дахин илүү гэж нэг үг байдаг. Надад хэдийгээр ийм азгүй тохиолдол таарч байгаагүй ч "хүн цагаа тулахаар бас өөр л байдаг юм байна даа" гэсэн сэтгэгдэл төрж байсан үе бишгүй бий.<br />Саяхан Их Хурлын гишүүн Бат-Үүлийн бичсэн нэг нийтлэлийг уншиж байхад улс төр, эрх мэдэл, ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай огт биш анд нөхөр, үнэнч сэтгэл гэдэг чинь юу юм бэ?, миний хажууд хэн байсан хэрэг вэ? гэсэн олон асуултууд дунд торойн үлдсэн ганцаардал үнэртэж байх шиг санагдаж билээ.<br />Өчигдөр бас "Тайна Чингис хана" гэж дөнгөж энэ гуравдугаар сард нээлтээ хийсэн орос киног үзэж суухад бас л энэ сэдвийг гүнзгий хөндөж харуулсан байсан. Энэ киноны тухай сэтгэгдлээ мөдхөн оруулна. Сайхан кино байналээ, үзээрэй. Оргил, Түвшинхүү нарын манай монгол жүжигчид маш сайн тоглосон байсан шүү.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-5440167785183287105?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-85322372822990410792009-04-26T21:31:00.001+08:002009-04-26T21:34:43.212+08:00Бүх юм цэнхэр... Миний даашинз, түүний нүд, тэртээх уулсын өнгө, тэнгэр, тэр байтугай наран хүртэл цэнхэрхэн өнгөөр гэрэлтэж байх шиг. Энд цэнхэр цэцэг ургажээ. Харж байна уу? Бүх юм цэнхэр...<br />Уруулаас минь урсан гарах үгс, чихэн дээр минь наадан бүжих яриа ч цэнхэр. Даашинзныхаа хормойг дэрвүүлэн энэ цэнхэр ертөнцөөр наадан зугаацмаар... Энэ аялгуу хүртэл цэнхэр ертөнцийн цэнхэр аялгуу. Би нүдээ анимааргүй байна, хараад л, хараад л, хараад л баймаар. Бүх юм цэнхэр...<br />Уулсын дээгүүр бараан үүл хөшилдөж, хүйтэн салхи нэвт үлээн жиндүүлээд. Ийм хүйтэн бороонд дургүйг минь яана... Бодит ертөнц ийм л байдаг.<br />Үгүй ээ, өнөөдөр би цэнхэр ертөнцөөс гарахгүй. Эндээ үлдлээ...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-8532237282299041079?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-66178457794207933182009-03-17T22:42:00.007+08:002009-03-18T09:26:05.173+08:00Сэргэн жавхаажсан торомгор алаг нүд сормуусаа донжтой дэвэн, цовоо цолгин инээд цангинуулахад нь эр хүн байтугай бүсгүй хүн ч нүд алдмаар... Гоёмсог даашинзны хормой дэрвүүлэн үнэн галзуу бүжиж байна. Тэнгэр минь, тэр хэн бэ? Сайхан, гоё, гоёмсог, хөөрхөн, өөр бүсгүй хүнийг илэрхийлж болох ямар сайхан үгс байдаг билээ дээ?<br />Би түүнийг хэзээ ч анзаарч харж байгаагүй юм байна шүү дээ. Хааяахан нэг тааралдахад мэндийн зөрөөнөөс цаашгүй. Толгойгоо боосон энэ алчуур доор ямархуу үс байгаа бол гэсэн саваагүй бодлоос өөр зүйлгүй.<br />"Дотоод гоо сайхан" гэсэн нэг их нарийн учир утга тоочиж цэцэрхсэн нэгний үгс хоосон. Гадаад гоо сайхан үгүй бол дотоод гоо сайхан бас л хоосон... Бүү өөрийгөө хуур... Түүнийг хараач. Бүхний нүдийг унаган бүжиж байгаа энэ гайхалтай бүсгүйг хар. Нэвсгэр даашинз, алчуураа солих төдийд л төрөл арилжсан мэт хувиран өөрчлөгджээ. Би нэг сайхан үг түүнд хэлэх юмсан...<br />...Бороо шиврэн байснаа цас болон хувираад л. Бүсгүй хүн шиг аальгүйхэн тэнгэр үү. Гарч цасан дунд алхмаар ч юм шиг. Энэ өмнөөс ирж байгаа хэн бэ? Царай дарсан нэвсгэр даашинз, үсээ битүү далдалсан алчуур... Өчигдрийн гал цогтой үзэсгэлэнт бүсгүйг халтьхан санагдуулах нүднээс өөр юу ч үгүй. Ээ дээ. Сүсэг бишрэлийг нь яалтай ч билээ...<br />Бурхан минь, намайг монгол бүсгүй болгож төрүүлсэнд талархаад баршгүй ээ...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-6617845779420793318?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-8227161863381142892009-02-18T23:26:00.006+08:002009-02-18T23:36:43.649+08:00Том том цасан ширхэг малгайлан... Гараа тосон нүдээ анихад хөвсийсөн цасан ширхгүүд намайг тойрон бүжиж, алган дээр минь буухдаа сэрүүхэн бас нойтон...<br />Сэтгэл дотор амгалан тайван, яг л энэ цас бударсан чив чимээгүй өдөр шиг. Чив чимээгүй. Гайхмаар...<br />Хүн зоны бужигнаан, машин тэрэгний шуугиан дундах яаруу давчуу амьдрал минь энэхэн мөч дээр ирээд түр зуур алмайран саатаа юу? Тэнгис далай, хэдэн зуун уулсын цаанаас сэтгэлд таатай дуун дуулдах шиг. Сураг ажиг тавилгүй удаа юу даа...<br />Хавар хурдан болоосой, өвөл бүү дуусаасай. Цас минь бүү зогс, малгайлан ор, бүр салхилан шуур. Энэ чимээгүй, амар амгаланг эвд. Өө, энд салхи байхгүй болохоор л ийм чимээгүй, тайван байжээ. Хаана, юунд тэгтлээ сатааран саатаа юм болоо?<br />Том том цасан ширхэг малгайлсаар... Гараа тосон нүдээ анихад...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-822716186338114289?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-44112994024759408042009-02-10T22:07:00.002+08:002009-02-10T22:11:37.897+08:00Эргэн тойрон өнгө өнгийн одод гялалзан би вээр тэдний дунд гэрлийн хурдаар нисч явнам. Өмнөөс харван ирэх сүүлт оддоос чадмаг гэгч нь бултан, огторгуйн дунд дураараа дүүлж байна. Бүхий л бие цогцос минь зүйрлэхийн аргагүй хөөрлөөр бялхан дүүрч, улам хурдлан, улам цаашаа харвахаас өөрийг үл бодно. Нэг тал нь гэрэлтэн ахуйд нөгөө тал нь харанхуйлан дүнсийх гариг эрхэс, дэлбэрч буй галт одод, өнгө өнгийн...<br />Ийм гайхалтай үзэгдлийг кинон дээрээс ч харж байгаагүй санагдана. Нэгэнтээ хурдаа аван нисэхэд эргэн тойронд буй бүхэн тэртээ хойшоо харван алга болж, аажууран сатаарахуйд эргээд л эгэлгүй их огторгуй нүднээ тодорно. Би чухам хаана, юуны учир, юунд ингэтлээ яаран хурдалж явааг бүү мэд...<br />Гэнэтхэн нүдний өмнө асар том гариг юу юугүй тулан, хаашаа ч бултан зайлахын аргагүй бүх орон зайг хаагаад ирэхийн сацуу дэмий л нүдээ аньж бурхан тэнгэрт өөрийгөө даатган орхив. Ямар нэгэн зүйлийг мөргөөд, эсвэл би унаад нэг л их өвдөлт, аймшиг болно доо гэсэн айдас зүрхэнд зурсхийн хамаг бие хөлрөөд ирэх шиг. Тэгтэл... тэгтэл.. юу ч болсонгүй, би хүлээсээр...<br />Нүдээ нээхэд өнөө олон өнгө өнгийн одод, гариг эрхэс тэртээ дээр тэнгэрт анивчиж, би газар тэнгэрийн завсарт жингүйдэн хөвж явна. Үзтэл нөгөөх асар том гариг дээгүүр нисч яваа бололтой. Тайван, намуухан, дулаан... Доошоо харахад газрын шаргал хөрс, уул толгод нүднээ дурайж, дээш өлийхүйд одод даллан дуудаж байна. Би дахин хурдаа авч, эндээс тасран холдохоос эмээж, зөөлөн хөвөн бүүвэйлэгдэхийг хүслээ. Энд нэг л сайхан. Аажуухан, зөөлөн, тэгээд бас чив чимээгүй байх юм. Гариг эрхсийн дундуур эргээд галзуу мэт хурдлан дүүлэх хүсэл төрөхүйд цойлон одох гэсэн боловч миний хүслээр хаашаа л бол хаашаа харван дүүлж байсан тэр их хурд алга болчихжээ. Яаж ч хичээгээд дээшээ бус харин ч доошоо хөвөөд байх шиг.<br />“Миний охин, сэрээрэй!” Ээжээ, энэ та юу? Та хаана байнаа? Энэ сайхан хоолой тэртээх огторгуйн гүнээс сонсогдоод байх шиг... Би сэрчихлээ... Өрөөндөө... Харанхуй... Нам гүм...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-4411299402475940804?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-58751524480330532772009-01-25T22:10:00.005+08:002009-01-25T22:19:21.740+08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SXxzY4COu-I/AAAAAAAAAK8/GCvXSSJh6OY/s1600-h/city_of_ember.jpg"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 320px; height: 309px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SXxzY4COu-I/AAAAAAAAAK8/GCvXSSJh6OY/s320/city_of_ember.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5295234133076655074" border="0" /></a>Дэлхийн амьдрал, байгал ертөнц тэр чигээрээ сүйрч, амьд үлдсэн хүмүүс газрын гүнд амь хоргодон Эмбр гэх нэртэй хотыг байгуулжээ. Гамшгаас хойш 200 гаруй жил өнгөрсний дараах үйл явдлыг өгүүлэх энэхүү зөгнөлт кино өнгөрсөн оны 10 сард нээлтээ хийсэн агаад сонирхолтой үйл явдлаар дүүрэн. Цагаа хумслан байж үзсэнийх хэдийгээр сэтгэл хөдлөөгүй боловч дажгүй кино гэж дүгнэв.<br />Хотын амьдралыг тэтгэгч нь болсон эрчим хүчний асар том генератор (энэ үг чинь орчуулагддаг билүү, юу билээ?) нь жагсаалаас гарах дээрээ тулж, Монголчууд бидний ихэд танил нөгөө байн байн тог тасрах зовлонг хотын оршин суугчид амсахын зэрэгцээгээр хүнсний нөөцгүй болж, өлсгөлөнгийн аюулын харанга дэлдэж байлаа.<br /><br />Хотын захирагч энэ аюулаас гарах гарцыг үл хайхаар барахгүй, байгаа хүнсний нөөцийг нууцлан далдалж, зөвхөн өөрөө идэж ууж суух юм. Харин ядарсан оршин суугчдаа сайхан үг, амлалтаар молигодон хуурч, "За алив бүгдээрээ нэгдэн тэмцэцгээе. Бид энэ бүхнийг хамтдаа давж туулна, урагшаа" ухааны юм ярьж хотын сүлд дууг сэтгэл хөдөлмөөр дуулна. Энэ дүр зураг ч бас танил юм шиг...<br /><br />Энэ үед өнгөж 12 настай, хотын долоо дахь захирагчийн үр удам, "өрөмний өт" шиг Лина (Lina) гэх охин эмээд нь өвлөгдөн ирсэн нэгэн хачирхалтай хайрцгийг олсноор үйл явдлын жинхэнэ өрнөл эхэлнэ. Лина, түүний ангийн найз, бидний ярьдгаар "жинхэнэ гавал толгойтой" аавтай Дүүн (Doon) гэх залуу хүү нар хайрцгийн нууцыг тайлахаар оролдох явцдаа хотын мөхөл ойртож байгаа болон Эмбрийн захирагч "нэг л биш" гэдгийг олж мэддэг. Ингээд л бүх л киноны адилаар бөөн адал явдал эхэлж, тэмцэл, хууран мэхлэлт, айдас хүйдэс, амжилт гээд л цаашаа өрнөнө. Эцсийн эцэст тэд газар дээр гарч чадах бөгөөд өглөө нар мандаж, байгал дэлхийн амьдрал сэргэсэн болохыг харна.<br /><br />Ерөнхийдөө ямар ч хүчин зүтгэл жижигдэхгүй, хичнээн бага байсан ч нас залуудахгүй, ухаан, зориг эрмэлзэл, хичээл зүтгэл байхад юманд хүрнэ гэсэн санааг гаргажээ. "Муу санаа биеэ отно" гэдэг үлгэрийг хүнс нуусан өрөөндөө нуугдаж байгаад араатанд идүүлсэн хотын захирагчаар дүрслэн харуулсан байна. Хуурч мэхлээд хол явахгүй ээ гэж хэлээд байна, цаана чинь. Бас жинхэнэ үүргээ мэддэг, ажлаа хийж чаддаг хүн хэрэгтэй үед, хэрэгтэй газраа байж хийхээ ч хийж, амрахаа ч амарч чаддаг болохыг Сул (Sul) гэх сантехникч өвгөн харуулна. Ийм хүмүүс Монголд олон бий. Бүр маш олон байгаа гэж би бодно.<br /><br />Киног үзсэний дараа уран зөгнөл, адал явдал автагдах бус утаан дундаа умбасан Улаанбаатар минь л бодогдож байх юм...<br /><br />Улаанбаатар минь газрын гүний харанхуй Эмбр болчихгүй байгаасай. Бидний заяа түшиг.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-5875152448033053277?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-41372277278611502502009-01-07T09:27:00.007+08:002009-01-25T22:18:55.964+08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SWQFOGOXbeI/AAAAAAAAAKE/Dd5XXMDSLx4/s1600-h/404px-Howls-moving-castleposter.jpg"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 216px; height: 320px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SWQFOGOXbeI/AAAAAAAAAKE/Dd5XXMDSLx4/s320/404px-Howls-moving-castleposter.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5288357602186980834" border="0" /></a><br />Түүний дуу хоолойг сонсонгуут л хамаг биеэр ямар нэгэн юм гүйх шиг болж гайхалтай мэдрэмж төрөөд байдаг юм. Хэн бэ гэж үү? Нөгөө л Christian Bale. Тэр Hayao Miyazaki san-ийн бас нэгэн хөөрхөн киноны шидэт байшингийн эзэн Howl гэх нууцлаг, ид шидийн хүчтэй, царайлаг залуугийн дүрд дуу оруулжээ.<br /><br />Ид шид, шулмас, албин чөтгөрүүд, дайн тулаан, нөхөрлөл, хайр сэтгэл гээд бүгд энэ кинонд багтсан. Өдөр бүрийг эгэл жирийн амьдрал дунд, ээжийнхээ дэлгүүрт малгай чимэглэн өнгөрөөж асан Sophie охин тэнгэрээр дүүлдэг нэгэн сайхан залуутай санамсаргүй таарснаар киноны хачин жигтэй үйл явдлууд өрнөж эхэлнэ. Мөнөөх залуу бол мэдээж Howl бөгөөд түүний зүрхийг өөрийн болгохыг санаархсан шулмас Witch of the Waste охиныг 90 настай эмгэн болгон хувиргана. Ямар ч идэвхгүй, нэгэн хэвийн амьдралтай, аймхай жаахан бүсгүй эмгэн болон хувирсны дараа түүний дотоодод нуугдаж байсан амьдралын тэмүүлэл, аймшиггүй зориг, ухаалаг шинж чанарууд илэрч гарч ирэх бөгөөд Howl-д дурласан сэтгэл нь түүнд улам их хүчийг өгдөг.<br /><br />Нөгөө талд Howl хэдийгээр хүчирхэг, агуу ид шидтэй боловч эмзэг, хайр халамж дутсан нэгэн болох нь харагдана. Өөрөө явдаг шидэт байшингийн гэр бүлийн бусад гишүүд болох байшингийн онгон Calcifer, бяцхан жаалхүү Markl, хараалд өртөөд мануухай Turnip Head болон хувирсан хөрш улсын ханхүү Justin нар киноны үйл явдлын тайлалд гол үүргийг гүйцэтгэнэ. Calcifer санамсаргүйгээр Howl-ын зүрхийг шулмаст алдаж, Sophie түүнийг яаж аварч байгаа болон Turnip Head мануухай хэрхэн үзэсгэлэнт ханхүү болон хувирч буй гээд үйл явдал хэрхэн өрнөхийг киноноос үзээрэй. Киноны төгсгөл хэдийгээр аз жаргалтай боловч Sophie залуу насаа бүрэн сэргээж чадалгүйгээр, буурал үстэй хэвээр үлддэг нь харамсалтай. Магадгүй, амьдралд аз жаргал үнэ цэнэтэй олддог гэсэн санааг үүгээр илэрхийлсэн ч байж болох.<br /><br />Уг киноны эх зохиол нь арай өөр бөгөөд номын зарим баатруудыг кинонд өөрчилж оруулсан ажээ. Жишээлэхэд, номон дээрээ залуухан, үзэсгэлэнт бүсгүй дүртэй гардаг шулмас кинон дээр тарган, настай авгай, аймшигт дүр төрхтэй, хилэнт гэрийн онгон Calcifer кинон дээр эгдүүтэй хөөрхөн галын дөл төрхтэй дүрслэгдсэн гэх мэт өөрчлөлтүүд хийгдсэн байна. Гэхдээ миний хувьд ямар ч киноны зохиолыг эхлээд уншчихвал кино сонирхол татахаа байчихдаг тул эхлээд киног нь үзээд дараа нь зохиолыг уншихыг эрхэмлэдэг юм.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-4137227727861150250?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com5tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-54987409269389996062009-01-04T17:04:00.002+08:002009-01-04T17:12:38.780+08:00Хуучин оны сүүл, шинэ оны эхний хэдэн өдрүүдийг хол замын аялал, галт тэрэг, автобус, такси, адал явдал, шинэ газар, шинэ хүмүүс дунд өнгөрөөлөө. Гэрийнхэн, найз нөхөд, блог андууддаа шинэ жилийн мэнд хүргэж амжилгүй явсаар шинэ оныг хуучруулах дөхжээ.<br /><br />Энэ онд монголчууд бид бүгдээрээ хэн нэгнээс хишиг хүлээж, хэн нэгний хүч чадал, халамж, тусламжид найдалгүйгээр өөрсдөө хийж, бүтээх жил байх болтугай гэж ерөөе.<br /><br />Шинэ жилийн мэнд!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-5498740926938999606?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-17678651043977308402008-11-27T21:36:00.002+08:002008-11-27T21:38:37.667+08:00I decided long ago<br />Never to walk in anyone's shadows<br />If I fail, if I succeed<br />At least I'll live as I believe<br />No matter what they take from me<br />They can't take away my dignity<br />Because the greatest love of all<br />Is happening to me<br />I found the greatest love of all<br />Inside of me<br />The greatest love of all<br />Is easy to achieve<br />Learning to love yourself<br />It is the greatest love of all<br /><br />And if by chance, that special place<br />That you've been dreaming of<br />Leads you to a lonely place<br />Find your strength in love<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-1767865104397730840?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-12178430430472558352008-11-18T11:25:00.002+08:002008-11-18T11:27:09.766+08:00Два солнца стынут, о Господи, пощади!<br /> Одно - на небе, другое - в моей груди...<br /><br /> Как эти солнца,- прощу ли себе сама?<br /> Как эти солнца сводили меня с ума!<br /><br /> И оба стынут - не больно от их лучей!<br /> И то остынет первым, что горячей<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-1217843043047255835?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-61275373516036457202008-11-14T23:44:00.004+08:002008-11-15T00:21:38.783+08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SR2edJ0WbDI/AAAAAAAAAJU/4n3ovVJM-T8/s1600-h/nausicaa.jpg"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer; width: 260px; height: 277px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SR2edJ0WbDI/AAAAAAAAAJU/4n3ovVJM-T8/s320/nausicaa.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5268541362782235698" border="0" /></a>Hayao Miyazaki san-г шүтэн биширч барахгүйнээ. Аль 1984 оны Nausicaä of the Valley of the Wind хүүхэлдэйн кино-анимэ одоо болтол Япончуудын хамгийн дуртай анимэгийн нэг төдийгүй цаашид ч дэлхий даяар сонирхон үзсэн хэвээрээ л байх болуу. Миний бодлоор иймэрхүү төрлийн анимэ зураг, эффектүүд сайнгүй боловч үнэхээрийн сэтгэлийг хөдөлгөж, өөр ертөнцөд авчирч чаддаг увидастай тул би салж чадахгүй шимтэн үздэг билээ.<br />Энэ анимэд хүн төрөлхтөний тарьсан уршгийн улмаас агаар нь агаар, ой мод, ус, хөрс бүгд хордсон, хүмүүс, ан амьтад "бараг" устаад зөвхөн аварга том шавьж үлдсэн дэлхий дээрх нэгэн жижигхээн омгийн тэргүүлэгчийн охин зоригтой, дайчин Насика, Tolmekia гэх нэртэй хүчирхэг омгийн удирдагчдын нэг гүнж гэх гайхалтай бүсгүйчүүд гарна.<br />Мөхөж буй дэлхийгээ яаж аврах вэ гэсэн нэг зорилгын төлөө өөр өөр аргаар тэмцэж буй омгууд хоорондоо хэрхэн зөрчилдөж, ямар ч эв нэгдэлгүй "давхилдаж" байгаа тухай гайхалтай зөгнөлөөр дүрслэн харуулсан. Энэ киноны гол утга агуулга нь болох аварга том, аймшигт шавьжууд (шавьжнаас айдгийг хэлэх үү, бррррр) хүртэл байгаль дэлхийнхээ төлөө тэмцэж байх юм. Ерөнхийдөө нэгэнт амьсгалах агаар, гишгэх газар, уух ус нэгээс хойш хүн, амьтан, тэр байтугай шавьж хүртэл ялгаагүй байгалиа хайрлагтун гэсэн санааг гаргасан байна. Мөн хүн төрөлхтөний захирч эрхшээлдээ оруулж чадахгүй зүйлс ертөнцөд оршсоор байдаг гэж өгүүлжээ.<br />Бүх л киноны адилаар хайр сэтгэл, нөхөрлөл, хүндлэл, үзэн ядалт энэ кинонд багтсан. Миний хувьд Насика ааваа алуулсныг мэдэнгүүт дайснуудтай хэрхэн тэмцэж байгаа болон Tolmekia-н гүнж зүүн гаргүй гэдгээ харуулан "Энэ зэвүүн шавьжнууд, сөнөсөн ертөнц (Sea of Decay) намайг гаргүй болгосон. Хэрэв хэн нэгэн миний нөхөр болох аваас үүнээс ч илүү аймшгийг миний биенээс олж харах болно" гэж хэлж байгаа хэсгүүд ихэд сэтгэл хөдөлгөлөө. Аливаа бүхэнд нэг талаас халуун сэтгэл, нөгөө талаас аймшигт хүч чадал, хайр найргүй үзэн ядалт байх бөлгөө. Аварга, зэвүүн шавьжинд хүртэл...<br />Салхит хөндийн Насика гүнжийн тухай киног үзээгүй хүн байх аваас заавал үзээрэй гэж зөвлөе. Гайхалтай бөгөөд хуучрахгүй кино шүү.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-6127537351603645720?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-34122391622887930892008-11-04T18:52:00.002+08:002008-11-04T18:56:06.373+08:00Нэг тийм гашуун, цээжийг минь хорсгон хөндүүрлэсэн... Энэ амтыг мэдрэх шаналгаатай хэцүү, сэтгэл санааг урвуулсан мансуурлыг бэлэглэхээс өөр шидийг үл үзүүлнэ.<br /><br />Салхин их далайн дээгүүр дураараа дүүлэн, давалгаанд нь бөмбөрөн эрхлэхдээ жаргалтай ч шуурга тавин хилэгнэхдээ догшин ажгуу. Далай түүнийг хөөсөрсөн их усаараа илбэхдээ уян зөөлөн авч давстай гашуун ус нь хайр найргүй шавхуурдах үедээ даанч харамгүй, бас хатуу...<br /><br />Эгнэшгүй их цаг хугацаан дунд зурсхийгээд өнгөрөх энэ богинохон амьдралд нэгэнтээ далайн давалгаан дээгүүр эргэлдэн хуйларч, нэгэнтээ эх газраар дүүлэн нисч, эс бөгөөс уулсын өндөр оргилууд дунд дураараа давхих салхин адил хэзээд амар амгаланг үл амсах бүсгүй зүрх минь...<br /><br />Тэр гагцхүү айхыг үл мэдрэх юм. Юутай томоогүй. Тэр бас цав цагаан, хиргүй тунгалаг юм. Юутай гэнэн. Маргаашийг огтоос төсөөлөхгүй тул тэр жаргалтай юм. Юутай атаархам...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-3412239162288793089?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-44385929990546134032008-10-31T21:22:00.009+08:002008-11-02T23:52:17.415+08:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SQsQAvE_cNI/AAAAAAAAAJM/gOMmBAnV4IU/s1600-h/wall-e-box-sm.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5263318194336002258" style="margin: 0px 10px 10px 0px; float: left; width: 200px; height: 277px;" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SQsQAvE_cNI/AAAAAAAAAJM/gOMmBAnV4IU/s320/wall-e-box-sm.jpg" border="0" /></a><br /><div>Эгдүүтэй хөөрхөн Wall-E, Eve хоёрыг хичнээн дахин үзээд уйдахгүй юмаа. Уоли киноны эхнээс авхуулаад дуусан дуустал инээд, эгдүү хүргэсээр бүр сэтгэл сэргээчихнэ.<br />Хөгжилтэй, хөөрхөн энэ кинонд их зүйлийг өгүүлжээ. Байгаль хамгаалал, цөлжилтийн аюул, хүн төрөлхтөний буруу үйлдлийн үр дагавар, улс төр, үүрэг хариуцлага, нөхөрлөл, хайр сэтгэл, бүр таргалалтын зовлонг хүртэл багтаачихсан байх юм. Хүүхэд, том хүн хэнд ч бай юм бодогдуулахаар агуулгыг Пиксарынхан гаргаж чадсан байна. Үзэгчдээ юм бодуулахын зэрэгцээгээр сэтгэлийг нь бас сэргээчихнэ. Ерөнхийдөө мөнгөө ч хөөж, агуулгаа ч гаргаж чадсан сайн кино гэж би хувьдаа дүгнэлээ.<br />Хөөрхөн Еваг дэлхий дээр ирсний дараа өдөр бүр хогоо цэвэрлэн орой нь байрандаа ирж шуурганаас хоргодож хоноод, дараагийн өдөр нь дахиад л “хогондоо” гардаг Уолигийн амьдрал нэг ёсондоо “будаа” болж тайван амьдрал, жоом найз хоёроос нь илүү сэтгэлийг нь татсан нэг “зүйл”-тэй болсноор бөөн адал явдалд орооцолдож эхэлж байгаа нь амьдралын нэгэн ихээ чухал “асуудал”-ыг сөхөж тавьсан байна.<br />Бид өнөөдөр өөрсдөө ч анзааралгүй автоматжуулалтын нөлөөнд улам бүр автаж амьдрал маань тэр чигээрээ тоног төхөөрөмж, компьютер, роботуудаас хамааралтай болсоор байгаа нь цаашдаа хүргэж болзошгүй үр дагавруудын нэгийг сонирхолтойгоор зөгнөн харуулжээ.<br />Хөдөлгөөний дутагдалд орж баахан жин нэмчихээд "буяны тарга аа хө" гээд гайхуулсхийгээд явж байдаг хүмүүст энэ киног сайн үзүүлбэл фитнес клубуудын орлого нэмэгдэх магадлалтай.<br />Эцсийн эцэст үүрэг хариуцлагаа сайн мэддэг онгоцны ахмадынхаа хамтаар сөнөсөн дэлхий дээрээ хүмүүс эргэн ирцгээлээ. Бүрэн автомат орчинд роботуудын халамжинд амьдарч дассан энэ хүмүүс цаашдаа яаж амьдрах, юу хийх, ер нь амьдарч чадах ч юмуу, үгүй ч юмуу. Гайхмаар олон асуултууд л үлдлээ. Ямар ч гэсэн эгдүүтэй Уоли хөөрхөн Еватайгаа гараа атгачихсан зогсож байна. Өө, энэ хажууд сууж байгаа нөхөр Уоллитой адилхан ч юм шиг...</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-4438592999054613403?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-18295339477833920062008-10-24T07:25:00.005+08:002008-10-24T23:23:55.244+08:00Миний ээжээ, сайн сууж байна уу? Охин нь дэгжин бүсгүй болзоондоо очихоор өнгө өнгийн хувцсаа ээлжилж өмсөн сонгох гэж ядаж байхтай зүйрлэм түмэн янзын өнгөөр хувиран гоёх намрын сайхан байгаль дунд таныгаа санаад л гүйж явна. Аав бид гурвыг очиход налгар дулаахан байсан ээж ууланд өвлийн амьсгал сэнгэнээд эхэлсэн биз ээ. Өглөөний нарны туяаг угтаад цантсан өвсөн дээгүүр та минь хөл нүцгэн тайвуухан алхалж байх шиг гэж санагдаад байх юм. Эсвэл тэртээ дээрээс намайгаа хараад сууж байна уу?<br /><br />Ээжийгээ хөтлөн алхаж буй залуу, охиноо эрхлүүлэн үнсэж байгаа ээжийг харахаар атаархахын дээдээр атаархаж, бушуухан буруу хараад нулимсаа залгичихна. Хааяа та зүүдэнд минь ирнэ. Олны дунд бужигнаж явахдаа мэдрэхгүй мэт боловч нэг их баяр баясгалан төрсөн, эсхүл гунигийн мананд умбасан үед та минь санагдаад өмөг түшиг, дулаан энгэрээ хайгаад байх юм...<br /><br />Дэлгүүр орохоороо сурсан зангаараа энийг ч, тэрнийг ч ээждээ авчих юмсан гээд барьж үзээд л. Одоо ноднин жил авхуулсан бид хоёрын зурагнаас та өөдөөс минь хараад сууж байна. Нэг мэдэхэд тэр өдрөөс хойш хоёр сар гаруй хугацаа харвасан сум шиг өнгөрчихжээ...<br /><br />Охин нь нутагтаа очоод хамгийн түрүүнд ээж ууландаа очиж тантайгаа золгоно. Нар туссан, дулаахан, анир чимээгүй, тийм л нэг таатай сайхан уул байсан. Өвлийн хахир хүйтэнд ч тэр хэвээрээ байх байхаа.<br /><br />Ээжийгээ санан суугаа охин нь<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-1829533947783392006?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-36644890632837358292008-10-20T19:42:00.001+08:002008-10-20T19:44:22.340+08:00Мне нравится, что Вы больны не мною<br />Мне нравится, что я больна не Вами<br />Что никогда тяжелый шар земной<br />Не уплывет под нашими ногами...<br /><br />Мне нравится, что можно быть смешной,<br />Распущенной, и не играть словами<br />И не краснеть удушливой волной,<br />Слегка соприкоснувшись рукавами...<br /><br />Спасибо Вам и сердцем, и рукой<br />За то, что вы меня, не зная сами,<br />Так любите,<br />За мой ночной покой,<br />За редкость встреч закатными часами,<br />За наше негулянье под луной,<br />За солнце не у нас над головами...<br /><br />За то, что Вы больны, увы, не мной,<br />За то, что я, увы, больна не Вами<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-3664489063283735829?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-14974377013443317742008-10-09T20:52:00.004+08:002008-10-09T20:59:31.347+08:00<div style="text-align: right;"><span style="font-weight: bold;">"Librium is freedom"</span><br />John Preston<br /></div><br />Хүйтэн, баргар, нэгэн хэвийн, урлагийн бүтээл, гоо сайхан, хайр дурлал, уур хилэн, өшөө хорсол, уй гашуу юу ч үл орших ертөнц. Тэнд “гэмт хэрэг”, галзуу солиорол, атаа жөтөө юу ч байхгүй. Гагцхүү нэг хувцсаар ижилсэж, нэг л үйлдлийг өдөр бүр давтан хийж, нэг л философийг байнга сонсож, уншиж, дагаж мөрдөж, шүтэн биширч, түүнээс өөр зүйл байхгүй мэт амьдрал. Нэг бодлын тэртээх уулнаас цааш газар үгүй хэмээн гардаг “Хуучин хүү”-гийн үлгэр, нөгөө бодлын жинхэнэ ёсоороо коммунист ертөнц мэт. Хэн ч үгүйрэн хоосроогүй, юуны ч төлөө санаа үл зовж, тэр байтугай хэн нэгэнд дурлаж, хайрлаж, хаягдаж шаналан зовох, эсхүл үр хүүхдийнхээ төлөө бүхнийг умартан зүтгэж байгаа бүхнээ зориулах ямар ч хэрэггүй. Амьд биеийн жаргалыг хамтдаа эдлэх хэн нэгэн чамд оногдоно, үр хүүхэдтэй болно, гэхдээ тэд хэн ч биш. Зүгээр л нэг секс болохоос жаргал, таашаал ердөө ч биш. Аав, ээж гэж хэн байх нь чамд ямар ч ялгаагүй. Гагцхүү бүх зүйл “нам тайван сайхан” буюу “equilibrium”-тэнцвэрт ертөнц-<span style="font-weight: bold;">Libria</span>.<br /><br />Ийм ертөнцийг би ч, та ч, өөр хэн нэгэн нь төсөөлж чадах болуу? Энэ ертөнцийг Kurt Wimmer-н “Equilibrium” кинонд Dominic Purcell, Christian Bale, Sean Bean нарын жүжигчид амилуулсан байна. Зарим хүмүүс Матрицын болхидуухан хуулбар, сонирхох зүйл юу ч үгүй гэж хэлдэг. Харин миний хувьд энэ киног эхэлж үзэхэд байлдаан тулааны дүрслэлийн хувьд Матрицтай төстэй санагдсан агаад хоёр дахь удаа үзээд түүнтэй адилтгах зүйл алга гэж үзсэн бөлгөө.<br /><br />Кино бүхэлдээ “Матриц”болон бусад зөгнөлт кинонуудын нэгэн адил тулалдах урлагийн гайхамшиг, эгэл биш тулаанууд, адал явдлаар дүүрэн боловч ялгаатай нь хүний дотоод сэтгэл, амьдралын философийг бүхлээр нь хөндсөн маш өргөн агуулгатай байлаа. Эцсийн эцэст хүний амьдралын утга учир нь яг юу юм бэ гэж киног үзсэний дараа би өөрөө өөрөөсөө асуугаад хариултаа олоогүй, одоо ч гэсэн хайсаар л явна. Манай баатрын хамтрагч Партрижийн найз бүсгүй Mary O’Bryan (Emily Watson) <span style="font-weight: bold;">“Why are you alive? ... To feel...”</span> хэмээн хэлдэг. Киноны шигтгээ буюу сэтгэл хөдлөл, мэдрэмжийн бэлэг тэмдэг гэж миний нэрлэсэн энэ бүсгүй үнэхээр дур булаам, зоригтой, ухаалаг. “Бидний ертөнц”-д ч ийм бүсгүйчүүд ховор билээ.<br /><br />Гол баатар болох Жон Прэстоны дүрийг жүжигчин Кристиан Бэйл гайхалтай гаргажээ. Хийх гэж бодсон л бол хийдэг, эсвэл нэгэнт бүтэхгүй ээ гэсэн бодлоор зүгээр байгаагаар нь орхидог, зохицон амьдардаг, нэг бол болж байгаа зүйлтэй нэгэнт эвлэрч чадахгүй тул өөрөө байхгүй байсан нь дээр гэж үздэг гэх зэрэг хүмүүний аливаа бэрхшээлтэй тулгарах үедээ гаргадаг шийдвэрүүдийг дүр тус бүр дээр сонирхолтой харуулсан. Эр хүйстнүүдийн дундах “шалгарлын процесс” ч гэж хэлж болмоор санагдсан.<br /><br />Гэхдээ өчүүхэн ч сэтгэлийн хөдлөлгүй ертөнцийг эгэл жирийн хүмүүн бид төсөөлж арай л үл чадах, эсхүл угаас хүний төрөлхийн зөн совин ч юмуу ямар нэгэн дотоод мэдрэмж оршсоор байдаг нь тод харагддаг. Жишээлбэл, Партриж (Шон Бийн) гэх хамтрагчаа шууд л буудчихын оронд энэ хүн миний найз, миний хувьд үнэ цэнэтэй гэсэн сэтгэл Прэстонд илэрнэ. Аймшигтай, өршөөлгүй боловч ямар нэгэн юм түүнд байнаа.<br /><span style="font-weight: bold;">“Destruction… is penalty for feeling”</span> Аймаар сонсогдсон шүү.<br /><br />Эрээнтэй бараантай хорвоод байж л байдаг нөгөө “дээгүүрээ хувааж иддэг” гэдэгтэй адил зүйл Либриад бас л оршиж байна. Dupont (Angus Macfadyen) өөрөө Либриаг хэрэглэдэггүй, өрөөгөөрөө дүүрэн уран зураг, урлагийн бүтээл өлгөчихсөн сэтгэлийн хөдлөлд автагданхан суудаг.<br />Түүний хэлсэн энэ үг их юм бодогдуулсан шүү. <span style="font-weight: bold;">“Let’s show them that we are what we mean. Let’s burn this woman...”</span><br /><br />Эцсийн эцэст сэтгэл хөдлөл, мэдрэмжийг хүмүүний амьдралаас, түүний бие, зүрх сэтгэлээс салгаж яавч үл болно гэсэн агуулгаар кино төгсөв. Зүрх сэтгэл үгүй бол амьдрал амтгүй, нэгэнтээ өөрийгөө хайсаар дуусдаг хорвоог бүр ч утга учиргүй болгож орхих юм шиг санагдсаар нилээд удаан “бичиг” харж суулаа...<br /><br />(Санаагаар болдог бол ч Либриаг хааяа нэг хэрэглэчихмээр үе бий шүү. Даанч одоогоор зөвхөн номны хуудас, дэлгэцэн дээрээс л энэ бодисыг олох юм даа.)<br /><br />Надад их таалагдсан, тогтоогоод авчихмаар нэгэн үгийг Престон үргэлж шахуу хэлдэг нь: <span style="font-weight: bold;">“My timeframe dictates that I can not wait”</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-1497437701344331774?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-81947811063919881172008-10-05T07:47:00.010+08:002008-10-05T07:57:31.318+08:00Энэ хоёр нүд яасан удаан дагах юм бэ? Тэр нүдийг санагдуулаад юутай хэцүү вэ? Гэмшил дүүрэн дурсамжийг минь хөндөөд хаа ч явсан дагаад байх юм, битгий тэгээч. Ханан дээрээс хүртэл хараад байх шиг санагдаад би шаналаад байна.<br />Амьдрал, үхэл дотор нь багтаж, эгэл жирийн, агуу их холилдон оршсон их усан далай шиг мэлтийсэн энэ харцнаас чинь би айгаад байна, хэрэггүй ээ. Унтах нойр минь хулжиж, амгалан зүүд минь нисэн одлоо. Гагцхүү тайван амарыг хүсээд байхад ямар хяслантай юм бэ, далай минь?<br />...<br />Зүрхээ чангалан дахин нэг харлаа. Биш ээ. Нүд өөрийг өгүүлж байх шиг... Өө тиймээ, энэ өөр юм байна. Тэр нүд биш байна...<br />Зүрх минь тайвширч, сэтгэл минь амрав. Гэмшил, дурсамжийн аль аль нь мартагдсан арал руугаа хийсэн одож, харин би бээр зүүдний ертөнц рүүгээ дураараа ниссэн нь энэ буюу...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-8194781106391988117?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-52933929807829968882008-10-03T12:27:00.003+08:002008-10-03T12:45:46.246+08:00Нэг уулын оргил дээр гараад дараагийн улам өндөр оргил өөд тэмүүлдэг шиг нэг зүйлийг өөрийн болгонгуут илүү их, бүүр илүү их зүйл рүү шунан дайрах ажээ. Харин хүссэндээ хүрээд авчихсан хойноо тэгтлээ их шунан зүтгэж байсан шигээ сэтгэл ханан тайвшрах нь ер үгүй. Байдаг л нэг зүйлийг авчихсан, байдаг л нэг зүйлийг хийчихсэн мэт санагдаж, дараагийн нэгэн илүү сайхан, илүү сэтгэл татам, илүү амттай харагдаад эхлэх нь гайхалтай. <br />Байгаа бүхэн минь багахаан, би жижигхээн, тэрнийг ч авмаар, үүнийг ч хиймээр. Ертөнцөд сэтгэл татам зүйлс юутай их, өчүүхэн миний хүсэлд хязгаар үгүй. Цаг өнгөрөх тусам яарч давчдан, улам хурдлах, байлдан эзлэх хүсэл нэмэгдэнэ. Цаг хугацаа, хүчин чадал минь даанч хязгаартай тул утга учиртайгаар, эргэж харамсахгүйгээр "дайтах"...<br />Энэ дайнд ялах ялагдах эцсийн үр дүн нь чухал биш. Туйлын ялалт, туйлын ялагдал гэж байх билүү? Гагцхүү шуналт сэтгэл тайвшрах эсэх нь л чухал буюу.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-5293392980782996888?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-14714281867913480922008-10-03T06:39:00.001+08:002008-10-03T06:39:58.702+08:00<object width="425" height="344"><param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/R0UT2MpdWnc&hl=ja&fs=1"></param><param name="allowFullScreen" value="true"></param><embed src="http://www.youtube.com/v/R0UT2MpdWnc&hl=ja&fs=1" type="application/x-shockwave-flash" allowfullscreen="true" width="425" height="344"></embed></object><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-1471428186791348092?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-78941941901493925322008-10-02T21:23:00.005+08:002008-10-02T21:55:33.169+08:00Hayao Miyazaki-н "Сан Мононоки гүнж" хүүхэлдэйн кино 1997 онд дэлгэцэнд гарсан боловч өнөөдрийг хүртэл хүүхэд, томчуулгүй дурлан үздэг кино хэвээрээ л байна. Би өмнө нь орос хэл дээр үзэж байсан боловч сая үзэхдээ нүд салгалгүй шимтэн үзлээ.<br />Зорилгодоо хүрэх тэмүүлэл, зүтгэл, эр зориг, хүч чадал, хайр дурлал, гэнэн сэтгэл, далд санаа, өшөө хорсол гээд хүмүүний амьдралд байх бүхий л зүйлсийг хүмүүс болон амьтдаар төлөөлүүлэн маш сонирхолтойгоор дүрслэн гаргасан. Японы иймэрхүү хүүхэлдэйн кинонууд анимац сайнгүй хэдий ч дүрс, зураглалыг нарийн сайн гаргаж, дуу хоолой, агуулгаар хүний сэтгэлийг татаж чаддаг.<br />Эх дэлхийгээ хайрлан хамгаалах, хүн бол байгалийн нэг хэсэг нь юм гэсэн философийг балчир хүүхдүүдэд сонирхолтой адал явдлаар ойлгуулж чадахуйц дүрслэлтэй. 5-с дээш насны хүүхдүүд ямар ч гэсэн ойлгох бол уу.<br />Харин бүсгүйчүүдийн хувьд сонирхол татсан өрнөлүүд бас бий. Жишээ нь төмрийн тосгоны бүсгүйчүүд Ашитакаг хараад "Ямар царайлаг юм бэ?" гэж шагширцгаах, Сан гүнжийг аваад тосгоноос явахад нь буудах гээд чадахгүй байх, эргээд ирэхэд нь баярлан угтан авцгаах зэргээр сайхан залуу харсан бүсгүйчүүдээс гарч болох аалийг эвтэйхэн харуулсан бөгөөд Ашитака ч энэ давуу талыг сурмагаар өөрийн талд ашигтайгаар эргүүлчихдэг сэргэлэн залуу аж.<br />Төмрийн тосгоны ахлагч хатагтай Эбоши ухаалаг, аймшиггүй зоригтой, эрэлхэг бүсгүй хэдий боловч гэнэдэж алдаа гаргаж байгаагаар харуулснаар "эмэгтэй хүн бол эмэгтэй л хүн" гэсэн санааг эвлэгхээн гаргачихсан мэт санагдав.<br />Кинонд чимэг нэмсэн, бас ч үгүй хамгийн гол тайллын эзэн болсон "модон шаахайт" Жиго доожоогүй царайлж явах мөртлөө цагаа тулахаар хачин сайн зодолдож, сонин модон шаахайтайгаа сурмаг гүйхийг нь харахаар инээд хүрмээр.<br />Уламжлал ёсоор эцсийн эцэст бүх зүйл сайхнаар төгсч Ашитака нутаг руугаа буцалгүйгээр төмрийн тосгонд, гүнж ойдоо үлдэнэ. Тэр хоёр хамт байх бол уу? Хүүхдүүдийн хувьд бол тийм, харин томчуудын хувьд бол мэдээж үгүй. Гэхдээ Ашитака ямар ч гэсэн үлдсэн.<br />Энэ киноноос надад хамгийн таалагдсан дүр бол Сан гүнжийн ээж Мори чоно. Харин Shishigami ойн савдаг түүний амийг авчихсан...<br />Киноноос сэтгэлд хамгийн тод үлдсэн үг бол Ашитакагийн хэлсэн: <span style="font-weight: bold;">To see with eyes unclouded...</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-7894194190149392532?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-73694890396114410712008-09-26T11:21:00.009+08:002008-10-02T21:56:28.121+08:00Ryuhei Kitamura-н энэ киног үзэхгүй байсан нь дээр дээ. Сонирхол татсан ганц л зүйл байсан нь зурагчин залуугийн авсан зурагнууд. Ялангуяа бага насны хүүхдүүд болон эмэгтэйчүүд үзэх огт хэрэггүй.<br />Ямар ч утга учиргүй, цаг, мөнгөний гарз гэж миний бие дүгнэв.<br /><br /><span style="font-weight: bold;">Тодруулга:</span><br />Дашрамд дурдахад найруулагч нь Япон боловч кинонд Bradley Cooper, Leslie Bibb, Brooke Shields нар тоглосон агаад үйл явдал Нью-Йоркод өрнөнө. Гэхдээ энэ киноны тухай бичмээргүй байна.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-7369489039611441071?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-68599646799000856412008-09-23T13:44:00.006+08:002008-09-23T15:08:02.677+08:00Намар. Улаан, шаргал, шав шар, ногоон, хүрэн, хар, түмэн янзын өнгөөр гоёсон нутгийнхаа намрыг үнэрлээд ирсэн би гэдэг хүн цог хийморь сэргэнэ гэж байдаг бол түүний дээд нь болсон буйзаа. Гагцхүү их удаан энэ богинохон залуу насныхаа юунаас ч үнэтэй цаг хугацааг чухам өөртөө, хайртай хүмүүстээ зориулалгүй явсаар өдийг хүрсэн мэт санагдаж үе үехэн гашуун харамсал зүрхэнд зурсхийгээд өнгөрөх аж.<br />Хүний нутгийн үүр их эрт цайх. Гэгээ гарангуут нойр минь хаа нэгтээ нисэн алга болоод саглагар модны дор ганцаар таатайхан сууж бодлын ертөнцөд дүүлэх хүсэл төрнө. Ийн суухдаа элдвийг бясалгаж, Ангарагийн хэлснээр "журмын хашаанд" хөөн оруулчихаад удтал хорьж асан хөөрлийн эсүүдийг дураар билчээж, нэгэнтээ намуухан дуулж, нэгэнтээ мэгшин уйлаад... Сэтгэлийн хөдөлгөөн, зүрхний хөөрлийг хүчээр барьсан, нэгэн хэвийн, уйтайхан, завгүй амьдралыг мартсугай хэмээн санана.<br />Өглөө эртийн энэ хэсэгхэн хугацаа миний дотрыг шинэхэн болгон сэргээж, балчир ахуйгаас том хүн болох гэж яаран байсан тэртээх он жилүүдийн хаа нэгтээ гээгдэн одсон тэр л "БИ" гэх дүр төрхийг эргүүлэн авчирч байх шиг.<br />Инээд хөөр, уур уцаар, хайр дурлал, зовлон шаналгаа, уй гашуу... Амьдралын жинхэнэ амтыг ийм сэтгэлийн их хөдлөлгүйгээр яахан мэдрэх вэ дээ. Олон тохиохгүй ийм сайхан өглөөний мөч бүхнийг амтлан жарга, хайрлан мансуур...<br />Бүсгүй минь, нар манджээ...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-6859964679900085641?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-84817785009614609402008-08-26T16:47:00.004+08:002008-08-26T17:19:00.038+08:00Бээжингийн Олмип юм юмаараа сэтгэлд хүрсэн, бас олон шинэ амжилтыг төрүүлсэн сайхан олимп боллоо. Хятад ч лут улс юмаа.<br /><br />Бидний монголчууд хос алт, хос мөнгө, нэг хүрэл, бас нэг алт авсан Өвөр Монгол залууг тооцох юм бол нийтдээ 3 алт, 2 мөнгө, 1 хүрэлтэйгээр гялалзсан сайхан амжилтыг үзүүлцгээж магнай тэнийн баярлав.<br /><br />Энэ олимпоор хамгийн олон буюу 958 медалийг тамирчид хүртэцгээжээ.<br />Медальтай холбоотой ганц хоёр сонирхолтой тоо баримтыг дурдвал:<br /><br /><ul><li>Атлантагаас хятадууд 50 алт авч байсан амжилтаа энэ удаад нэгээр ахиулж чадав. Өмнө нь 1988 оны Өмнөд Солонгост болсон Олимпод Оросууд 55, 1984 оны АНУ-д болсон Олимпоос Америкчууд 83 алтан медалийг хүртэж байлаа.</li><li>Америкчуудын хувьд Афинаас авсан 36 алтан медалийн амжилтаа хадгалж үлдэв.</li><li>Харин нэг медальд ногдох хүний тоогоор аваад үзэх юм бол Хятадын 25 сая хүн тутамд, АНУ-н 8.5 сая хүн тутамд, Ямайкагийн (6 алт) 450 мянган хүн тутамд нэг алтан медаль ногдож байх юм. Тэгэхээр чанар өөр байгаа биз? Албан ёсоор бол 1.3 сая монголчууд дундаа нэг алтан медальтай. Хятад хэрэв Ямайкагийн үзүүлэлт хавьцаа очиё гэвэл 2,889 алтан медаль хүртэх хэрэгтэй болно.</li><li>Олимпын эх орон Грек нийтдээ ердөө 16 медаль авсан байх юм.</li><li>Африкийн орнууд бүгд нийлээд 40 медаль авч тивийн түүхэндээ рекорд тогтоов.</li><li>Афганистан, Бахрайн, Мавритан, Судан, Тажикстан, Того улсууд анхныхаа олимпын медалийг хүртэн баярлацгаав.</li><li>Олимпоос медаль авч чадсан орнууд дунд хүн ам хамгийн багатай нь Исланд бол медаль хүртэж чадаагүй орнууд дундаас хамгийн олон хүн амтай нь Пакистан (164 сая) гэнэ.</li><li>Майкл Фелпс гэгч агуу сэлдэг америк нөхөр Франц, Голланд, Испани, Канад, Аргентин, Швейцарь, Бразил, Мексик зэрэг бүхэл бүтэн улс орнуудыг ардаа орхин ганцаараа 9 алтан медаль “түүчихэв”. Эрэгтэйчүүдийн усанд сэлэлтээр бусад орнууд бүгд нийлээд 7 алтан медаль авч. Харин боксоор бол Амекрикчууд ёстой “будаа” болж, арайхийн ганц хүрэл “зулгаажээ”.</li><li>Хуучин ЗХУ-н бүрэлдэхүүнд багтаж байсан орнууд бүгд нийлээд 173 медаль авсан.</li><li>1992 онд алтан медалийн тоогоороо 5-д жагсаж байсан Кубчууд 2008 онд 28 руу ухарлаа.</li><li>Биднээс гадна Панамчууд бас Энэтхэгчүүд энэ олимпоос анхны алтан медалиа авч хагартал баярлацгаав.</li><li>Дэлхийн хүн амын 17%-ийг эзэлдэг Энэтхэг олимпийн нийт медалийн 0.31%-ийг<br />БНХАУ: Дэлхийн хүн амын 19.8%,ы нийт медалийн 10.4%-ийг<br />АНУ: Дэлхийн хүн амын 4.6%, медалийн 11.5%<br />Ямайка: Дэлхийн хүн амын 0.041%, медалийн 1.15%-ийг тус тус авсан байна.</li></ul><br />Эх сурвалж: Yahoo Sports<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-8481778500961460940?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-34361269721296147542008-08-25T19:19:00.003+08:002008-08-25T19:27:12.588+08:00- Миний охион?<br />- Аан ээжээ?<br />- Яасан оройтдог юм бэ? Гэгээтэйд ирэхгүй, харанхуйд гэмтэй шүү.<br />- Өө, ээж юундаа санаа зовсийн. Найзуудтайгаа уулзаад, тэд хүргээд ирсэн.<br />- Юм идэхүү? За даа, орой их юм идээд дэмий байдаг юмаа.<br />- Идэхгүй ээ, би ямар орой юм идэх биш. Эртхэн унтая зүгээр.<br />- Охиноо эрт ирвэл хумсаа авхуулж янзлуулая гэж бодож байсан юм. Дараа л болохоос. Миний охин унт унт.<br />- Өө, би таг мартчихаж. За за, тэгж байгаад л нэг завтай үедээ болоё. Маргааш ажил ихтэй. Би дахиад оройтож магадгүй шүү, нээрээ. Гэхдээ утасданаа. Явж унтлаа.<br />- Миний охин гэрлээ унтраагаарай.<br />- Өө, нээрээ. Мартаад л явж байна. Ээжээ та унт унт. Аягүй бол нойр нь хүрэхгүй болчих вий. Охин нь гэрлээ унтраалаа...<br /><br /><div style="text-align: center;">xxx<br /></div><br />- Хүүхдүүдээ лагер дээр ирэх байх гээд л хараад байхийн. Тийм л их ажил төрөлтэй байдаг юм байлгүй. (туньсан янзтай)<br />- Өө, ээжээ тэгж ингэсээр байтал л ирж амжихгүй юм. Өнөөдөр харин бүр ирэе гэж бодоод. Ээжээ би танд гоё шоколад авчирсан, гараар хийсэн, цэвэр шоколад. Энд сайхан байна шүү, тиймээ ээжээ. Би хонож чадахгүйнээ, хагас сайнд ирэе тэгэх үү, ээжээ?<br />- За ээж нь тэгж байгаад идэе. Ирэхгүй юм та нар зүгээр...<br /><br /><div style="text-align: center;">xxx<br /><br /></div>- Ээж ээ, та энийг нүүрэндээ тавьчих, их гоё болгодог юм. Таны арьс их зөөлөн шүү.<br />- Залуудаа ээж их л янз бүрийн юм хэрэглэдэг байж, одоо ч тэрэндээ мантай болжээ. Өө, ээж нь буруу тавьчихаж уу? Ээжийнх нь арьс ч одоо харлаад их л муухай болж байгаа байх даа.<br />- Үгүй үгүй, та сайхан хэвээрээ л байна. Тээр, ийм гоё зөөлхөн. Ийм сайхан үнэртэй. Би таны өвөрт унтана шүү.<br />- Шөнө битгий их эргэж хөрвөөгөөрэй. Ээж нь ор доргихоор дотор эвгүй болоод байх юм.<br />- За, би хөдлөхгүй ээ. Ээж, мээмээ барияаа.<br />- Үгүй, чи гижиг хүргээд. Хөгшин хүүхэн ээждээ эрхлээд л... Миний охины үс нь шингэрээд байна уу даа?<br />- Энэ чинь харин унаад байхийн байна ш дээ. Одоо тэгээд яанаа?<br />- Өдөр шөнөгүй компьютер шагайхаа боль, миний охин. Ажил дээрээ сууж сууж ирэнгүүтээ дахиад л суух. Яавч сайн биш. Ээж нь охиндоо халгай өгнөө. Ажил ажил гээд л. Ажил амьдралаа зохицуулж сур.<br />- Ээж тэгээд л хүн загнаад байдгийн.<br />- Ээжийнхээ хумсыг нэг их хачин янзалчихсан байналээ. Муухай харагдаад байнаа.<br />- Энэ чинь жинхэнэ гоё засалт байхгүй юу даа. Одоо би бүр гоё будаад өгөх үү? Тас хараар будаад ганган болгочихно.<br />- За за, будаж яах гэсэн юм?<br />- Хоёулаа унтах уу, ээж ээ? Та ядарчихлаа. Юм уух уу?<br />- За, ээж нь жаахан юм уунаа. Миний охин унт унт. Ээжийгээ харж суугаад нойр нь хүрчихэж...<br /><br /><div style="text-align: center;">xxx<br /><br /></div>- Ээж ээ, миний ээж ээ...<br />- Ээж ээ, охин нь хумсыг нь аваад өгөе. Охин нь одоо хаашаа ч явахгүй, хажууд нь байж байна...<br />- Ээж ээ, охин нь байнаа. Охин нь дахиж оройтохгүй. Ээж ээ, хоёулаа хөдөө сайхан агаарт хамтдаа гарая. Тэгэх үү ээж ээ?<br />- Ээж ээ, охиндоо ирээ...<br />- Ээжээ, миний хайртай ээж ээ...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-3436126972129614754?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-81621378401386390752008-08-10T16:56:00.011+08:002008-08-12T13:14:21.320+08:00Нойрон дунд утасны дуу тасралтгүй жингэнэсээр, нүдээ нээх тэнхэл алгаа. "Яадаг муу ядаргаа...", ёоёоёо "Байна уу?" гэсэн уцаартай, нойрмог дууны минь хариуд "Нисэхээсээ өмнө уулзаад явах гэсэн юмаа. Одоо очлоо шүү" сэргэлэн хоолойны араас залгуулаад хөгжилтэй инээд... "Хммм, хэдэн цаг болж байгааг мэддэггүй юм уу, хаашаа юм. Онгоцноосоо хоцорч балрах гэж байгаан". Нүд маань надад огтоос үл захирагдан алгуурхан аниад дуг нойрондоо умбахаар зэхлээ...<br /><br />"Чамайг амьдралдаа гэнэт гэнэт эрсдэлтэй алхам хийдэг болохоор чинь тайван нисчихэж чадсангүй. Зорилгоосоо ухарч болохгүй шүү. Чи чадах ёстой. Найз нь ч бас яг адилхан байдалд орж байсан, чи мэднэ дээ. Ээж маань бас л... Би ирж чадаагүй шүү дээ..."<br />Тиймээ, тэр үед би чамайг ээжээсээ мөнгийг илүүд үзлээ гээд л элдвийн хатуу үгээр хэлж байсан. Ямар тэнэг вэ? Хүүхэлдэйн киноноосоо ч салж амжаагүй эмзэг дэгдээхэй шиг миний хажууд чи хал үзсэн, өөрийн гэсэн өндөрлөгтөө элин хальж яваа бүргэд адил том эр хүн.<br /><br />"Ямар нэгэн юм болбол... Заавал хэлээрэй!" Үгүй дээ, чи миний занг сайн мэднэ, юу ч хэлэхгүйг минь ч одоо мэдэж л байгаа. Гэхдээ дэгдээхэйд энэ үг хэрэгтэй байлаа, баярлалаа.<br /><br />Би түүнийгээ чадах хирээрээ чангаас чанга тэвэрлээ. "Найз минь, сайн яваарай." Дотор бачуурч, чанга хашгирмаар санагдана. Дэгдээхэй юу хийх ёстойг чи эцсийн мөчид хэлээд өгчихлөө.<br /><br />Магадгүй би хэзээ нэгэн цагт яг л түүн шиг иймэрхүү үг хэлээд явж байх ч юм билүү. Эргэж ирэхийг минь хүлээх тэнхэл нь өдрөөс өдөрт лааны тос шиг хайлан барагдаж буй хайртай ээж минь...<br /><br />Нүдний буланд бэлтгэлийн хувцастай цүнх харагдлаа. Тиймээ, надад яг одоо энэ л хэрэгтэй. Унаанд суулгүйгээр заавал ч үгүй гүйж очоод, сунаж унатлаа бэлтгэл хийвэл дотор минь дэлбэрэх гэж байгаа галт бөмбөг унтрах буй заа. Нүүрээ ч угаалгүй, үсээ ч самналгүй цүнхээ шүүрлээ...<br /><br />Бурхны шалгалт ЧАНГА ажээ!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-8162137840138639075?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-54464558494647261612008-08-05T17:49:00.005+08:002008-11-13T13:35:35.455+08:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SJgj2c4D9YI/AAAAAAAAAGY/6F1ft1mg0KY/s1600-h/_44892076_1clone_wars_body226_ap.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5230970385562072450" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SJgj2c4D9YI/AAAAAAAAAGY/6F1ft1mg0KY/s320/_44892076_1clone_wars_body226_ap.jpg" border="0" /></a><br />Star Wars-н хүүхэлдэйн бүтэн animated хувилбар хийгдсэн байна. "The Clone Wars" 8 сарын 15-нд нээлтээ хийх гэнэ. Бүр ТВ цуврал гарах гэж байгаа гэнэ шүү.<br />Одоо ч гарахыг нь хүлээгээд нойр хүрэхгүй ээ.<br />Анакин, Оби Ван Кеноби, Ёода багшийг хүүхэлдэйн хувилбараар нь гаргахад ч одоо ид моодонд ороод байгаа Наруто, Луун бөмбөлгүүд ор тас мартагдана даа, хөөрхий.<br /><br /><br /><a href="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SJgjw7eIWXI/AAAAAAAAAGQ/59ZVz-m27YA/s1600-h/_44892079_4clone_wars226ap.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5230970290695592306" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SJgjw7eIWXI/AAAAAAAAAGQ/59ZVz-m27YA/s320/_44892079_4clone_wars226ap.jpg" border="0" /></a><br />Анакин нэг хэсэг "ханхүү" минь байлаа. Тэр эргэн иржээ... :)<br />Харин хүүхэлдэйн хувилбар дээрээ киногоо бодвол догшин царайтай, ширүүн харцтай харагдана. Уг нь кинон дээрээ бол их хөөрхөн шүү дээ. Гэхдээ ийм ширүүн төрх нь зан авиртай нь илүү авцалдаж магадгүй. Тэр ч гайхалтай даа.<br />Бушуухан киногоо үзэх юмсан...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-5446455849464726161?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-12882380640295475312008-08-04T18:15:00.003+08:002008-08-05T18:13:15.786+08:00Хундага шарзны охь, амрагийнхаа уруулын амтанд мансуурсан тархи минь эгээ л дэлхийн бөмбөрцөг шиг эрчээрээ эргэлдэн, дэргэдэх хүний яриа тээр уулын бэлээс хүнгэнэх бүгтхэн чимээ аятай. Ингэхэд юун тухай яриад байгаа билээ дээ. Амнаас үг гарахын оронд түмэн янзын жигтэй бодлууд толгойд нисэн орж ирээд буцаад нисэн одно...<br /><br />Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Нюрнбергийн шүүх хурал их урт удаан болсон. Эхлээд их л идэвхтэй суудаг байсан хүмүүс сүүлдээ залхаж, өөрийн эрхгүй унтаж эхэлдэг. Нэг сэргэлэн орос сэтгүүлч хар шилэн дээрээ нүдний зураг наачихаад хээвнэг унтдаг байсан гэж байгаа. Тэгсэн нэг удаа унтаад хоцорчихож. Хэн нэгнийг мөрнөөс нь татаж сэрээхэд нь цочихдоо “Новшийн муу зандалчид!!!” ч билүү, нэг юм хэлээд фашистуудыг зүхэж ирээд л харсан чинь хэн ч байхгүй танхимд ганцаараа унтаж байсан гэсэн. Хөгтэй гэдэг нь. Хүний тархи эргэлдэж байгаа нь бусдад харагддаг бол ямаршуу байх бол?<br /><br />Нээрээ яг ингэж эргэж байхад хүв хүйтэн ус руу толгой руу асгаж үзэх юмсан. “Саран хөндий” дээр эргэлдэж байгаа сэнс рүү өндөг шидээд яахыг нь үзэхийг хүсдэг байсан залуу гүйлтийн уралдаанд түрүүлж гүйж байсан тамирчны хөл рүү таягаа явуулчихсан чинь нөгөөх нь тээр дээр эргэлдэж ирээд уначихдаг. Тэгээд л түүнийг дэмжиж байсан, эсвэл өрсөлдөгчийг нь дэмжиж байснаараа талцаад бөөн зодоон үүсээд л. Харин мань хэргийн эзэн хээвнэг тэндээс яваад өгчихдөг. Тархи эргэсээр л. Нээрээ өндөг шидэж үздэг ч юм билүү. Сая надад юу гээд хэлчихвээ?<br /><br />Тээр уулын бэлээс бүгтхэн дүнгэнээд байсан чимээ наашилсаар, наашилсаар, одоо л бодит ертөнцдөө эргэн ирлээ... Сая би хүйтэн ус мусны тухай бодоогүй шүү. (ихэд тэвдэв)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-1288238064029547531?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-11926532892260230352008-08-04T16:23:00.003+08:002008-08-05T18:13:32.014+08:00Yesterday is history<br />Tomorrow is mystery<br />But today is a gift, and that's why it is called PRESENT<br /><br />Master Oogway (From Dreamworks' "Kung Fu Panda")<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-1192653289226023035?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-71392837176173635142008-07-24T17:53:00.011+08:002008-11-13T13:35:35.915+08:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SJF9Sak5upI/AAAAAAAAAGA/UCnn9D6gd_Q/s1600-h/Terelj.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5229098397679073938" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SJF9Sak5upI/AAAAAAAAAGA/UCnn9D6gd_Q/s320/Terelj.jpg" border="0" /></a>Будаан дээрээ зодоонтой гэдэг шиг сонгууль будлиантай, "дайн самуун" ихтэй ч гэсэн зун сайхан, Наадам бүр сайхан. Энэ зуны өнгө шинэхэн оёсон ногоон торгон дээл шиг. Бас дээр нь өнгө өнгийн товч асгачихсан...<br />Хэсэг бороо орж байгаад тэнгэр цэлмэж нар гараад. Халуун биш, их сэрүүхэн ч биш, гайхалтай гэхээс өөр үг олдохгүйнээ...<br />Элдэв үйл явдал өрнөж, наадан баярлаж, зуны сайхныг биширч явсаар нэг мэдэхэд зун дуусч намар хаяанд ирчихжээ.<br />Юу ч хийж амжаагүй юм шиг л санагдаад байсан чинь бас үгүй байнаа. Энэ хоёрхон сарын дотор хир баргийн үед хоёр жилд ч тохиолдохооргүй олон үйл явдал, өөрчлөлтүүд амьдралд минь гараад амжсан байна. Бас ч үгүй овоо хэдэн, том гээд хэлчихмээр ажлуудын ард ч гарчихсан. Найз нөхдийн хүрээгээ ч тэлчихэж.<br /><a href="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SJF9SfF2adI/AAAAAAAAAGI/bSMTHXvDeqo/s1600-h/MoriUnav.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5229098398891010514" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SJF9SfF2adI/AAAAAAAAAGI/bSMTHXvDeqo/s320/MoriUnav.jpg" border="0" /></a> Харин шагайж ч харалгүй гүйсээр байтал блог минь хуучирч, тоосонд дарагдаад, шүүгээний ард тавиад мартсан дээр үеийн навсархай ном шиг болчихоо юу даа. Шороо тоосыг нь гүвж Тэрэлжийн голын усаар угаагаад, навсархай, уранхайг нь нааж эвлүүлж өнгийг нь засаад, уулын цэвэр агаар оруулж сэргээеээ.<br />Бас энэхэн зуурт сэтгэлийн гүнд эгшиглэж эхэлсэн шинэхэн аялгууг илэрхийлэн гаргах увьдсаа сүвэгчилж тархины нугачаагаа самнан, зүрхний цохилтоо чагнан сууя.<br />Өө... энэ аялгуу. Тэртээ дээрээс, эсвэл бүр дэргэдээс урсан ирж байх шиг. Шанзаа авлаа...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-7139283717617363514?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-90118933366441515142008-06-26T10:26:00.000+08:002008-06-26T10:27:23.910+08:00Хаашаа ч харсан хэн нэгний сайхан инээмсэглэсэн сэтгэл татам зураг, хаа ч очсон “Сайн уу?” гэж мэнд мэдэхээсээ өмнө “Хэний төлөө саналаа өгөх гэж байна даа?” гэсэн мэндчилгээ сонссоор сүүлдээ ч бүр дасах шинжтэй. Аз болоход энэ долоо хоногтой хамт сонгуулийн хөл хөөрцөг дуусч чих, нүд минь амрах нээ.<br />Нэгдүгээрт энэ улсын иргэнийхээ хувьд, хоёрдугаарт ирээдүйнхээ төлөө хариуцлагатайгаар сонгуулиа өгчихмөөр байдаг, сонгогчийн үнэмлэх ирдэггүй ээ. За, сонгууль болохоос өмнө сонгуулийн хэсгийн хороон дээр очоод авчихаяаа гээд л хэрэг болгоод очлоо. “Барилгын коллеж” дотор байрлах сонгуулийн хороог олоход нэг их төвөг ч байсангүй ээ. Дутуу хаасан хаалганы цаана хуралдаж байгаа бололтой. Ингэж ажиллая, тэгж ажиллая, зохицуулая, битгий хэрэлд энэ тэр гээд л дарга нь бололтой хүн учирлаад л байх юм. Эмэгтэйчүүд голдуу хэдэн ажилтнууд нь эхлээд овоо зөөлөн уур амьсгалтай ярилцаж эхэлсэн хурал аравхан минутын дотор оволзсон хэрүүл болон хувирваа. Үнэмлэхээ авчих санаатай хүлээж зогссон надтай хэд хэдэн “сонгогчид” ирж нэгдсэнээр бас ч үгүй ханьтай болж авлаа.<br />Хаалгыг нь тогшоод ч нэмэргүй. Ажлаа хийсэн, хийгээгүй, тэр тэгсэн, ийм хэрүүл гарсан гээд л. Хэрүүлийн сэдэв ч хэцүүхэн. Зарим нь одоо ингээд больёоо, ажлаа зохицоод хийеээ л гэх юм. Залуучууд, хөгшүүдээрээ талцаад байгаа бололтой байсан хэрүүл сүүлдээ намын харьяаллаар талцах шинжтэй эхэллээ. Удсан ч үгүй нэг залуухан бүсгүй уйлж гарч ирээд 00 руу гүйчих юм. За, энэ ч биш болоод явчихлаа, эртхэн дээрээ яаж ийгээд үнэмлэхээ салгаж авая аа.<br />Хаалгыг нь хэд хэд тогшоод, тэссэнгүй сүүлдээ шагайж үнэмлэхээ аваяаа гээд хирэндээ л эвтэйхэн хүслээ дээ. “Хурал удахгүй тарнаа” гэж байна. “Бид энд хагас цаг зогсож байнаа, зарим нь бүр хоёр дахиа ирж байгаа гэнэ, одоо үнэмлэхээ аваад явмаар байнаа.” Ингээд ямар ч гэсэн нэг юм орж авав.<br />Удирдлага нь бололтой хижээл насны хоёр эрэгтэй, нэг настай хүнээс бусад нь бүгд бүсгүйчүүд. Хаа очиж муухай аашлахгүй, аль болох л эвтэйхэн харилцах юмаа. Даанч сонгуулийн энэ хэсэгт харьяалагдах хэдэн мянган хүний бүртгэлийг цаасан дээрээс шүүн иргэний үнэмлэхтэй тулгаж, гараар бүртгэл хөтлөөд л. Хотын төвд байрлах энэ газарт ядаж ганц компьютер тавиад сүлжээнд холбочихсон байхад наад зах нь СЕХ-ы вэб сайт руу ороод л гялс шалгачих ажил шүү дээ. Энэ СЕХ ядаж энэ ажлаа цэгцэлмээр юмаа. Хөөрхий хэдэн эмэгтэйчүүд үнэхээр нямбай хандаж байдгаараа хичээж ажиллаж байна. Цэвэрхэн, сайхан хувцасласан. Гэтэл байрлаж байгаа энэ өрөө нь хэдэн өдрөөр цэвэрлээгүй нь лавтай, шороо тоосонд дарагдсан, үнэр танар ч гэж жигтэйхэн, дотор нь ажиллах байтугай хэдэн минут тэвчиж байх арга алгаа. Бүсгүйчүүдийн царай уравгар, илтэд стрессдэж ядарсан байдалтай. Түрүүхэн уйлаад гүйж авсан бүсгүй орж ирээд ажлаа хийж байна. Тэнд бас нэг эмэгтэй утсаар ярина. Бодвол хэн нэгэн өрөө нэхэж байгаа бололтой. “Бололцоо алгаа” гээд л учирлаж байгаа нь сонсогдоно...<br />Ингэж ингэж нэг юм гэртээ өвчтэй байгаа аав, ээж хоёроо цай хоолгүй хүлээлгэн байж бүтэн нэг цагийн дараа алдарт “сонгогчийн үнэмлэхээ” гардлаа. Ёоёо, ямар их ядарваа.<br />Гэр рүү харих замд хөдөөний хаягтай гээд үнэмлэх өгсөнгүй гэж бухимдсан залуу, бохир шалбааг туулан баясгалантай гүйлдэх жаахан багачууд, тэдний хажууханд шахуу “морь харж” зогсох согтуу эр, чанга яригчаар өндөр хариуцлага, ийм тийм сайхан амьдрал энэ тэр гэх сонгуулийн сурталчилгаа гэхчлэн багахан хэмжээний “баримтат кино” үзэв.<br />Энэ бүгдийн эцэст бодоод байхнээ тэр бяцхан жаалууд, хажууд нь байсан согтуу эр л юу ч бодох санах юмгүй жаргалтай байжээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-9011893336644151514?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-72262049498856420932008-06-10T18:51:00.005+08:002008-11-13T13:35:36.340+08:00Бороо хүлээсэн өдрүүдэд байгаль эх цас бэлэглэж баярлууллаа.<br />Ногоон дэвсгэртэй цагаахан цастай энэ дулаахан өглөө дөрвөлжин хананы дунд орох хүсэл даанч алга. Хайлахаас нь өмнө хэдэн зураг амжиж дарж авая.<br /><br />Шороонд дарагдан өнгөө алдсан ч сэтгэлд дотно хотын гудамж энэ жаахан цасанд сэргэж жавхаажиж, царай муутай хуучин машинууд хүртэл зүс орж гялалзсан харагдана. Өнөөдөр уулзсан хүн бүр баяртай байх байхаа...<br /><br />28 May<br /><br /><a href="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SE5dSw7nc3I/AAAAAAAAAFg/pVoxIzvdIzM/s1600-h/May-Snow1.JPG"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5210204395868222322" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SE5dSw7nc3I/AAAAAAAAAFg/pVoxIzvdIzM/s320/May-Snow1.JPG" border="0" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><a href="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SE5dTnIGzyI/AAAAAAAAAFo/U8hnwWX-cU8/s1600-h/May-Snow2.JPG"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5210204410416123682" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SE5dTnIGzyI/AAAAAAAAAFo/U8hnwWX-cU8/s320/May-Snow2.JPG" border="0" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><a href="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SE5dUVFpB4I/AAAAAAAAAFw/i4ChWr37W1o/s1600-h/May-Snow3.JPG"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5210204422753814402" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SE5dUVFpB4I/AAAAAAAAAFw/i4ChWr37W1o/s320/May-Snow3.JPG" border="0" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SE5dU4jETWI/AAAAAAAAAF4/u9dRUgGKZFU/s1600-h/May-Snow-street.JPG"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5210204432272477538" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SE5dU4jETWI/AAAAAAAAAF4/u9dRUgGKZFU/s320/May-Snow-street.JPG" border="0" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-7226204949885642093?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-26527401047152642792008-05-23T15:49:00.004+08:002008-11-13T13:35:36.875+08:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SDZ3fxNCkKI/AAAAAAAAAFQ/Kyqrdxpw5fk/s1600-h/dune.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5203477807140868258" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SDZ3fxNCkKI/AAAAAAAAAFQ/Kyqrdxpw5fk/s320/dune.jpg" border="0" /></a>Өвөлдөө хүйтэн, зундаа халуу шатсан хатуу ширүүн цөл газар. Хүн байтугай аливаа амьтай бүхэн тэсч амьдарч үл чадах юм шиг санагдах хэдий ч олон зүйлийн амьтан, шавьж, хорхой, өвс, ургамал амьдарч байдаг маш сонирхолтой экосистем ажээ. Цөл манай цэнхэрхэн дэлхий дээрх нийт хуурай газрын долооны нэг, бүх гадаргуугийнх нь 35%-ийг эзэлнэ. Дэлхийн дулаарал, уур амьсгалын өөрчлөлт, байгаль экологийн сүйрлээс улбаалан цөлийн амьд бүхэн устан үгүй болж, хоосон элсэн цөл болон хувирах аюул эдүгээ нүүрлээд байна. Цөл улам л томрон газар дэлхийг түрэмгийлэн эзэлсээр.<br />Гэтэл дэлхий даяараа санаа зовцгоож, хаврын хаварт хэдэн Монголчуудыг мөнгөө үрэн мод тарихад хүргээд байдаг цөлжилтийн аюул тээр тэнд л байдаг юм шиг санагддаг байсан чинь аль хэдийн Улаанбаатарын хаяанд тулаад айсуй. Туул голын минь эхэнд хэд хэдэн алтны уурхай ажиллаж, хайрга чулуу олборлодог компаниуд хөвөөг нь ухаад л, жирийн бид нь болохоор энд тэндгүй хогоо хаяж, мод бургасыг нь өвөл цавчиж аваачаад түлж суудаг. Бохироо ч хээвнэг Туул гол руугаа урсгачихна. Мөдхөн элсэн дунд онигоо яриад сууж байх цаг ирэхвий гэж эмээнэ.<br />Уг нь манай гаригийн хаахна нь агуу том элсэн цөлүүд байдаг тухай бичихээр зэхсэн маань эхлэвүү үгүй юу бөөн асуудал хөндөөд явчихваа, ингэсгээд үндсэн сэдэв рүүгээ ороё.<br /><br /><a href="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SDZ3fxNCkLI/AAAAAAAAAFY/stlpX_vXt1w/s1600-h/desertmap.gif"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5203477807140868274" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SDZ3fxNCkLI/AAAAAAAAAFY/stlpX_vXt1w/s320/desertmap.gif" border="0" /></a>Дэлхийн хамгийн том цөл бол мэдээж <strong>Сахарын цөл</strong>. Хойд Африкийг бараг бүхэлд нь шахуу эзлэн орших энэ аварга цөл 8,6 сая кв км талбайтай. Өмнөддөө элсэн манхнаас өөр зүйлгүй, баруун талаасаа Атлантын далай, хойд зүгтээ Атласын уулс, Газрын Дундад тэнгисээр хүрээлэгдэж, зүүн талдаа Улаан тэнгистэй хиллэнэ. Зайлшгүй нэг очоод үзчих газрын нэг гэж би аяллын төлөвлөгөөндөө оруулчихсан байгаа.<br /><strong></strong><br /><strong>Арабын цөл:</strong> 2,3 сая кв км талбайтай Арабын цөл Саудын Арабт оршино. Баруун өмнөддөө Иемэн, зүүн талд нь Оман, баруун хойдод Арабын Эмират, хойд зүгтээ Катар, өмнөд талдаа Персийн булангаар хүрээлэгдэнэ. Араб үндэстнүүдийн нутгийг бараг бүхэлд нь хамарсан асар том цөл ажээ.<br /><br /><strong>Их Элсэн цөл/Great Sandy Desert:</strong> Баруун хойд Австралийн Eighty Mile Beach гэх Энэтхэгийн далайн эрэгээс зүүн тийшээ Northern Territory хүртэл сунаж, өмнөд хэсэгтээ Kimberly Downs, Гибсоны цөл, Capricorn-г эзэлсэн асар том цөл байна.<br /><br /><strong>Тарын цөл:</strong> 200 мянган кв км хэмжээ бүхий нутаг дэвсгэрийг эзлэн Энэтхэгийн Ражастан муж, Пакистаны газар нутгийн хэсгийг дамнан оршино.<br /><br /><strong>Симпсоны цөл:</strong> Төв Австралиийн 143 мянган кв км нутгийг эзлэн Northern Territory Хойд нутгийн баруун өмнө хэсэг, Queensland, өмнөд Австралийн нутаг дэвсгэрийн хэсэг ч энэ цөлд хамрагдана. Австралийн цөлийн ховор амьтан, ургамлын эх нутаг гэдгээрээ алдартай агаад ихэнх хэсэг нь хамгаалалттай буюу дархан цаазтай.<br /><br /><strong>Такла Макан цөл:</strong> Төв Азид Хятадын Синян Xinjiang мужид орших энэ цөл бол 320 кв км талбайтай, жинхэнэ утгаараа элсэн цөл.<br /><br /><strong>Говь:</strong> Говь гэмээнэ говь билээ... Төв Азид Монгол, Хятад хоёр улсын нутгийг дамнан нэг сая гурван зуу орчим кв км газар нутгийг эзлэн орших агуу том цөл. Монголын түйрэн гэх “алдарт” шороон шуурга эндээс эхлэлтэй бөгөөд газар нутгаа тэлсээр, тэлсээр буй.<br /><br /><strong>Сонораны цөл:</strong> Хойд Америкийн энэ цөлийн нутаг 310,800 кв км, Аризонагийн баруун өмнөд, Калифорнын зүүн өмнөд, Мексикийн Бажа Калифорн, Сонора мужийн баруун хэсгийг эзлэн оршино.<br /><br /><strong>Калахарийн цөл:</strong> Африкийн Ботсвана бараг бүхэлдээ, Өмнөд Африкийн Хойд Кэйп мужийн хойд хэсэг, Намибийн зүүн хэсгийг эзэлсэн 930 мянган кв км талбайтай агаад баруун өмнөд хэсэгтээ Намибийн цөлтэй хил залгана.<br /><br /><strong>Атакамагийн цөл:</strong> Чилийн хойд хэсэгт орших 1,000 км урт сунасан, хүйтэн, ямар ч чийггүй хуурай энэ цөл Перугийн хил хүртэл үргэлжилнэ.<br /><br /><strong><em>Эх сурвалж:</em></strong><br /><em>mapsoffworld.com</em><br /><em>foundationosa.org </em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-2652740104715264279?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-7009679540389543572008-05-19T22:00:00.005+08:002008-06-26T10:28:43.183+08:00Утасны цаанаас хөнгөхөн ч биш, хүнд ч биш, уйтайхан санаа алдах нь сонсогдох атлаа гунигаа нуун элдвийг ярьж хошигноод л. Чи яг хэвээрээ. Богинохон бас урт байсан тэр цаг хугацаа өнгө өнгөөр дүүрэн амьдралын дахин давтагдашгүй тийм нэгэн өнгө байсан. Үргэлж дулаахан гарыг чинь атгаад л баймаар. Хэзээ ч алганаасаа тавихгүй дээ гэж харин бодогдоогүй... Чи мэдээгүй. Би хэлээгүй...<br />Танил бас танихгүй. Зөөлөн харц, уруул, бас миний сүрчигний үнэр... Тэртээ холын, тэр нэгэн аялгуу санаанд орж ирэн... Тэр аялгуу харин минийх байсан...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-700967954038954357?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-35416031892608909952008-05-16T17:20:00.001+08:002008-11-13T13:35:37.006+08:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SC1TrPz0z3I/AAAAAAAAAE8/d3VANDtq2Go/s1600-h/mod.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5200905147126173554" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/SC1TrPz0z3I/AAAAAAAAAE8/d3VANDtq2Go/s320/mod.jpg" border="0" /></a><br /><div></div><br /><div>- Багаж дутаад байнаа, ээлжилж ажиллахаас өөр аргагүй.<br />- Багш аа, дахиад багаж олоё л доо, бид ажилламаар байна. Зөндөө мод таримаар байна шүү дээ.<br />Эргэн тойрон охидын инээд, залуусын дуун, хүрзний хангинах, хувингаар ус цутгах чимээ сонсогдоно. Энэ бол асар хурдан хугацаанд цөлжилт явагдаж байгаа Булган аймгийн Баяннуур суманд мод тарихаар очсон 80 гаруй оюутнуудын ажиллаж буй талбай.<br /><strong>“Эх орны баялаг болсон үнэт газар шороо минь”</strong><br />Энэ үг их л сүржин юм шиг санагддаг байж. Гэтэл хоёр хоног нүхийг нь ухаж, суулгаж, усалж байж модоо тарьсны дараа газар шороо, байгаль гэдэг юутай ч зүйрлэшгүй үнэтэй баялаг болохыг ухаарч авав.<br />МУШУТИС-ын оюутнуудын “Миний клуб”, “Хөгжил клуб”, “Цахим Өртөө Холбоо” ТББ, “Сайн дурын үндэсний сүлжээ байгууллага”-ын залуус БНСУ-ын Иргэдийн Мэдээллийн Төв ТББ-ын “Ногоон Ази” хөдөлгөөний Монгол Улсад хэрэгжүүлж буй “Цөлжилтийн эсрэг мод тарих” төслийн энэ хавар тарих арван мянган моддын 2,110 модыг өөрсдийн сайн дураар ажиллаж суулгасан билээ. Хаа холын хүний нутгийнхан Монголын цөлжилтийг зогсоохын тул мод тарих хөрөнгөө гаргаад, хүмүүсээ илгээгээд, төсөл хэрэгжүүлж байхад Монголчууд бид гар хумхиад сууж болохгүй. Тийм ч учраас “Цахим Өртөө Холбоо” ТББ, Солонгос дахь Монгол Оюутнуудын Холбооны залуус мөн Солонгосын “Seven Stars” компани энэ ажлын санхүүжилтэнд мөнгө хандивлаж, гар бие оролцож, оюутан залуус хувиасаа зардлаа гарган ажиллацгаав.<br />Тэдэнд мод тарих, нүх ухах туршлага ер байхгүй ч гэсэн төслийн ажилтнуудын заасан зүйлсийг дор нь сурч аваад хүн бүр л хайртай дотно хүмүүсийнхээ төлөө мод суулгаж байлаа. “Сайхнаагийн мод”, “Цахимынхны төгөл”, “Цацаагийн мод” гээд л. Тэнд суулгасан мод бүр эзэнтэй, залуус түүндээ сэтгэлээ шингээн тарьж, “Заавал ургаарай. Би ирж усална” гэж хэлцгээнэ. Яг л амьд хүнтэй ярьж байгаа юм шиг.<br />Залуу үе ийнхүү эх орныхоо байгалийг аврахаар ажиллаж байна. Энэ бол их давалгааны ердөө л эхлэл нь. Өнөөдөр тарьсан нялх төгөл ой мод болохын тул хэдэн арав, зуун жил хэрэгтэй.<br />Харин, томчуудаа, та бүхэн ой моддыг огтолж, түймэрт шатаан устгаж, хөрсөн доорх алтыг нь авахаар үндсээр булга татан сүйтгэхээ хэзээ болих вэ?<br /><br />Баяннуур, Булган<br />2008 оны 5 сарын 11</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-3541603189260890995?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-70302873693591571592008-04-25T12:52:00.001+08:002008-04-25T12:55:27.534+08:00Чи надад дэндүү дурласан болохоор<br />Чин үнэндээ хүлцэнгүй боол минь болохоор<br />Чиний чичрэн байх уруулыг харахлаар<br />Шөнийн тэнгэрт саран мэт би бардамхан гэрэлтдэг<br /><br />Уйтгарт зүрхэн дээр чинь гоёлын гутлаар товшиж<br />Уруулын тань олон үнсэлтийг гар дахь бээлийтэйгээ базаж<br />Цахилдаган цэцэг шиг өнгөөн алдах бүрийд чинь<br />Цангинатал инээн би одон дээгүүр дүүлдэг<br /><br />Чи надад дэндүү хайртай болохоор л...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-7030287369359157159?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-31062340780178056872008-04-17T11:47:00.003+08:002008-06-26T10:29:12.035+08:00Аадар бороон дунд жаахан охин дүүгээ тэврэн гүйж явна. Хоёр орчим насны бяцхан жаалхүүг арав гаруйхан настай эгч нь арайхийн даах хэдий ч ширүүн хүйтэн бороонд дүүгээ норгохгүйн тулд байдгаараа хурдан гүйхийг хичээнэ. Ширүүн бороог залгуулан том том мөндөр орж эхлэх үед хантаазаа аль хэдийн тайлаад дүүдээ нөмрүүлчихсэн охины шалба норсон нимгэхэн даашинз нь биеийг улам ч дааруулж, өвдсөндөө ёолоход нь дүү нь тоглож байна гэж бодоод хөгжилтэй инээд алдана. Дүүгээ инээхэд нь охин баярлаж, өвдөж байгаагаа мартан чангаар инээн онгирч улам хурдлахыг хичээн цааш гүйнэ...<br />Энэ бол миний сэтгэлд тодоос тод үлдсэн хүүхэд ахуй цагийн минь дурсамж. Айлын том охин болохоороо үүргээ их л хариуцлагатайгаар ухамсарлаж отгон дүүгээ ширүүн борооноос хамгаалан гэр рүүгээ гүйж яваа нь тэр. Отгон юм болохоор нь би, хоёр том дүү маань түүндээ жигтэйхэн хайртай. Ээж маань хааяа дүүг хашраах гэхээр нь хоёр гурваараа дүүгийнхээ дээрээс халхалж хэвтчихээд гар хүргэдэггүйсэн...<br />Аль хэдийн надаас тохой өндөр болчихсон, бараг өрөөсөн гараараа намайг толгой дээрээ өргөөд гаргачихдаг дүү минь эгчийнхээ бяцхан цээжинд байдгаараа наалдаад хүзүүгээр тэвэрчихсэн ширүүн бороон дунд ход ход инээж явсан жаалхан хэвээрээ л санагдана. Гэрэл сүүдэр, хатуу, зөөлөн, догшин ширүүн, хайр энэрэл холилдсон энэ ертөнцөд турьхан эгч нь мөндрөөс хамгаалан гүйж явсан шигээ л хатууг зөөллөн, сүүдрээс халхан, хайраар дутаалгүй явахсан.<br />Өсөх насанд аав, ээжийн хэлсэн, сургасан бүхнийг чандлан сахиж, алдаа хийлгүй амьдарна гэж боломжгүй байх. Хэлсээр байтал заавал биеэрээ үзэж, яс махандаа мэдэрч байж ухаан суудаг бололтой. Гагцхүү бэрхийг даах сэтгэлийн тэнхээ, ялагдлаа гэхэд дараагийн тэмцэлд орох хүчийг олж авдаг ухааныг олж хүмүүжих нь чухал санагдана. Миний дүүд энэ бүх чанар хангалттай байгаа болохоор хэзээд хөл алдахгүй, уул шиг түшигтэй сайхан эр хүн болноо. Өнөөдрийн энэ алдаанаас олж авсан бүхэн чиний маргаашийн тэмцэлд ялах том хөзөр болох ч юм билүү.<br /><br />Нэг удаа ялагдлаа...<br />Хоёр удаа ялагдсан...<br />Гурав дахиа алдсан ч бай<br />Бууж өгөхийг л март!<br />(Т. Алтай “Never, never,never give up!” шүлгээс)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-3106234078017805687?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-53781794849862423142008-04-17T11:46:00.001+08:002008-06-26T10:29:32.040+08:00Эр хүн танаас<br />Эгэл хэрнээ их далай шиг давалгаалах<br />Нулимстай бас нууцтай<br />Намар шиг сэтгэлийг хайнам!<br /><br />Эр хүн танаас<br />Эрчтэй хэрнээ эрхлүүлж тоглодог<br />Цэнгэг бас цахилгаантай<br />Цастай өвөл шиг хатан зоригийг хүлээнэм!<br /><br />Эр хүн танаас<br />Эхэлдэг хэрнээ дуусдаггүй<br />Үдшийн бас үүрийн цолмонтой<br />Уран хавар шиг ухааныг эрнэм!<br /><br />Эр хүн танаас<br />Эрхгүй нарыг санагдуулах<br />Илчтэй бас илбэтэй<br />Ээж зун шиг инээдийг хүснэм!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-5378179484986242314?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-31925730142983170262008-04-08T22:10:00.003+08:002008-06-26T10:29:48.679+08:00Нүд минь ихэд өвдөж, компьютер дээр удаан суух нь байтугай ном уншиж, ТВ үзэхэд бэрхтэй болов. Хэсэг хугацаанд "тэвчихээс" л биш. Хммм, хурдан гайгүй болоосой...<br /><br />"Цахим Өртөө"-ний найзуудтайгаа нийлж бичсэн "Интернэт хэрэглэгчдийн гарын авлага" дөнгөж хэвлэгдэж гарч байна. Энэ тухай дараа бичнээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-3192573014298317026?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-3984157765991679752008-04-01T22:59:00.002+08:002008-06-26T10:30:09.570+08:00Амьдралын элдэв асуудал ээдрээтэй, зарим үед хүнд хэцүү, зарим үед сонирхолтой, сайхан. Нэгэнтээ надад “Жаргалтай амьдрал гэж байдаггүй. Жаргалтай мөчүүд олон байгаасай” гэж хэлж байсан. “Чи амьдралд юу хүсдэг вэ?” гэж нэг удаа надаас асуухад нь би “Дуртай ажил, сайхан гэр бүл, мэдээж мөнгөтэй байх” гэж ирээд л баахан дэмий юм дээр дээрээс нь давхцуулан нуршихад “Үгүй шүү дээ, ердөө л аз жаргалыг л хүсдэг” гэсний хариуд юу ч хэлж чадаагүй.<br />Үнэндээ би чухам юу хүсээд, зориод байгаагаа ч ойлгоогүй, өөрийгөө хайсаар яваа нэгэн байгаа хэрэг. Яг л ээдрээтэй зангилааны учрыг олж тайлах гэж зүдэрч байгаатай адил. Тэр зангилаа намайг тойроод баглачихсан... Арай гэж нэг хэсгийг суллаж чадаад уужим амьсгаа авах гэтэл нөгөө хэсэгт нь зангилаа чангараад л. Гэхдээ энэ хэсгийг суллаж чадсан юм чинь тэрийг ч бас би суллаж чадна гээд дахиад л зүтгэнэ.<br />Эцсийн эцэст гордиев надад бууж өгч, үгүй ээ, би түүнийг тайлж чадсаны дараа юу болох бол? Гэхдээ энэ тухай бодоход хэтэрхий эртэджээ...<br />Гордиев бид хоёрын тэмцэл удаан, хэцүү ч намайг хэзээ ч айлгаж чадахгүй ээ.<br /><br /><br />“Дуучин Сарантуяа: Хүн өөрөө өөрөөсөө ичихгүй байх хэмжээнд шударга амьдрах хэрэгтэй”<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-398415776599167975?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-43550475513793184172008-04-01T22:14:00.003+08:002008-04-01T22:28:44.416+08:00Дутуу бичсэн шүлэг шиг<br />Дурлал<br />Сураггүй алга болсон анд шиг<br />Үнсэлт<br />Атгаад тавьсан гар шиг<br />Үдэш<br />Шанзны уяхан эгшиг шиг<br />Нулимс<br />Өр зөөлөн бороо шиг<br />Баяртай<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-4355047551379318417?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-5285075868229050182008-03-27T22:08:00.006+08:002008-04-01T22:28:01.655+08:00Нүд зүрх сэтгэлийн толь гэдэг. Үнэхээр л нүд хэзээ ч худлаа хэлдэггүй санагддаг юм. Харин ам бол биеийн толь, тэр дундаа эрүүл мэндийн толь гэчихвэл буруудахгүй биз ээ. Ганц би гэлтгүй бүх л эмэгтэйчүүд үнэрт маш мэдрэмтгий байдаг, тийм биз? Тамхины үнэрийг (миний дургүйг яана) бол бараг зуун метрийн цаанаас, эвгүй сүрчигний үнэрийг өрөөний тэртээ булангаас ч мэдэрчихнэ шүү. Харин өөд өөдөөсөө харж суугаад харилцан ярилцаж буй хүний амны эвгүй эвгүй үнэр ч давахад бэрхтэйхэн даваа. Брандаар гангарч, сайхан үнэртэй ус цацсан цэвэрхэн залуу ганц үг хэлэхэд л ам нь “асуудалтай” байвал тэгээд л дуусаа гэсэн үг.<br />Интернэтээс багахаан хайлт хийгээд үзэхэд боловсон хэллэгээр бол “амны хөндийн ариун цэвэр” эсвэл “амны хөндийн эвгүй үнэр” нь тухайн хүний дотор эрхтний эрүүл мэнд ямар байгаатай шууд холбоотой байдаг аж. Амны хөндий элдэв янзын бактериудаар дүүрэн байдаг. Хүний буйл өвчлөхөд л тэдгээр бактериуд буйлаар дамжин цусанд орох магадлалтай байдаг гэж уншлаа. Цусанд бактер ороход мэдээж төрөл бүрийн өвчин үүсэх аюултай болноо гэсэн үг.<br />Бас хүүхэд гаргах төлөвлөгөөтэй байгаа бүсгүйчүүд энэ тал дээр хүүхэд олохоосоо өмнө анхаарч эмчлүүлэх хэрэгтэй гэнэ. Цаашилбал, ходоодны эрүүл мэнд ямар байгааг амны үнэр шууд илэрхийлдэг гэдэг шүү дээ. Зарим тохиолдолд ДОХ өвчний анхны шинж тэмдгүүд аманд ямар нэгэн байдлаар илэрдэг тохиолдол бий гэсэн байна. Ясны сийрэгжилтийн шинж тэмдэг бас шүдэнд илэрдэг. Энэ мэтчилэн дурдаад байвал их л урт жагсаалт болохдогоо. Ер нь бид бүгд л энэ талаар их бага ямар нэг хэмжээгээр мэднэ.<br />Сүүлийн үед монголчуудын дунд “амны үнэр”-ийн асуудал их түгээмэл болоод байх шиг ажиглагдаад байдаг. Өдөрт уулзаж ярилцсан 5 хүний тутмын лавтай 3 нь ийм асуудалтай гэхэд хэтрүүлсэн болно гэж би лав бодохгүй байна.<br />Нийтээрээ эрүүл мэнд доройтоод байна уу, эсвэл ариун цэврээ сахихаа больчихоод байгаа юм уу. Ямар ч байлаа гэсэн хүн бүр “амандаа” анхаарая аа!!!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-528507586822905018?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-54930401774874320902008-03-18T21:28:00.004+08:002008-03-18T22:07:45.839+08:00Өнөөдөр аль хэдийн гурван сарын арван найман, есний өдрөөс хойш есөн хоног өнгөрчихөж. Есөн... Өөрийнхөө төрсөн өдрийг ч тэмдэглэх дургүй би ертөнцийн чинад нисээд явчихсан хойно чинь ч том үсгээр тэмдэглэн хүндэлдэг тийм л өдөр, чиний төрсөн өдөр байсансан. Гэтэл би энэ жил мартчихаж. Есөн хоногийн дараа санах минь энэ.<br />Цагийн эрхээр юм бүхэн бүдгэрч, залуу нас, гоо үзэсгэлэн хүртэл хөгшрөн алга болж, хад чулуу элэгдэн, ус мөрөн гольдролоо солино. Би ч хумхийн тоос болон алга болно. Гагцхүү халуун сэтгэл хөрч мартагдах ёсгүй... Энэ өдрийг мартатлаа ийн хэнэггүй би явлаа ч сэтгэлд минь мөнхөд үлдсэн андынхаа дурсамжийг цагийн урсгалд зүгээр нэг гээчихнэ гэж үү? Үгүй л байгаасай.<br />Зүүдэнд минь өдрийн од шиг хааяахан үзэгдээд явчихдаг чи минь тэртээ дээрээс намайг хараад гомдож суугаа даа. Уучил...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-5493040177487432090?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-61279779135048627502008-03-17T21:32:00.002+08:002008-03-17T21:35:49.888+08:00Хэрвээ энэ бороо<br />Бид хоёрыг норгосон бол<br />Хэрвээ энэ гудамж<br />Бид хоёрыг хүлээсэн бол<br /><br />Хэрвээ хайртай гэдэг үг<br />Ийм гунигтай байгаагүй бол<br />Хэрвээ баяртай гэдэг үг<br />Ийм богинохон байгаагүй бол<br /><br />Хэрвээ намайг ширтэх чинь<br />Алдах вий гэж нууцхан хэлээгүй бол<br />Хэрвээ би - би биш<br />Мөнх дурлалын дуулал байсан бол<br /><br />Хэрвээ энэ олон “хэрвээ”<br />Цаасан дээр сараачсан зураас л байж<br />Хаа нэгтээ гээгдэж, мартагдвал...<br />Хэрвээ энэ бороо<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-6127977913504862750?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-59303689064513518512008-03-14T21:50:00.003+08:002008-03-14T22:01:16.221+08:00Би цэв цэнхэр торгон алчуур толгойдоо гоёмсог ороочихоод их талын тэнэгэр уудамд өглөөний сэрүүхэн цэнгэг агаарт ус туулан гүйж яваа юм шиг. Эсвэл цаст өндөр уулын чанх оргилд цав цагаан даашинзныхаа хормойг дэрвүүлэн салхи сөрөн гараа тосоод зогсч байгаа ч юм шиг. Бас ургаж буй нарыг чиглэн морин дэл дээр гэзгээ хийстэл давхиж ч явах шиг...<br />Уртын дууны шуранхайлах аялгуу дуурсч эхлэхүйеэ хамаг биеэр минь ямар нэгэн цахилгаан гүйдэл жирвэлзэх мэт болж нүдний нулимс цийлэгнээд... Нүдээ анихад бие сэтгэл минь тэр чигээрээ олон өнгийн, үзэсгэлэнтэй, эрх дураараа тийм нэгэн ертөнц рүү нисэн очих юм. Тэр ертөнцөд тал нутаг, сэвэлзүүр салхи, цэнхэр тэнгэр, бас хүлэг морьд байдаг. Тэгээд би, уртын дуутайгаа хамт...<br />Бүсгүй хүний хоолой чадлаар амилан дуурсах уртын дууны аялгуу тэр чигээрээ бүх биед минь нэвчин шингэж, сэтгэл санааг ариусган сэргээх шидтэй. Найзын минь хэлснээр уртын дууг мэдэрч хүлээж авдаг тэр мэдрэмж монгол хүний цусанд байдаг гэнэм. Харь оронд төрөөд, монгол хэлээ мэдэхгүй өссөн байлаа ч уртын дуугаа сонсоод яг л тэр цусанд байгаа монгол сэтгэлээ мэдэрнээ гэж тэр минь хэлж билээ.<br />Хүндээр өвдсөн хүмүүс, эсвэл гэмт хэрэгтнүүдэд уртын дуу байнга сонсгоод байвал ямар нөлөө үзүүлэх бол? Хүүхдүүдэд уртын дуу сонсгож өсгөвөл тэд лавтай хэзээ ч муу муухай сэтгэлтэй хүн болохгүй.<br />Уртын дууны аялгуун дор ийм л сайхан, ийм л гайхамшигтай мөчүүд урсана.<br />Би тэнэгэр уудам талынхаа салхинд гоёмсог цэнхэр алчуураа намируулан эрх дураараа гүйж явна. Өмнөөс минь хэн нэгэн угтан ирж явна уу. Намайг тосоод аваарай...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-5930368906451351851?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-31442471625775387542008-03-04T22:17:00.000+08:002008-03-04T22:22:11.780+08:00- Намайг тавцан дээр байгаа, таныг унтаж байгаа гэдгийг Армстронг мэдэж байсан. Тэгээд л авдрыг онгойлгох гэж. Тэр энэ халиваар түгжээг эвдэхийг оролджээ. Дараа нь ямар нэгэн юм болж та түүний хашгирахыг сонссон байна.<br />- Түүнд юу тохиолддог байнаа, Эллердайс? гэж би шивнэлээ.<br />Эллердайс миний мөрөн дээр гараа тавин өөрийнхөө каютад аваачлаа.<br />- Энд чөлөөтэй ярьж болно, сэр. Харин тэнд, яаж мэдхэв хэн нэг нь сонсчих ч юм билүү. Ахмад Баркли, энэ авдар дотор юу байна гэж та бодож байна?<br />- Тангараглая Эллердайс. Надад ямар ч төсөөлөл алга.<br />- Тэгэхээр би нэг л зүйлийг хэлж чадах байна. Бидэнд мэдэгдэж байгаа баримтуудыг аваад үзэе л дээ. Тэр элдэв чимэглэлүүдээр ямар ч нүх сүвийг халхалж болноо доо. Авдрын хэмжээ байна. Дөрвөн хүн дөнгөн данган өргөж байсан шүү дээ. Эцэст нь хоёр хүн түүнийг онгойлгох гэж оролдоод хоёулаа үхсэнийг мартаж болохгүй. Юу болоод байгаа нь ойлгомжтой биш үү, сэр?<br />- Та авдар дотор хүн байна гэж хэлэх гээд байна уу?<br />- Тэгэхгүй яах юм. Сэр, та өмнөд Америкийн орнуудыг сайн мэднэ. Өнөөдөр ерөнхийлөгч байсан хүнд маргааш нь гэхэд л нохой шиг хор өгч орхидог улс. Тэндхийн хүмүүс зөвхөн өөрийнхөө амь насны төлөө л бүхнийг хийж байдаг юм. Миний бодоход авдар дотор ямар нэгэн шийдсэн, зэвсэглэсэн этгээд нуугдаж байна. Тэр ч амьдаараа бидний гарт орно гэж байхгүй дээ.<br />- Түүний чинь хоол унд нь тэгээд яах болж байна?<br />- Авдар багтаамж ихтэй, тэгээд ч нэг хүнд их юм орохгүй. Бодвол дарвуулт онгоцны багийнхан дунд түүнд ус аваачиж өгдөг санаа нэгт этгээд байсан биз.<br />- Таныхаар бол авдрыг онгойлгож болохгүй гэсэн бичиг бол ердөө л мэх болж байна уу?<br />- Яг тийм, сэр. Та үүнийг өөрөөр тайлбарлаж чадах юм уу?<br />Би ч чадахгүй гэдгээ мэдэж байлаа.<br />- Одоо бид яах ёстой вэ?<br />- Тэр шийдсэн дээрэмчинг юу ч зогсоож чадахгүй. Авдрыг татлагаар уяад хагас цаг хиртэй чирэх хэрэгтэй. Тэгвэл санаа амар онгойлгож болно. Бүр авдрыг олсоор ороогоод тэр хүнийг усгүй байлгаж болох юм. Эсвэл агаар оруулахгүйн тулд нүх сүв болгоныг нь таглах хэрэгтэй.<br />- За боллоо, Эллердайс гэж би уурсан дуу алдаад – Хөлгийн бүх л багийг ганц хүн айлгах нь л дутаж гэнэ. Хэрвээ авдар дотор хэн нэгэн байгаа л юм бол би түүнийг тэндээс гаргана.<br />Би кают руугаа очоод гар буу авч гол кают руу оров.<br />- За Эллердайс, түгжээг онгойлго. Би бэлэн байдалд зогсож байя гэж тушаав.<br />- Бурхныг бодож сэр, та юу хийж байгаагаа бодооч! Хоёр хүн алагдчихсан байна. Нэгнийх нь хивсэн дээр асгарсан цус хатаж ч амжаагүй байна шүү дээ! хэмээн Эллердайс дуу алдлаа.<br />- Тийм тусмаа бид өшөөг нь авах ёстой.<br />- За тэгэе дээ сэр. Гэхдээ ядаж мужааныг дуудахыг зөвшөөрөөч. Гурвуулаа бол хоёулхнаа байснаас дээр шүү дээ. Тэр бол хүчтэй бас зоригтой залуу.<br />Эллердайс мужааныг авчрахаар явж, би авдартай хамт каютад үлдлээ. Би өөртөө найдах хэдий боловч дундад зууны Испанийн энэхүү сүрлэг эдээс эмээж, ширээний цаана очиж суусан нь дээр гэж үзэв. Өглөө болж, өрөө бага багаар гэрэлтсээр уран дархан ямар их сэтгэл гаргаж хөдөлмөрлөсний гэрч болох авдрын улаан, цагаан судлууд, модон болон металл чимгүүдийнх нь хээ угалз тодхон харагдана.<br />Удалгүй Эллердайс гартаа алх барьсан мужааныг дагуулсаар орж ирлээ. Мужаан Армстронгийн цогцсыг хараад толгой сэгсрэн<br />- Муу юм болжээ, сэр. Та бас энэ авдар дотор хэн нэгэн нуугдаж байна гэж бодож байгаа юм уу?<br />- Үүнд ямар ч эргэлзээ байхгүй гэж Эллердайс хариулаад юу ч болсон бэлэн байдлаар халивыг авлаа.<br />- Та хоёр зэрэгцээд зогсож бай, харин би түгжээг онгойлгоё. Хэрэв тэр этгээд зугтах гэвэл мужаан чи түүний толгой руу бүх хүчээрээ цохь. Харин та сэр түүнийг гараа хөдөлгөх л юм бол шууд буудаарай. За эхэлэе!<br />Эллердайс судалт авдрын өмнө өвдөглөж суугаад халивын үзүүрийг таган доогуур нь шургуулав. Цоож тасхийн дуугарснаа онгойлоо.<br />- Бэлдээд! гэж хашгираад авдарны хүнд тагийг хүчлэн түлхлээ.<br />Яг тэр мөчид бид гурвуул гэдрэг үсрэн би буутай гараа сунган мужаан алхаа далайн хүлээв. Нэг секунд, дахиад бас нэг секунд өнгөрлөө, юу ч болсонгүй. Бид авдарт ойртож ирээд харцгаалаа. Авдар хоосон байв.<br />Гэхдээ бүр ч хоосон биш л дээ, буланд нь маш уран хийцтэй лааны суурь байсан нь үзтэл авдрынхаа адилаар ихэд хуучны эд ажээ. Металлынх нь шаргал өнгө, өвөрмөц хийц нь энэ эдийн асар их үнийг хэлээд өгч байв. Үүнийг эс тооцвол тоосноос өөр жинтэй, үнэтэй зүйл судалтай авдар дотор байсангүй.<br />- Ийм байдаг байжээ, чөтгөр ав! хэмээн Эллердайс дуу алдаад – Энэ чинь тэгээд яахаараа ийм хүнд байдаг байнаа?<br />- Авдарны хана, таг нь ямар зузаан байгааг харахгүй юу. Лавтай таван дюймаас багагүй дээ. Таганд нь бэхэлсэн тэр асар том пүршийг хар л даа.<br />- Ийм пүршийг тагийг нь нээлттэй тогтоох гэж хийдэг юм гэж туслах маань тайлбарлаад – Тэр дотор талд нь германаар бичсэн юун бичиг вэ?<br />- Энд “Аугсбургийн Иоганн Ротштейн 1606 онд энэ авдрыг урлав” гэж бичсэн байна.<br />- За, муугүй л боллоо. Гэхдээ энэ бүгдийг яаж тайлбарлах вэ, ахмад Баркли? Энэ лааны суурийг алтаар хийсэн бололтой. Бидэнд зөндөө төвөг удсаны төлөө ямар ч гэсэн нэг юм авахнээ.<br />Эллердайс лааны суурийг авахаар авдар руу тонгойход нь би хоромхон зуурт цамцны захнаас нь барин авч хойш нь татав. Энэ мөчөөс хойш би зөн совин байдаг гэдэгт нэг ч удаа эргэлзээгүй билээ. Магадгүй, яг тэр мөчид надад дундад зууны үеийн ямар нэгэн үлгэр домог санагдсан ч байж болох юм. Эсвэл би түгжээний дээд талаас зэвтэй огтхон ч төсгүй, ямар нэгэн улаан өнгөтэй зүйл цухуйж байхыг гэнэт харсан байж ч болох юм. Юутай ч гэсэн зөн совин л надад юу хийхийг минь хэлж өгсөн гэдэгт Эллердайс бид хоёр итгэж билээ.<br />- Энд ямар нэгэн чөтгөр шулмын юм байна! гэж би дуу алдав. – Тэр буланд байгаа таягийг надад аваад өг дөө.<br />Энэ бол матмал бариултай жирийн таяг байв. Би түүгээр лааны суурийг дэгээдээд өөр рүүгээ татлаа. Гэтэл тагны дээд талаас гялалзсан ган соёо цухуйж, судалтай том авдар зэрлэг араатан адил бидэн рүү ярзайх нь тэрээ. Хүнд таг нижигнэн хаагдахад хананд өлгөсөн тавиур доргиж, шилэн аяганууд жингэнэн дуугарав. Эллердайс байдгаараа салгалан ширээний өнцөг дээр лагхийн суулаа.<br />- Ахмад Баркли, та миний амийг аварлаа хэмээн удаан дуугүй суусны эцэст дуугарав.<br />Ингэж бид хөгшин дон Рамиресийн эзэмшиж байсан судалт авдрын нууцыг мэдэж билээ. Терра Фирма болон Верагуагаас дээрэмдсэн үнэт эрдэнэсээ мань испани эр ингэж хадгалж байжээ. Үүнийг хулгайлсан хулгайч лааны алтан суурийг бусад үнэт эрдэнэсээс нь ялгаж чаддаггүй. Суурийг авах яг тэр мөчид аймшигт пүрш үүргээ гүйцэтгэж, ган соёонууд нь тархийг нь бяцалдаг байна. Цохилт маш хүчтэй учир үхдлийг хойш нь шидээд, авдар өөрөө хаагддаг ажээ. Хэчнээн хүн Аугсбургийн зальтай механикчийн бүтээлд үрэгдсэн бол гэсэн бодол миний толгойд гялсхийн орж ирэв.<br />Аймшигт судалт авдрын түүхийг бодож үзээд би шийдвэрээ гаргалаа.<br />- Мужаан, чи гурван усан цэрэг нааш нь дуудаж авчраад авдрыг тавцан руу гарга.<br />- Сэр, та түүнийг далай руу хаях гэж байна уу?<br />- Тиймээ, Эллердайс. Би огтхон ч мухар сүсэггүй хүн. Гэвч энэ ертөнц дээр нэг ч далайчин тэвчиж үл чадах тийм зүйлс байх юм.<br />- Ахмад аа, Бразилийн тэр дарвуулт онгоц шуурганд яагаад тэгж их зовсон нь одоо л ойлгомжтой боллоо. За тэр, барометр ч унаж байна. Сэр, бид яг цагт нь амжиж авдарнаас салах юм байна.<br />Бид усан цэргүүдийг ирэхийг ч хүлээсэнгүй, гурвуул авдрыг тавцан дээр чирч гаргаад хашлага давуулан шидлээ. Ус цацран хөөрч, судалт авдар далайн ёроол руу одов. Тэрээр одоо ч тэндээ хэвтэж байгаа буй заа. Хэрэв өнөө үед далай ширгэн татарч байгаа нь үнэн аваас тэр хачин судалтай авдрыг олоод түүний нууц руу нэвтрэхийг оролдох тэр хүний хөөрхийлөлтэй хувь заяанд би эртнээс гашуудан сууна.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-3144247162577538754?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-49655480842785524132008-03-01T22:32:00.004+08:002008-03-04T22:22:54.099+08:00Авдрыг төмөр татлагаар Мэри Сэнклерийн тавцан дээр гаргаад дөрвөн усан цэрэг дамжилж байж зайтай арайхийн каютад оруулан арын хананы тэнд ширээ шүүгээ хоёрын дунд тавилаа. Оройн зоог барьсны дараа туслахууд маань миний каютад үлдээд дарс уун өдрийн явдлыг хэлэлцэв. Өндөр туранхай, яагаад ч юм элээг санагдуулаад байдаг Армстронг өөрийгөө гайхалтай далайчин гэж тооцдог боловч харамч хахир, ховдог шунахайгаараа нэртэй хүн билээ. Бидний олз түүнийг догдлуулжээ. Тэрээр нүд нь гялалзан хаягдсан хөлгөөс олсон зүйлсийг зараад орлогоо хуваахад нэг хүнд хэдий хир хувь ногдохыг аль хэдийн тооцчихсон сууна.<br />- Хэрвээ үнэхээр л тэр цаасан дээр бичсэнээр хосгүй ховор эд юм бол бид амандаа орсон үнээ өгч болно. Баян цуглуулагчид заримдаа галзуурсан мэт их үнэ төлдөг юм. Та нар төсөөлж ч чадахгүй дээ. Хэдэн мянган фунт гэдэг бол тэдний хувьд юу ч биш. Бидний энэ аялал амжилттай боллоо гэвэл худлаа хэлсэн болохгүй.<br />- Тэгж бодохгүй л байна шүү гэж би сөргөөд – Минийхээр бол энэ хуучны эдлэлүүд Өмнөд Америкаас байнга тээвэрлэж ирдэг зүйлсээс огтхон ч ялгагдахгүй.<br />- Гэхдээ сэр, би арван дөрвөн удаа аялал хийхдээ энүүн шиг авдар огтхон ч хараагүй юм байна. За, хоосон байлаа ч гэсэн овоо үнэ хүрэх л эд. Гэтэл хүндийг нь бодоод үзэхээр ямар нэгэн үнэтэй зүйл дотор нь байгаа нь илэрхий байна шүү дээ. Онгойлгож үзэх юм биш үү?<br />- Хэрвээ цоожийг нь эвдэх юм бол авдар ч бас гэмтэнэ шүү дээ гэж хоёрдугаар туслах маань болгоомжлов.<br />Армстронг авдрын өмнө явган суугаад урт бүдүүн хамраараа шүргэх шахан тонгойж, толгойгоо гилжийлгэн цоожийг үзнэ.<br />- Авдрыг царсаар хийсэн байна. Энд тэндээ бага зэрэг хагсчихаж. Хэрэв надад цүүц юмуу ир сайтай хутга байх юм бол авдрыг гэмтээлгүйгээр цоожийг эвдэж болох юм байна гэлээ.<br />Хурц иртэй хутганы тухай сонсоод дарвуулт онгоцон дээр алагдсан усан цэргийг санав.<br />- Магадгүй тэр авдрыг онгойлгох гэж оролдож байхад нь хэн нэгэн саад болсон байж болох юмаа гэж өөрийн эрхгүй дуугарав.<br />- Мэдэхгүй л дээ сэр. Гэхдээ би авдрыг онгойлгож чадна гэдэгтээ итгэлтэй байна. Тэр шүүгээн дотор халив байгаа. Эллердайс дэнлүү барьж бай. Би мөчийн дотор л бүгдийг амжуулна.<br />- Зогс! гэж би нүдэнд нь шунал, харам гялалзсан Армстронг авдарны таг руу тонгойхыг хараад хашхирав. – Бидэнд яарах шалтгаан байхгүй. Авдрыг онгойлгож болохгүй гэж бичсэн байхыг уншаа биз дээ. Хуурамч бичиг ч байж болох юм. Гэсэн ч би итгэж байна. Эцсийн эцэст авдарт байгаа юм алга болчихгүй. Бүр үнэт эрдэнэс нуусан байлаа ч гэсэн дарвуулт онгоцны эздийн өрөөнд бай, Мэри Сэнклер дээр ч бай, хаана ч онгойлгосон бай үнэ цэнээ алдахгүй.<br />Армстронг миний үгэнд илэрхий сандрав.<br />- Та чинь арай мухар сүсэгтэй юм биш биз дээ, сэр? хэмээн бувтнаж, зузаан уруул дээр нь зэвүүн инээвхийлэл тодорно. – Хэрвээ авдар бидний гараас мултарчихвал дотор нь юу байгааг ч мэдэж чадахгүй. Биднийг хуурч байж ч болно шүү дээ. Түүнээс гадна ...<br />- Хангалттай Армстронг! гэж би тас цохиод – Та өөрийнхөө хувийг авна. Энэ талаар санаа зоволтгүй. Харин авдрыг өнөөдөр онгойлгохыг огтхон ч зөвшөөрөхгүй.<br />- Хараач, шошгон дээрх бичгийг англиар бичсэн байгааг? Тэгэхээр түүнийг европчууд аль хэдийн үзэж амжсан байхнээ гэж Эллердайс хэлээд – Түүнээс гадна энэ авдарт үнэт зүйлс хадгалах ёстой байсан ч гэсэн энэ нь одоо дотор нь эрдэнэс байна гэсэн үг биш. Терра Фирмийн хөгшин губернаторын үеэс хойш цөөнгүй хүмүүс авдар руу өнгийж үзсэн гэдэгт эргэлзэх юм алга.<br />Армстронг мөрөө хавчаад халиваа ширээн дээр хаялаа.<br />- Дураараа л болцгоо гэж тэр бувтнав.<br />Хэдийгээр дараа нь бид огт өөр зүйлийн талаар ярилцсан боловч Армстронгийн шунал гялалзсан нүд судалт авдарнаас салахгүй байхыг би ажигласан билээ. Үүнээс цааш болсон үйл явдлыг эргэн санахад одоо ч өөрийн эрхгүй айдас хүрдэг юм.<br />Гол каютыг тойроод манай офицеруудын каютууд байдаг. Харин минийх хамгийн хол, доош буудаг нээлхийний хажууд хонгилын үзүүрт байдаг байлаа. Онцгой тохиолдлуудыг эс тооцох юм бол би жижүүрт бараг гардаггүй, туслахууд маань энэ ажлыг ээлжлэн гүйцэтгэдэг байв. Армстронг шөнө дунд жижүүрт гардаг ба өглөө дөрвөн цагт Эллердайс түүнээс халаа авна.<br />Би маш бөх унтдаг, намайг сэрээхийн тулд маш хүчтэй сэгсрэх хэрэгтэй болдгийг хэлэх ёстой. Ингээд л тэр шөнө, бүр яг хэлэх юм бол өглөө үүр цайхад би гэнэт сэрээд орон дээрээ босоод суучихлаа. Хронометр таван цаг хагасыг зааж байв. Ухаан мэдрэл маань чангалсан утас шиг л хөвчирчээ. Намайг ямар нэг хүнд юм унах, хүмүүн бусын дуугаар чарлах чимээ сэрээж, тэр дуу чихэнд хангинасаар байлаа. Би чих тавин чагнасан болов эргэн тойрон чив чимээгүй. Тэр аймаар дуу бол хоосон зүйл биш, бүр ойрхноос сонсогдсон бөгөөд одоо болтол сонсогдсоор байгаа юм шиг санагдана. Би орон дээрээсээ үсэр бууж, гартаа таарсан зүйлийг авч өмсөөд гол кают руу яарлаа.<br />Эхэндээ би онцгой юм юу ч ажигласангүй. Бүрэнхий хүйтэн өрөөн дэх тавилгууд, барометр, алсын буланд буй судалтай авдар зэргийг би ялгаж харлаа. Тавцан дээр гарч хоёрдугаар туслахаасаа асуухаар шийдэн эргэнгүүтээ ширээн дороос ямар нэгэн юм цухуйж байхыг ажиглав. Энэ бол далайчдын урт гутал өмссөн хүний хөл байв. Би тонгойн хараад Армстронгийг доош харан хэвтэж байхыг танилаа. Тэр үхчихжээ. Балмагдсандаа амьсгаа бөглөрөн хэдэн хором дуугарч чадахгүй зогсч байгаад тавцан руу гарч Эллердайсыг дуудан хоёул хамт буцаж ирэв. Бид золгүй Армстронгийг ширээн дороос гаргалаа. Түүний цус болсон толгойг харангуутаа үхдэл шиг л хувхай цайн бие бие рүүгээ харав.<br />- Бразилийн онгоцон дээр байсан усан цэрэг яг ингэж алуулсан байсан гэж эцэст нь би дуугарлаа.<br />- Яг тийм байна. Бурхан минь! Муу хараал идсэн авдар. Армстронгийн гарыг хараач!<br />Түүний гарт өчигдөр хэрэглэхээр завдаж байсан халив атгаатай байв.<br /><em>(Үргэлжлэл бий)</em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-4965548084278552413?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-4423858657909838222008-02-28T22:45:00.002+08:002008-02-28T23:35:53.857+08:00Том алаг нүдэнд нь уйтгар дүүрэн, сэтгэл санаа нь өөр хаа нэгтээ нисч яваа нь нүднээ ил. Энэ нүдийг ийм гунигтай байхыг би харж байгаагүй. Ийм хөөрхөн нүдийг нулимс, гуниг хоёроор дүүргэж чаддаг хүн бас байнаа? Тэр хүн юутай хэнэггүй, юутай биеэ тоосон ихэмсэг вэ? Алган дээр чинь байгаа аз жаргалын шувуухайгаа нэг л өдөр үргээгээд нисгэчихгүйн тулд энгүй их хайраар цаг мөч бүрт хайрлаач. Энэ хөөрхөн нүд ингээд нэг гуниг шингээгээд, хувь тавилантайгаа эвлэрээд явдаг нүд биш ээ. Энэ бол эмзэг танхил боловч өндөр тэнгэрт дүүлэн нисч, улам өөдөө дээшээ тэмүүлдэг тийм эрэлхэг шувуухай. Хайрын хургүй алган дээр удаан үдлэхгүйг ойлго.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-442385865790983822?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-41386316511669959122008-02-25T23:20:00.004+08:002008-02-26T09:39:06.489+08:00- Ахмад нь ерөөсөө журнал хөтөлдөггүй байсан байх л даа хэмээн Эллердайс өгүүлээд<br />– Ер нь Өмнөд Америкийн худалдааны онгоцуудад дэг журмыг тийм ч чанд баримталдаггүй. Ахмадууд нь ч өөрсдийгөө аар саар ажлаар дарах дургүй байдаг юм. За, ер нь тэмдэглэлтэй байсан байлаа ч ахмад нь аваад явчихаа биз дээ хэмээв.<br />- Энэ бүх ном, цааснуудыг нь авч явах хэрэгтэй байна. Бидэнд хэдий хир хугацаа байгааг асуугаадах.<br />Онгоцны хөндий усаар дүүрсэн байсан боловч ачааны нэлээд хэсэг нь усан дээр ил байсан тул хөлөг юу юугүй живчих аюул байсангүй.<br />- Эллердайс, та онгоцны хөндий рүү тайвуухан орж болох юм шиг байна. Аварч болохоор ачаа бараа байна уу, сайн үзээрэй. Би энэ бичиг цааснуудыг үзээдхэе гэж би хэлэв.<br />Бразилийн “Ялалтын бурхан” хэмээх энэ хөлөг онгоц ойролцоогоор сарын өмнө Баия боомтоос Лондонгийн зүг хөдөлсөн болохыг элдэв бичиг захиа, ачааны баримт зэргээс би олж мэдлээ. Дарвуулт онгоцны ахмад нь Таксейра гэгч хүн байсан бололтой, харин багийн бусад бүрэлдэхүүний талаар юу ч байсангүй. Бичиг баримтан дотор нь ч бидэнд хэрэг болохоор зүйлс алга байв. Онгоцонд самар, цагаан гаа болон халуун орны үнэт модод ачсан байж. Чухам энэ том гуалингууд л заяа муут хөлгийг живүүлчихэлгүй байлгаад байгаа нь энэ. Гэвч тэд дэндүү том учир бид онгоцны хөндийгөөс гаргаж чадахгүй биз. Үүнээс гадна хатагтай нар өдөөр нь бүрхээ гоёдог шувууд, зуун хайрцаг лаазалсан жимс зэрэг зүйлс ч байлаа.<br />Ширээн дээрх цааснуудыг цэгцэлж байтал англиар бичсэн баримт таарсан нь миний анхаарлыг ихэд татав. Тэнд ийн бичжээ “Сантаремийн цуглуулгын нэг хэсэг нь болох эртний Испанийн болон Энэтхэгийн ховор нандин зүйлсийг Лондоны Пронфут ба Нейман пүүсийн хаягаар илгээсэн болно. Эдгээр хосгүй зүйлс маш их үнэтэй тул замд эвдэрч гэмтэх, хулгайлагдах зэргээс нягтлан хамгаалах ёстой. Энэ нь ялангуяа дон Рамирес ди Лейрийн үнэт эдлэлтэй авдарт хамаатай болно. Авдрыг хэн ч хүрч чадахгүй найдвартай газарт хадгалах хэрэгтэй”. Дон Рамиресийн үнэт авдар! Хосгүй эдлэлүүд! Тэгэхээр онгоцон дээр ямар нэгэн үнэт зүйл байгаа байхнээ!<br />Хаалган дээр миний туслах хүрч ирэхэд би бичгийг барьсаар ширээний араас бослоо.<br />- Дарвуулт онгоц нэг л биш байна гэж тэр илтгэв.<br />- Юу болов?<br />- Аллага болжээ, сэр. Бид толгойг нь бяц цохисон үхдэл оллоо.<br />- Шуурганы үеэр золгүй явдал гарсан юм биш биз?<br />- Болох л юм, сэр. Гэвч та өөрөө харвал надтай адил зүйлийг хэлэх байх.<br />- Тэр хаана байна?<br />- Тавцангийн дундах каютад байна, сэр.<br />Тавцан дор хүн суудаг байр байсангүй. Ахмадын кают хитэгийн тэнд, тавцан дунд байлаа. Гол нээлхийн ойролцоо, гал зуухтай залгаад дараагийн каютыг барьжээ. Харин командын байр урд хамрын тэнд байв. Туслах маань намайг дунд талын каютад аваачив. Баруун талд шалаар нь нэг сав суулга, таваг хөглөрсөн гал тогоо, зүүн талд хоёр ортой офицеруудын кают харагдана. Офицеруудын каютын ар талд ойролцоогоор арван хоёр квадрат фут орчим хэмжээтэй өрөөнд далбаа, нөөц дарвуулууд дүүрэн байлаа. Хананы дагуу ороосон зотонгууд, бөхөлж уясан баглаа боодлууд хэвтэнэ. Каютын алсын буланд цагаан, улаан өнгийн судалтай авдар байна. Улаан будаг нь гандаж, цагаан нь хир буртаг болсон боловч гэрэл туссан газраа өнгө нь сайн ялгагдаж байлаа. Сүүлд нь бид хайрцгийг хэмжихэд уртаараа дөрвөн фут гурван дюйм, өргөнөөрөө гурван фут байсан билээ. Ерөнхийдөө ердийн усан цэргийн авдарнаас хамаагүй том байсан юм.<br />Намайг агуулах руу орж ирэх яг тэр мөчид авдар биш шал өөр зүйл миний анхаарлыг татсан билээ. Шалан дээр хөглөрөх далбаан дээр богинохон буржгар сахалтай, бараан царайтай хүн хэвтэж байна. Хөл нь авдарны зүгт, толгой нь эсрэг тийшээ харжээ. Цагаан зотон даавуун дээр үхдлийн толгойн хажууд хүрэн улаан толбо тогтож, наранд борлосон хүзүүнээс нь гоожсон цус шалан дээр тунарчээ. Эхлээд надад хүч хэрэглэсний ямар ч ул мөр харагдсангүй. Түүний царай яг л унтаж байгаа хүүхдийнх шиг амарлингуй байх юм. Би түүн рүү бөхийнгүүтээ айсандаа дуу алдаж гэдрэг үсрэв. Сая л шархыг харлаа. Тэр хүнийг ар талаас нь сүхээр хүчтэй цохиж алжээ. Сүх шилэн хүзүүг нь бяцалж, тархи руу нь гүн шигдсэн байна. Яагаад түүний царай тийм амарлингуй байсны учир энэ ажээ. Үхэл хоромхон зуурт ирсэн учир тэрээр алуурчнаа ч харж амжаагүй байна.<br />- Таныхаар бол ахмад Баркли, энэ санаатай аллага уу, эсвэл золгүй явдал уу? гэж туслах маань надаас асуулаа.<br />- Таны зөв байж, мистер Эллердайс. Түүнийг араас нь ямар нэг хүнд, хурц зүйлээр цохисон байна. Энэ юун хүн байгаад, түүнийг яах гэж алав?<br />- Энэ жирийн усан цэрэг байна, сэр. Гарыг нь харахад илт байна.<br />Эллердайс тонгойж, халаасыг нь уудалж үзэв. Онгоцны карт, олсны тасархай, бразилийн хайрцаг тамхи гэх мэтийн зүйлс л байлаа.<br />- Үүнийг хараач! гэнэт Эллердайс дуу алдаад шалан дээрээс нэг юм авсан нь хажуу дахь пүршийг нь дарангуут ир нь сугардаг урт хутга байв. Хутганаас бид нэг ч толбо олсонгүй тул хутга аллагын зэвсэг биш байжээ гэсэн дүгнэлтэнд хүрэв. Гэхдээ тэр хутга үхдлээс яг гар сунгах зайд, түүнийг цохиход гараас нь унасан байдалтай хэвтэж байсан юм.<br />- Сэр, миний бодоход аюул тулгарна гэдгийг тэр мэдэж байсан бололтой. Тэгээд хутгаа бэлэн барьж байжээ гэж туслах өгүүлээд<br />– Хөөрхийд бид нэгэнт тусалж чадахгүй болжээ. Харин тэр хананд уясан боодлуудад юу байгаа нь сонин байна. Энэ хуучин боодол дотор лав нандин зүйл, эртний зэвсэг ч юмуу, хуучны ховор эдлэл байгаа бололтой гэнэ.<br />- Яг үнэн. Эд бол эндээс бидний авч явж чадах цорын ганц үнэт зүйлс. Онгоцон дээрх хүмүүсийг дууд. Эдгээрийг ачих өөр нэг завь авчраг гэж би тушаав.Ганцаараа үлдсэн хойноо одоо нэгэнт бидний эзэмшил болсон тэр жигтэй зүйлсийг дахин нэг харлаа. Тэднийг бүгдийг нь гаднаас нь хараад хамгийн ерөнхий төсөөлөл л хийж болохоор тийм нямбай багласан байв. Харин энэ үед судалтай авдар дээр гэрэл сайн туссан байсан болохоор түүнийг сайн гэгч нь үзлээ. Өнцгийг нь төмөрлөсөн хүнд таган дээр нь нэг хачин сүлд сийлжээ. Сүлдний доод талд испаниар бичсэн бичиг үзэгдэнэ. Үүнийг харин би гаргаж уншиж чадлаа. “Верагуа муж болон Терра Фирмийн генерал-губернатор, генерал-ахмад, гэгээн Иаковын одонт рыцарь дон Рамирес ди Лейрийн үнэт эрдэнэстэй авдар”. Нэг өнцөгт нь 1606 он гэж сийлээд, нөгөө өнцөгт нь “Ямар ч үед авдрыг онгойлгохгүй байхыг хатуу сануулав” гэж англиар бичсэн цагаан шошго наасан байв. Доод талд нь энэ анхааруулгыг испаниар давтаж бичжээ. Гангаар хийсэн хүнд цоожин дээр нь латинаар сийлсэн бичиг байсан нь миний мэтийн эгэл далайчны ойлгох зүйл биш аж.<br />Миний нэгдүгээр туслах Армстронгийг завь аваад дарвуулт онгоц руу ирэх үед би энэ хачин авдрыг үзээд дуусч байлаа. Баглаатай эртний эдлэлүүдийг завинд ачиж онгоц руугаа явуулчихаад, авдрыг нөгөө завиндаа ачив. Авдар маш хүнд байсан агаад завины хамарт юмуу, хитэгийн талд тавьбал завийг хөмрүүлчих тул бид түүнийг завины дунд талд болгоомжтой тавилаа. Үхдлийг тэр чигт нь үлдээв.<br />Эллердайсын бодлоор бол баг хөлөг онгоцоо орхих үед алагдсан усан цэрэг ямар нэгэн юм хулгайлахыг оролдсон тул ахмад нь сахилгыг хадгалах үүднээс түүнийг сүх юмуу өөр ямар нэг хүнд зүйлээр цохиж алсан бололтой. Энэ бодол үнэнд ойр мэт санагдаж, үүгээр би ч сэтгэл ханав. Гэвч далайд олон нууц хадгалагдаж байдаг. Бидэнд бразилийн дарвуулт онгоцны усан цэрэг юунаас болж алагдсан нь таавар хэвээрээ л үлдэж, далайчдын дунд багагүй яригддаг тайлагдаагүй оньсгуудын нэг болох нь энэ.<br /><em>(Үргэлжлэл бий)</em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-4138631651166995912?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-14489581350376395172008-02-25T22:26:00.004+08:002008-02-26T09:39:32.569+08:00Түүнийг ярих гэж хичээхэд нь эрэмдэг болсон нүүр нь татганан, үгээ зөөн дүлэгнэж, сонсоход бэрхтэй, сэтгэл шимшрэм. Босоод явахад нь өрөөл татанхай бие нь эв хавгүйхэн хөдөлж, хөл нь эзнээ арайхийн зөөж байх шиг. Байгаль эх түүнд даанч харамч хандсан гэлтэй. Түүний амьдралдаа үзэж туулсан зовлон шаналал бүхнийг хэн ч төсөөлж ойлгохгүй биз ээ.<br />Түүнтэй ярилцахад хэцүү. Нүүр өөд нь харахгүй байж болохгүй, бас харж болохгүй. Өөрийн эрхгүй хөмсөг зангиран өмнөөс нь хэлээд өгчихмөөр, эсвэл өмнөх хана, өөр юу ч юм ширтэн гар хуруугаа оролдож энэ бүхэн хурдан дуусаасай гэж хүснэ. Харин зөвхөн нүд рүү нь эгц ширтэж, өөр юу ч анзаарахгүйгээр, түүний яриаг нь сонсох биш бодлыг нь уншиж ярилцах нь амар юм шиг. Өөр бусдыг бол бодлыг нь уншихаас үгийг нь сонсох нь хялбарсан.<br />Түүний бичгийн өндөр соёл, алдаагүй, ойлгомжтой, зөв үг хэллэгээр, цэгцтэй, хоёроос дээш хэлээр бичгээр чөлөөтэй харилцах нь хирийн хүнд байдаггүй боловсрол. Цэвэрхэн сайхан хувцаслаж, бүсгүй хүнтэй боловсон аядуу харилцах аж. Байгаль эх түүнд оюуны өндөр чадвар, бас авьяасыг харамгүй хайрлажээ.<br />Гадаад биеийн үзэшгүй муухай, дотоод сэтгэлийн ховорхон гоо үзэсгэлэнгийн нэгдмэл цогц энэ хүн... Миний сэтгэлд харамсах, хүндлэх сэтгэл холилдоно.<br />Гуниг нэвт шингэсэн энэ нүд рүү харах хүндхэн мөч олон тохиож намайг бүү шалгаасай.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-1448958135037639517?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-6940781775077341822008-02-21T20:12:00.004+08:002008-02-21T20:15:22.774+08:00<em>Ж.С: Маш сонирхолтой сэтгэлгээгээр бичсэн байна.</em><br /><br />Өчигдөрхөн чамайг бодоод харанхуйн дунд суулаа<br />Өнгөрснийг нэхэн дурсаад дүрэлзэн шатаж байжээ<br />Өчнөөн удаа согтуураад уйлж дуулж гуньжээ<br />Өндөр хундага түшээд уйтгарт автаж явжээ<br /><br />Өнгөрснийг нэхэн дурсаад харанхуйн дунд суулаа<br />Өчнөөн удаа согтуураад дүрэлзэн шатаж байжээ<br />Өндөр хундага түшээд уйлж дуулж гуньжээ<br />Өчигдөрхөн чамайг бодоод уйтгарт автаж явжээ<br /><br />Өчнөөн удаа согтуураад харанхуйн дунд суулаа<br />Өндөр хундага түшээд дүрэлзэн шатаж байжээ<br />Өчигдөрхөн чамайг бодоод уйлж дуулж гуньжээ<br />Өнгөрснийг нэхэн дурсаад уйтгарт автаж явжээ<br /><br />Өндөр хундага түшээд харанхуйн дунд суулаа<br />Өчигдөрхөн чамайг бодоод дүрэлзэн шатаж байжээ<br />Өнгөрснийг нэхэн дурсаад уйлж дуулж гуньжээ<br />Өчнөөн удаа согтуураад уйтгарт автаж явжээ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-694078177507734182?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-26420340357456669802008-02-20T23:04:00.003+08:002008-02-20T23:13:58.050+08:00- За, юу гэмээр байна даа, Эллердайс? гэж би асуулаа.<br />Онгоцны хитэг дээр миний хоёрдугаар туслах надтай зэрэгцэн богинохон бүдүүн хөлөө алцайлган зогсож шуурганд сүйдсэн нэгэн үл мэдэгдэх хөлөг онгоцыг долгионы оройд гарч ирэхэд нь сайн харж авахыг хичээн дурандаж байв. Шуурганы дараах далай номхроогүй, том том давалгаанууд хөлөг онгоцыг байн байн хазайлган аврах завинууд усанд автана. Онгоц усанд ихэд гүн суусан агаад хашлаганы нь ногоон судлыг би арайхийн ялган харж байлаа.<br />Энэ бол хоёр шурагт дарвуулт онгоц байв. Грот нь тавцангаасаа дээш арван фут орчимд хугарч далбаа, хөндөл моднууд нь цахлайны хугарсан далавч адил навсайн чирэгдэнэ. Энэ хугархайг тайрч хаяхыг хэн ч оролдоогүй бололтой. Фок нь бүтэн хэвээрээ байх боловч бэхлэгдээгүй, урд дарвуулыг нь салхи онгоцны хамарлуу хийсгэж аваачсан зэрэг нь салхинд дэрвэлзэн хийсч эгээ л том цагаан тугнууд намиран байх шиг үзэгдэнэ. Хөлөг онгоц ийм хөөрхийлөлтэй байдал орсон байхыг би урьд нь хэзээ ч хараагүй билээ.<br />Сүүлийн гурван өдрийн турш бид нэг бус удаа газар дахин харах найдвараа алдаж явав. Бүтэн гучин зургаан цагийн турш догшин шуургатай тэмцэлдэж, хэрвээ Клайдын шилдэг онгоцнуудын нэг болох Мэри Сэнклер биш байсан бол бид аймшигт шуургыг тэсвэрлэж чадах байсан нь юу л бол. Бид завинуудаа алдаж, баруун хашлага маань сүйдсэн ч мэнд өнгөрсөн билээ. Иймийн учир шуурганы дараа бусдад аз дайрсангүйг хараад огтхон ч гайхсангүй. Үүлгүй тэнгэрийн дор далайн цэнхэр давалгаан дунд аянганд сохорсон хүн шиг зогсох эвдэрхий хөлөг бидэнд аймшгийг санагдуулж байв.<br />Усан цэргүүд тавцан дээр бөөгнөрөн тэр зүгт харцгааж, удаан хөдөлгөөнтэй боловч хашир туршлагатай шотланд эр Эллердайс хөлгийг удаан анхааралтай ажиглана. Хаа нэгтээ алс умар зүгт Атлантын далайн худалдааны гол замаас төөрч орхиод, өргөргийн хорь, уртрагийн арван градус орчимд арав дахь өдөртөө бид ийнхүү ганцаар хөвж явлаа. Ийм үед хүн адал явдлыг өөрийн эрхгүй хүсч эхэлдэг аж.<br />- Миний бодоход хүмүүс нь онгоцоо хаяад явчихсан юм шиг байна гэж хоёрдугаар туслах маань хэллээ.<br />Надад ч бас тийм сэтгэгдэл төрсөн төдийгүй хөлгийн тавцан дээр нэг ч амьд амьтан байгаа шинжгүйн дээр манай усан цэргүүдийг гараараа даллахад нэг ч хариу өгөхгүй байв. Хөлөг онгоцоо сөнөх тавилантай болсныг мэдээд баг нь орхин одсоноос зайлахгүй.<br />- Энэ удаан тэсэхгүй гэж Эллердайс хэзээнийхээрээ яаралгүй өгүүлэн – Хар даа. Тавцан нь усанд автаж байна. Хитэг нь суувал живэх нь.<br />- Хаанахын далбаатай байна? гэж би асуув.<br />- Танигдахгүй байна, орооцолдчихож. Аа тэр, харлаа. Бразилийнх байна. Харин уруугаа харчихаж.<br />Энэ бол баг хөлөг онгоцоо орхихоосоо өмнө аюулын дохио үлдээсэн хэрэг байлаа. Магадгүй тэд дөнгөж саяхан явсан байж ч болох юм. Би туслахаасаа дуранг нь авч оволзон долгилох Атлантын далайн хөөс бүрхсэн цэнхэр гадаргууг харав. Үгүй ээ, энд биднээс өөр хэн ч алга.<br />- Хөлөг онгоцон дээр амьд хүн үлдсэн байж магадгүй юм даа гэж намайг хэлэхэд<br />- Бид ямар нэгэн юм олж болох л юм хэмээн Эллердайс бувтнав.<br />- Салхин дороос нь ойртож зогсоё.<br />Манай хөлөг дарвуулт онгоцноос зуун ярд газарт зогсов. Хоёр хөлөг бүжиглэж байгаа алиалагчид шиг л бие биендээ мэндчилэн савчина.<br />- Аврах завийг усанд буулга гэж би тушаагаад<br />– Эллердайс, та дөрвөн хүн аваад хөлгийг очиж үз гэлээ.<br />Яг энэ үед гурван цаг хагас цохиж, миний нэгдүгээр туслах Армстронг халаа авахаар тавцан дээр гарч ирлээ. Би өөрийн биеэр хаягдсан хөлөг дээр очиж үзэхийг ихэд хүсч байсан тул түүнд захирамж өгчихөөд завинд орж суув.<br />Далай улам догширч, асар том давалгаанууд онгоцыг хаан хуйларна. Онгоцнуудын хоорондхи багахан зайг туулахдаа бид нэлээд хугацаа зарцууллаа. Би хитэгт сууж явсан тул долгионд түрэгдэн дээш гарах үед хөлгийн бие дээрх ногоон судал, хазайсан фокыг харж амжсан минь хөлгийн хитэг тийш завиа залж, ойртож очих эвтэйхэн газрыг сонгох боломж олгов. Дарвуулт хөлгийн ус шоржигнон гоожих хитэг дээрх “Ялалтын бурхан” хэмээх нэр үзэгдэнэ.<br />- Салхин талаас нь очих уу, сэр? гэж хоёрдугаар туслах асуулаа.<br />- Тулгуураа бэлдээрэй!<br />Хөлгийн тавцан манай завины дөнгөж дээхэн харагдана. Мөчийн дараа гэхэд л бид онгоцон дээр гарчихсан байв. Юуны өмнө маш анхаарал болгоомжтой байх хэрэгтэй, хөлөг хэдийд л бол хэдийд живж магадгүй тул хоёр усан цэрэг завин дээрээ үлдлээ. Би нэг усан цэрэгт онгоцны хөндийд хэр зэрэг ус байгаа, ямар хэмжээгээр нэмэгдэж байгааг мэдэхийг даалгаад Эллердайс болон өөр нэг усан цэргийн хамт гурвуулаа онгоцыг үзэж эхлэв. Дотор нь үхсэн шувууд хөвж буй шувууны тор, янз бүрийн эвдэрхий, хугархай зүйлс тавцангаар нэг хөглөрнө. Онгоцон дээр ердөө ганцхан завь байсан нь ёроол нь цоорхой ажээ.<br />Баг нь хөлгийг аль хэдийн орхиж явсан гэдэгт бид ер эргэлзсэнгүй. Би Эллердайсын хамт ахмадын өрөөнд орж үзэв. Бичгийн ширээг нь харахад эгээ л ахмад нь дөнгөж сая гарч явсан болуу гэлтэй. Дээр нь испани, португаль хэл дээр бичсэн бичиг цаас, ном хөглөрч, энд тэндгүй янжуурын үнс асгажээ. Би хөлгийн ахмадын тэмдэглэлийг хайсан боловч олсонгүй.<br /><em>(Үргэлжлэл бий)</em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-2642034035745666980?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-50010771108764111352008-02-18T20:58:00.006+08:002008-02-20T09:55:31.530+08:00<p>Өглөө сэрэхэд онгорхой цонхоор дуулдах их хотын хөл хөдөлгөөн, харийн хотын танил биш үнэр, бас түүний компьютерийн товчлууруудын чимээ... Энэ бүхэнд би аль хэдийн дасчихсан байж. Цонхны хөшигний оронд байх модон хаалтыг ихэд тээршаан ертөнцөөс таслагдчихаад байгаа юм шиг санагддаг байснаа ч больж. Харин ч хотын чимээнээс зугтахад таатай байдаг болохоор сүүлдээ энэ жижигхэн байран дахь хамгийн дуртай ганц зүйл маань болон хувирсансан.<br />Гадаа дулаахан, зөөлөн бороо шивэрнэ. Буцах цаг минь болжээ... Урт удаан, холын аялллаа дуусгая даа...<br />Битгий яваач гэж байна уу? Тэгсэн мөртлөө чив чимээгүй.<br />“Кофе уух уу?” Тиймээ, кофе. Яг л өнөөдөр өдрийн хоолондоо юу идэх үү, гадаа бороо орж байна гэдэг шиг энгийн яриа. Маргааш өглөө ч энэ бүхэн хэвээрээ байх юм шиг. Энгийн, сэтгэлд дулаан.<br />“Google earth-с гэрээ олчихлоо”<br />“Энэ мөн юм уу? Хэхэ. Хаа нэгтээ нь бид байгаа. Харин энэ Монгол, энэ миний гэр.”<br />Гэр. Бушуухан буцахсан. Онгоц хэзээ нисэх билээ?<br />“Гэр чинь энд байна шүү дээ” Тэр ийн хэлээд инээд алдах боловч сэтгэл дүүрэн жинхэнэ инээд нь биш. Зүрх нь шимширч байгаа байх даа. Хараад л баймаар. Юу ч хэлэхгүйгээр. Дахиад жаахан л удвал би төрсөн гэрээ мартчих гээд. “Би явлаа”...<br />Нутагт минь өвөл аль хэдийн эхэлчихсэн. Дулаан орны зөөлөн бороон бүүвэйнээс тэсгим өвлийн тачигнасан жавар руу ниснэ. Сэтгэл минь аль хэдийн түрүүлээд нисчихсэн, харин би энд хоргодсоор...<br />Өглөө сэрэхэд дасал болсон хотын нүргээн, үнэр, компьютерийн товчлуурын чимээ, аль нь ч алга. Өө, тийм, би гэртээ байгаа шүү дээ. Цонх онгойлгонгуут өглөөний хүйтэн агаартай зэрэгцэн хоолой хорсгосон гашуун утаа. Хийх юм юу ч үгүй юм шиг. Эргэн тойрон ямар ч утгагүй санагдаад. Компьютерээ асаах уу? Нүдэнд минь нулимс дүүрчээ. Буцаж орондоо орон хөнжилдөө шургалаа... Үгүй ээ, би босмооргүй байна, компьютерээ ч асаахгүй...</p><p>...Замдаа бодсон бодлоо би хэлээгүй буцсан... </p><p><em>UB, Oct 2006</em></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-5001077110876411135?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-1469715507736031592008-02-17T20:44:00.010+08:002008-11-13T13:35:37.750+08:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R7gttMBq7jI/AAAAAAAAAE0/xr8n6tVIbiU/s1600-h/eifel.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5167930826753240626" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R7gttMBq7jI/AAAAAAAAAE0/xr8n6tVIbiU/s320/eifel.jpg" border="0" /></a><br /><p>Парисын билэг тэмдэг болсон алдарт Эйфелийн цамхаг. Орон орны, түмэн хөлийн жуулчид хөлхөлдөж, энд ч хэд нь зураг авч, тэнд ч хэд патиараа татуулж, бас хэсэг нөхөд жижиг сажиг дурсгалын зүйлс заран гүйлдэж, зарим нь зуушаа идэнгээ элдвийг хөхүүнээр ярилцааад л. Үгүй энэ хятадууд ямар ч олуулаа юм, хаа газар л бөөнөөрөө хашгиралдаад л явцгаах, яанаа би яг эдний нэг шиг л харагдаж байгаа даа гэсэн шүү бодол төрж аль болох тэднээс холхон байхыг хичээснээ өөртөө инээд хүрээд ганцаараа түсхийтэл инээд алдчихав. Тэгэхээс тэгэх гэсэн юм шиг нэг хятад эр хажууд гүйж ирээд бодвол зураг дараад өг л гээд байгаа бололтой, камераа бариад л элдвийг шулганах юм. Яая гэхэв, адилхан инээд алдаж байгаад л зургийг нь дараад өгчихлөө. За за нэг иймэрхүү, өөрийгөө бүр их шооллоо.<br />Цахилгаан шатаар аялсан зайгаа бодвол амьдралдаа овоо олон километр замыг түүгээр туулсан байх аа. Өмнө нь хэзээ ч ийм саваагүй бодол төрж байсангүй. Харин цамхаг руу цахилгаан шатаар өгсч явахад яг ийм бодол төрж, ер нь энэ лифт гээч юм байгаагүй бол өндөр цамхгууд, тэнгэр баганадсан аваргууд хаа ч үгүй байх биз ээ, лифт анх хэзээ хийгдсэн бол, хүн төрөлхтөн үүнийг яаж сэтгэж хийсэн болоо хэмээн эргэн тойрныг сонирхохоосоо илүүтэй өөрийн бодолдоо автан явлаа.<br />Цахилгаан шатан дотор эхэлсэн энэхүү сониучхан бодлоос салалгүй явсаар орой гэртээ ирэнгүүтээ л Гүүглдэж бага сага мэдээлэл олж авсан маань энэ.<br />Хамгийн анх 1743 онд Францын эзэн хаан арван дөрөвдүгээр Людовик дээд давхарт нь хүлээж байх нууц амрагийнхаа өрөөнд төвөггүй хүрч очихын тулд Версаль дахь ордондоо “лифт” суурилуулсан баримт байна. Тэгэхээр лифт чинь сайхан бүсгүйгээс шалтгаалан бий болсон ч байж магадгүй юм байна шүү.<br />МЭӨ I зууны эртний Ром, МЭ VI зууны Эгипетийн Синайн сүмд хүн зөөдөг өргөгч төхөөрөмж байсан тухай эртний сурвалжуудад өгүүлсэн байдаг ажээ. 1795 онд Оросын алдарт Кулибин “өргөж буулгадаг эргүүлгэн сандал” хийж Өвлийн Ордонд байрлуулсан түүхтэй гэнэ. Эдгээр бүх төхөөрөмжүүдийг боолууд эсвэл морь, илжиг гэх мэт малын хүчээр өргөж буулгадаг байсан байна. Харин уурын машин зохион бүтээсний дараахан түүний ажиллах зарчмыг өргөгч төхөөрөмжинд тохируулан ашигласан юм.<br />Орчин үеийн лифт буюу цахилгаан шатны гол төхөөрөмж нь түүнийг автоматаар зогсоогч төхөөрөмж бөгөөд үүнийг Элайша Грэйвс Отис (1811-1861) гэгч америк эр зохион бүтээсэн нь анхных аж. Отис амьдралдаа маш олон төрлийн бизнес эрхэлж явсан сүйхээтэй нэгэн байсан. Барилга барьж, модны үйлдвэрт ажиллаж, сүйх тэрэг урлаж, тавилгын үйлдвэрт ч ажиллаж байжээ. Чухам тэрхүү тавилгын үйлдвэрт байхад нь буюу 1852 онд тавилга хийх модыг дээш өргөж гаргах ажлыг хөнгөвчлөн өргөгч бүтээх хэрэг гарсан бололтой.<br />Төхөөрөмжийг зохион бүтээхэд сүйх тэрэг урлаж байсных нь хэрэг гарч, өргөгч тавцанд аргамжааг бэхлэхдээ хавтгай пүршийг нум маягаар бэхэлжээ. Харин өргөгчтэй зэрэгцүүлэн арзгар шүдтэй рельс байрлуулсан нь өргөгч хоосон байх үед ч пүрш махийж, рельсүүдийн хооронд чөлөөтэй хөдлөх боломжийг олгоно. Татлага тасрахад пүрш тэгширч үзүүрүүдээрээ рельсийн шүдэнд тээглэн уналт зогсоно.<br />Отис өөрийн зохион бүтээсэн өргөгчөө “аюулгүй өргөгч” гэж нэрлэжээ. Үүнийхээ дараа тэр лифт үйлдвэрлэх жижиг гар үйлдвэрээ нээсэн байна. Өдгөө ч “Отис” компани энэ салбарт алдартай хэвээр.<a href="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R7gtssBq7iI/AAAAAAAAAEs/HoBIcOgTCXs/s1600-h/otis.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5167930818163306018" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R7gtssBq7iI/AAAAAAAAAEs/HoBIcOgTCXs/s320/otis.jpg" border="0" /></a> </p><p>1854 онд Отис бүтээгдэхүүнийхээ эрэлтийг өсгөх үүднээс нэгэн сонирхолтой сурталчилгааг хийв. Нью-Иоркын нэгэн үзэсгэлэнгийн танхимд 12 метрийн өндөртэй хоёр тулгуурын дунд өргөгч тавцангаа байрлуулжээ. Энэ төхөөрөмжийн орой дээр нь урт сэлэм барьсан хүн зогсч, харин өргөгч тавцан дээрх торх, хайрцагнуудын дунд бүтээгч маань өөрөө зогсоно. Уурын машин тавцанг дээш татан гаргаж, сэлэм барьсан туслагч нь Отисын дохиогоор олсыг цавчина. Тавцан хоёр метр хиртэй доошлоход автомат төхөөрөмж айхтар хяхтнан ажиллаж тавцанг зогсоох бөгөөд энэ үед Отис бүрхээ авч цугласан олонд мэхийдэг аж.<br />Гурван жилийн дараа “Отисын уурын өргүүрийн компани” хүн тээх анхныхаа лифтийг Бродвейн таван давхар дэлгүүрт байрлуулжээ. Лифт таван хүний даацтай, секундэд 20 см-ийн хурдтай байлаа.<br />Тэнгэр баганадсан барилгууд баригдаж эхлэх үед Отис аль хэдийн нас эцэслэсэн байв. Анхны аваргуудад олсгүй, гидравлик лифтүүдийг суурилуулж байсан аж. Түүний урт цилиндр дотор хөдлөх бүлүүр нь усны түлхэлтээр лифтийн кабиныг дээш гаргана. Ийм системийг 20 давхар хүртэлх өндөртэй барилгад л хэрэглэж байв. Харин цилиндр хонгилыг гаргахын тулд барилгын сууринаас доош түүний өндөртэй адил гүнтэй нүх ухах хэрэг гардаг нь хүндрэлтэй байж. Гэсэн ч гидравлик лифт нь Отисын аюулгүй лифтнээс даруй хорь дахин хурдан явдаг давуу талтай. Үүнээс гадна хэсэг хугацааны дараа энэ лифтийг илүү боловсронгуй болгосон нь цилиндрийг хэвтээ байрлуулж, бүлүүр нь оньсон системээр олсыг татаж кабиныг өргөдөг болжээ. Гидравлик лифтийг Францад зохион бүтээсэн бөгөөд 1867 онд Парист болсон олон улсын үзэсгэлэн дээр анх нийтэд танилцуулсан байна. Хожим түүнийг Эйфелийн цамхагт байрлуулжээ.<br />1859 онд Отис компани “Тавдугаар өргөн чөлөө” хэмээх нэртэй зочид буудалд эргүүлгэн лифт суурилуулав. Барилгын хонгилоос дээврийн хөндий хүрсэн аварга том эрэг эргэхэд дагаад кабин нь хөдөлнө. Уурын машиныг барилгын хонгилд байрлуулан эргийг хөдөлгөдөг байна. Гэвч энэ технологи нь хурд багатай, тохиромж муутайн дээр өртөг хэтэрхий өндөртэй байв. Ер нь дэлхий дээр ийм лифт хоёрхон хийгдсэн бөгөөд уг зочид буудал ч 1875 онд лифтээ сольжээ.<br />Анхны хүн зөөгч цахилгаан шатыг Германы Сименс ба Гальке компани 1880 онд бүтээсэн. Энэ лифт 22 метрийн өндөрт 11 секундын дотор гарч байлаа. Отис компанийн анхны цахилгаан шат 1889 онд Нью-Йоркын нэгэн аварга барилгад суурилуулагдсан. Өнөө үед барилгын өндөр огтхон ч бэрхшээл байхаа больжээ. Чикагогийн Сирс цамхаг (Sears) гэхэд 76 цахилгаан шаттай агаад тэдний 29 нь нэг зэрэг хоёр давхраас хүн бууж суудаг “давхар” лифтүүд (double decker) юм байна. Дэлхийн хамгийн хурдан лифт Тайванийн Тайпэйн 101 давхар цамхагт байдаг бөгөөд 37 секундын дотор 89 давхарт хүрэх хурдтай.<br />Одоо цамхгуудын тухай жаахан мэдээлэл цуглуулнаа.<br /></p><div></div><div>Oct, 2007, Paris</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-146971550773603159?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-22073919535220306572008-02-15T12:56:00.003+08:002008-02-15T14:58:40.533+08:00Сүүлийн хоёр жилд хамгийн аймшигтай бөгөөд эмгэнэлтэй, сэтгэл эмэглүүлсэн, бас ихээр сонсогдож байгаа мэдээлэл бол хорт хавдар. Монголд хорт хавдар өмнө нь тийм их байдаггүй байсан уу, эсвэл байсныг нь оношилж чаддагүй байгаад одоо л оношилж чаддаг болсноос тэр үү, уулзсан хүн бүрийн хэн нэгэн ойр дотнын хүн, эсвэл өөрөө хорт хавдараар шаналж байгаа, нас нөгчсөн байх юм. Хамгийн элбэг тохиох нь:<br /><br /><ul><li>Элэгний</li><li>Ходоодны</li><li>Эмэгтэйчүүдэд бол савны, умайн, өндгөвчний гэхчлэн. </li></ul><p>Саяхан нэг хүний хамар дотор хорт хавдар үүсэн хамаг нүүрийг нь идэж, ихэд зовж байгаад таалал төгссөн гэж сонсоод шөнө нойр ч хүрсэнгүй. Эргэн тойрон хавдар, эмчлэх хугацаа нь өнгөрчихсөн, Монголд эмчилж чадахгүй, гадаадад эмчлүүлэхэд хэт үнэтэй, эрхтэнээ солиулахад донор олддоггүй гээд л...<br />Нэг өвчтөн Сингапурт элгээ солиулах мэс засал хийлгэхээр болоод хүүхдүүд нь ээждээ элэгнээсээ өгч донор нь болоё гэсэн юм байх. Гэтэл хоёр хүүхэд нь хоёулаа багадаа шарлаж байсан тул элэг нь өөрчлөлттэй гэсэн шинжилгээ гарсан байна.<br />Бэргэн эгч маань савны хорт хавдартай болсон тул саваа авхуулахаас өөр аргагүй болсон. Аминд тулсан эрхтэн биш болохоор савгүй ч амьдарна л даа. Гэхдээ л эмэгтэй хүн шүү дээ, яахав?<br />Юун наадам, юун цагаан сар, юун тэр төрийн хишиг, юун сонгууль. Ганган машин хөлөглөж, үнэтэй байранд амьдрах, брэндийн хувцсаар гангарч, сүүлийн үеийн загвартай гар утас барихаас илүүтэй миний дотор эрхтэн юу болж, амьсгалж байгаа агаар нь хүртэл секунд секундээр биднийг алж байгаа бодож үзсэн билүү?<br />Хүүхэд шуухад, элдэв нэрээр тараадаг тэр мөнгөөр ядаж л оношлогооны сайн төвтэй болчих юмсан. Энэ аймаар утааг багасгах гэж элдэв хурал цуглаан хийж, гадаадад явж туршлага судалж мөнгөө үрэхийн оронд зүгээр л цахилгаанаар халаах боломжтой болгочихвол яасиймб?<br />Өдөр өдрөөр зулын тос шиг хайлан урсаж байгаа ээжийгээ хараад миний зүрх шимширч байна, би айж байна. Монгол хүмүүс хорт хавдрын аймшигт вирусуудын дунд ямар ч хамгаалалтгүй амьдарч байна шүү дээ. Монгол хүний ген устаж байгаа биш үү? Энэ бол аймшиг. Энэ бол төгсгөл. Аймшгийн кинон дээр гардаг тэр аюултай вирусын тархалтаас ер ялгарах юмгүй, гагцхүү нүдэнд үл үзэгдэнэ. Би айж байна, би зүгээр нэг сууж байгаад үхмээргүй байна...</p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-2207391953522030657?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-49829912532897729762008-02-09T18:30:00.000+08:002008-02-10T17:27:33.191+08:00Үдэш гэрээрээ сууж элдвийг хөөрөнгөө буузаа чимхээд л, тэдний хүүхдэд энийг, эдний хүүхдэд энийг өгөе гэж ээжтэйгээ ярилцаад л. Өглөө гэрийнхнийгээ унтаж байхад нь гараад л, орой бараг унтчихсан хойно нь ирдэг хүн шүү дээ би. Цагаан сард бэлдэж л гэрийнхэнтэйгээ халуу ам бүлээрээ сайхан сууж байна. Хоёр эрэгтэй дүү маань хоёулаа найз охидуудтай болсон л гэнэ, нэг нь бүр гадаад охинтой найзалдаг л гэнэ. Хэний хүүхэд сургуульд явсан, бас нэгнийх нь хүү яаманд ажилд орсон гэхчлэн олон шинэ мэдээ сонслоо.<br />Шинийн нэгэн болохоор бүтэн жил уулзаагүй ах дүүс хамаатан садангуудтайгаа уулзаж, бүлээ зүсээ харалцана. Манай ээж, аав, буурай ээж, аав Цагаан сардаа бэлдэж нэг хөөрцөглөөд л, баяр эхлэхээр золгож нэг хөөрцөглөөд л. Саяхан л жижигхээн юмнууд гүйлдэж байсан чинь энэ жил суга өсчихөж, ноднингийн Цагаан сараар төрөөд хэдхэн хоносон байсан улаан нялзрай нөхөр бэлэг авах гэж оочерлоод л мөлхөж явна.<br />Би гэрийн ажилд тусалж чаддаггүй ажил муутайг хэлэх үү, Цагаан сараар л хэдэн өдөр жинхэнэ эмэгтэй хүн шиг тогоо барьж, бууз жигнэж, аяга угаасаар шөнө болгоно.<br />Сүүлийн хэдэн жилүүдэд хүн бүхэн шахуу л ад үзэж элдвээр хэлдэг Цагаан сарын баярт би дуртай. Хамгийн сайхан баяр шүү дээ. Айлын эзэгтэйн гараа гаргаж бэлдсэн хоол ундыг амталж, хамаатан садангуудтайгаа жилдээ ганц уулзаад сайхан шүү. Цагаан сар байгаагүй бол ах дүүгээ ч танихгүй, аягүй бол хоорондоо ч сууж балрах байх.<br />Нэг ажил бүтээх гэж жил гаран хөөцөлдөөд ер бүтдэггүй, нэг хэл амтай, хэрсүү нөхөр дээр л очоод гацчихаад байлаа. Тэгсэн чинь нөгөө хэл амт маань манай бүр их ойрын ах дүү байгаа юм даа. Цагаан сараар л ах дүүсээ мэдэлцлээ.<br />Мөнгө их үрэгдээд, хүнд баяр гэж хэлэх хүмүүс байнаа. Яахав дээ, мөнгийг гаргаж байж л олдог юм гэсэн. Жилд нэг удаа гаргаж байхад гэмгүй байлгүй дээ.<br />Энэ сайхан баяраараа сайхан шинэлцгээгээрэй. Ирэх жил бүх зүйл бүтнэ, нээрээ шүү.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-4982991253289772976?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-4252247543798453022008-02-07T10:24:00.000+08:002008-02-07T17:46:55.230+08:00Шинэхэн дууны анхны сонсогч болов.<br /><a href="http://www.monstudnet.mn/blog/audio/tugstuguldur.mp3">http://www.monstudnet.mn/blog/audio/tugstuguldur.mp3</a><br /><br />Хамтлагийн нэр нь Softcore. Таалагдсан шүү.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-425224754379845302?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-45612721187927632612008-02-07T09:29:00.000+08:002008-02-07T17:46:28.250+08:00<em>Бүсгүйчүүд ээ, жаахан завсарлага аваад инээгээдхэе. Жич: Тоглоом даадаг эрчүүд л уншаарай. ;) Зарим нь жендер мендер яриад явчихдаг тал бий шүү, хэхэ.</em><br /><em></em><br />1. The nice men are ugly.<br />2. The handsome men are not nice.<br />3. The handsome and nice men are gay.<br />4. The handsome, nice and heterosexual men are married.<br />5. The men who are not so handsome, but are nice men, have no money.<br />6. The men who are not so handsome, but are nice men with money think we are only after their money<br />7. The handsome men without money are after our money.<br />8. The handsome men, who are not so nice and somewhat heterosexual, don't think we are beautiful enough.<br />9. The men who think we are beautiful, that are heterosexual, somewhat nice and have money, are cowards.<br />10. The men who are somewhat handsome, somewhat nice and have some moneyand thank God are heterosexual, are shy and NEVER MAKE THE FIRST MOVE!!!!<br />11. The men who never make the first move automatically lose interest in us when we take the initiative.<br /><br />NOW ....WHO IN THE world UNDERSTANDS MEN?<br />Men are like a fine wine..... They all start out like grapes, and it's our job to stomp on them and keep them in the dark until they mature intosomething you'd like to have dinner with.<br /><br />SEND THIS TO SMART WOMEN WHO NEED A LAUGH AND TO THE GUYS YOU THINK CAN HANDLE IT!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-4561272118792763261?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-25936228965426221432008-01-31T21:28:00.000+08:002008-11-13T13:35:38.366+08:00Тэрэлжийн наахантай "Ашина"-н хажуугийн уул руу авирав. Ёстой тэсгим хүйтэн өдөр байсан.<br /><br /><br /><a href="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R6HOUIXRHRI/AAAAAAAAAEk/G4ypO9fUoxU/s1600-h/winter2.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5161633493181078802" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R6HOUIXRHRI/AAAAAAAAAEk/G4ypO9fUoxU/s320/winter2.jpg" border="0" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />Шинэ жилээр Сүхбаатарын талбайд зассан гацуур. Хүүхдүүдийн хийсэн тоглоомоор чимсэн гэсэн.<br /><br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R6HNv4XRHOI/AAAAAAAAAEM/GZSvBVwIR7o/s1600-h/winter1.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5161632870410820834" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R6HNv4XRHOI/AAAAAAAAAEM/GZSvBVwIR7o/s320/winter1.jpg" border="0" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />12 сарын 29-нд Сүхбаатарын талбайд зугаалав. Хүйтэн өдөр байлаа.<br /><br /><a href="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R6HNwIXRHPI/AAAAAAAAAEU/mWRYXoQgeYE/s1600-h/winter3.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5161632874705788146" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R6HNwIXRHPI/AAAAAAAAAEU/mWRYXoQgeYE/s320/winter3.jpg" border="0" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-2593622896542622143?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-20652872360671081592008-01-30T22:55:00.000+08:002008-02-07T17:47:24.602+08:00<em>(Бодит явдлын тухай сонссоноо тэмдэглэсэн минь)</em><br /><br />Санаа дагасан уу яасан, түүний чихэнд хүүхэд уйлах дуу дуулдах шиг боллоо. Амьсгаагаа түгжин байж дахин чагнасан ч юу ч дуулдсангүй. “Сөөсгөр хүү минь, амьд мэнд л байгаасай билээ” гэх горьдлого, “Яав даа даанч” гэх харуусал цээжинд сүлэлдэн дахиад л ийш тийш дурандана. Түүний хэнгэнэтэл санаа алдахыг сонссон анд нь юу хэлэхээ үл мэдэн “Одоо ч өнгөрсөн байхаа даа. Чоно барьчихаа биз дээ” гэж өөрийн эрхгүй бодогдсон ч “Түй, түй. Муу ёр байгаа даа” хэмээн өөрийгөө тайвшруулан хаа нэгтээгээс нүдэнд торох юм олоод харчих санаатай гараа саравчлан дөрөөн дээрээ өндөлзөнө.<br />Энэ хоёр эр гурав хоногийн өмнө гэрийнхээ хаяанд мөлхөж яваад алга болсон, ой дөнгөж хүрч яваа жаал хүүгийн эрэлд мордсон улс. Арай өндөрдүү нуруутай, ширвээ сахалтай эр нь хүүгийн эцэг нь. Хүүхэд алга болсон сургаар ойр хавьцаа нутаглах айл саахалтынхан даяараа хөдөлцгөөж, эрэл сурал болцгоож яваа аж. Зарим нь сум руу хүн хүч дуудахаар хөдөлсөн сурагтай.<br />“Хүү минь мэнд байгаа. Би мэдээд байна. Заавал олоод ирээрэй” гэсээр нулимсаа барьж ядан уруул нь чичрэн үлдсэн гэргийнх нь дүр, дөнгөж цухуйсан үүдэн хоёр цахиураа гаргаад халтайсан амаа байдгаар нь ангайн инээсээр мөлхөж явдаг хүүгийнх нь төрх нүднээс салахгүй. “Үгүй хө, нэг дуу гараад байх шиг” гэх андынхаа үгэнд цочин дурангаа алдах шахаж “Юу?” хэмээн эргэлээ.<br />“Над түрүүхэн нэг тийм дуу дуулдах шиг санагдсан, энүүхэн зүүхэнтээ л байх шиг. Аль хө, дурангаа? Нээрээ тэнд нэг юм байх нь ч байнаа. Чоно юмуу даа”<br />“Тийм байнаа, чоно байна. Ганцаараа юм шив.”<br />“Дөхөөд үзэх үү дээ? Юу эргээд байгаа юм бол доо.”<br />Хэн хэнийх нь дотор нэг ижилхэн аймшигт бодол төрсөн ч хэн нь ч дуугарсангүй. Хүүгийн эцгийн нэгэнтээ хүндхэн санаа алдах л сонсдлоо.<br />“Үгүй энэ чинь... Үгүй байлгүй дээ” хэмээхтэй зэрэгцэн хүүхдийн ход ход хийтэл баясан инээх дуу гарах нь тэрээ. Салхин талаас нь нилээд ойртож очоод морьдоо хөтлөн алгуурхан дөхөж ирсэн хоёр эр харсан зүйлдээ итгэж ядан хөдөлж ч чадахгүй нам зогслоо.<br />Газар хөрвөөж, ийш тийш харайлган, тоглож байгаа адил аяглах чонын цаахантай нялх хүү нь мөлхөж харагдана. Хүү байдгаараа инээн чонын араас мөлхөж байв. Тэгснээ газар суухад нь чоно холдоод явлаа. Гэтэл хүү араас нь гараа сарвайн уйлж эхлэв. Чоно холдож чадсангүй буцаж ойртсоноо дахиад л хөрвөөн тоглож эхэллээ. Яг л хүүг саатуулж байгаа аятай. Чоныг ирээд тоглож эхлэхэд хүү уйлахаа болив. Холдоод явахаар нь дахиад л уйлж дагаж эхэлнэ.<br />Нүдэндээ ч итгэхийн аргагүй энэ үзэгдэлд гайхсан, дахин харах найдвараа алдчихсан байсан хүүгээ олж харсан энэ бүхэндээ цочирдон тэр чигтээ мэлрэн хөшсөн хүүгийн аавыг араас нь татах андын нь гар сэхээ орууллаа. “Үгүй бас ийм юм байх гэж, бурхан өршөөг” хэмээн өөрийн эрхгүй шивнэв. “Амьд байна шүү дээ, амьд байна. Бурхан өршөөг. Ийм юм гэж байх уу даа.” Ховор тохиох эр хүний нулимсыг чухам энэхэн агшинд тогтоон барихын аргагүй.<br />Харин хүүдээ яаж очих билээ? Махчин араатан хүртэл хүний нялх үрд халдах биш халамжлаад байж байх нь хүн байгалийн тасаршгүй нандин холбооны дээд илэрхийлэл бус уу? Бяцхан хүү, чонотой тоглосоор. Даанч эцэг нь хүүдээ хэрхэн ойртох билээ.<br />“Одоо яахав? Холдохоор нь очоод хүүгээ авах гэхээр араатан л болсон хойно эргээд барьчих юм болуу.”<br />“Энэ хоёр амьтныг чинь яалтай билээ. Яаж салгаж авая даа.”<br />“Үгүй мөн өрөвдмөөр юм даа. Ингээд байгаад байлтай биш.”<br />“Буудчих уу?”<br />Хүүгийн аав нэг гүнзгий амьсгаа аваад:<br />“Өөр арга алга даа...”<br />Хэн хэний зүрх шимшрэн дэмий л хүү, чоно хоёрын зүг ширтэнэ.<br />Хэсэг хугацаа өнгөрсний дараа хүү ядрав бололтой газар хэвтээд өглөө. Хүүгийн аав шийдмэгээр буугаа онилов. “Нүгэлт намайг өршөө” хэмээн сэтгэлдээ шивнэхийн сацуу буу дуу тасхийж, чонын нэгэнтээ гаслаад чимээ алдрахтай зэрэгцэн жаал хүүгийн цочин уйлах дуун цангиналаа...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-2065287236067108159?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-41396877704251839392008-01-24T22:19:00.000+08:002008-01-24T22:26:16.841+08:00Бүтэн арван жил монгол хэлний хичээл заалгасан, хэдэн арав байтугай зуугаар тогтохгүй ном уншсан гээд л өөрийгөө хирэндээ монгол хэлээ гайгүй сайн мэддэг гэж тоодог байлаа. Харин тэр амьдралын арван жилээ зориулан байж сурсан монгол хэлний дүрэм маань өөрчлөгдчихөж. Эсвэл би заасан хичээлийг буруу сурсан бололтой.<br />Жишээлэхэд, үгийн дунд орсон ж, ч, ш-ийн дараа и бичнээ гээд л тогтоогоод, хэрэглээд байсан дүрэм маань үйлчлэхээ байсан байна.<br />“Хасчихаад” гэж бичиж дадсан бол одоо “хасчхаад” гэж бичнэ. Цаашилбал:<br />Буруу: “авчихаад”, Зөв: “авчхаад”<br />Дүрмүүдийг нь эс дурдаад миний бичиж сурснаас өөрөөр бичих ёстой үгүүдийг дурдвал:<br />Буруу: “авая”, Зөв: “авъя”<br />Буруу: “үзэе”, Зөв: “үзье”<br />Буруу: “идэе”, Зөв: “идье”<br />Буруу: “уул руу”, Зөв: “уулруу”<br />Буруу: “сургууль руу”, Зөв: “сургуулируу”<br />Буруу: “гэр рүү”, Зөв: “гэрлүү”<br />Өөрөөр хэлбэл, руу, рүү, луу, лүү-г тусад нь бус залгаж бичдэг болсон байна шүү. Анхаараарай. Уг нь голлуу, гэрлүү гэж ярихаас биш бичдэггүй байсан, өөрчлөгдсөн байналээ.<br />Буруу: “хэрэглэгчиддээ”, Зөв: “хэрэглэгчдэдээ”<br />Буруу: “шаагиж”, Зөв: “шаагьж”<br />Буруу: “шуугиж”, Зөв: “шуугьж”<br />Буруу: “сурвалжлага”, Зөв: “сурвалжилга”<br />Буруу: “гарагийн”, Зөв: “гаргийн”<br />Буруу: “хогийн сав”, Зөв: “хогны сав”<br />Буруу: “галвын”, Зөв: “галавын”<br />Буруу: “төлвийн”, Зөв: “төлөвийн”<br />Буруу: “шалгалтанд”, Зөв: “шалгалтад”<br />Буруу: “төвөг”, Зөв: “түвэг”<br />Бас “ажиллагсад” гэдэг үгийн утгыг бид огт буруу хэрэглэдэг юм байналээ. Энэ үг нь угтаа “ажиллаж байсан хүмүүс” гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Өөрөөр хэлбэл яг одоо ажиллаагүй хүмүүс. Харин одоо ажиллаж байгаа хүмүүсийг “ажиллагчид” гэж нэрлэж болох гэнэ. Мөн “төвшин” гэдэг нь төлөвийг илэрхийлдэг бол “түвшин” гэдэг нь level.<br />Бас: хаяя, оёё, уяя гэж бичих нь зүйтэй. “Хичнээн” гэж бус “хэчнээн”, “нилээд” биш “нэлээд” гэх нь зөв. Гэх мэтчилэн бичээд байвал дуусахгүй бололтой. Монгол хэлний дүрмээ дахиж үзэхээс.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-4139687770425183939?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-76763530560277570532008-01-15T21:23:00.000+08:002008-01-15T21:31:37.325+08:00<em>Үеэлийнхээ өөртөө уншсан шүлгийг өөрт нь зориулж энд оруулав.</em><br /><br />Архи дарсыг уулаа<br />Юуны тулд вэ Болдоо<br />Амраг охидыг солилоо<br />Яах гэж тэр вэ Болдоо<br /><br />Хусны мөчирт сэрвэлзэх<br />Навч л юм даа Болдоо<br />Хунгийн жигүүрээс хийсэх<br />Салхи л юм даа Болдоо<br /><br />Томоожихийг чинь хүлээх<br />Ижийтэй билээ Болдоо<br />Тоостод үгүй ч дээрээс харах<br />Аавтай билээ Болдоо<br /><br />Үзэмж дэлгэр зун байвч<br />Намар болдог орчлонд<br />Үймүүлж яваад юу хийнэ<br />Өтөлнө шүү чи Болдоо<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-7676353056027757053?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-55534295076198609602008-01-04T23:28:00.000+08:002008-01-04T23:47:57.302+08:00Далай... Үгээр илэрхийлэхийн аргагүй гайхамшиг. Ийм их, амьд усан... Тэр надтай ярьж, намайг дуудаж, надад дуулж, бас намайг эрхлүүлж байна. Би түүний тэвэрт эгээ л хайртынхаа энгэрт наалдаж байгаа шиг тэврүүлэн, хөвөн урсаж, хайлна. Энэ миний хэзээ ч мэдэрч байгаагүй тийм сонин, өөр, бас салахын аргагүй... Тиймээ, амьдрал уснаас эхтэй гэж үнэн ажгуу. Би зөнгөөрөө мэдэрнэ...<br />Халуун орны бөгчим, чийглэг агаарт цээж дүүрэн амьсгалах арга үгүй. Харин би одоо хадан цохионы оройд байх эртний хинду сүмийн яг хажууд, эгц доор минь хүрхрэн шуугих их далайг харж зогсохдоо чухамхүү энэ их ус руу халин орвол цээж минь уужрах юм шиг санана. Их усан хадан цохиог сүртэй мөргөж, хуйлран хөөсрөн, дуу чимээ их, сүр дуулиантай. Ямар гайхалтай вэ? Миний сэтгэл зүрх аль хэдийн хуйлрах давалгааны оройд нисэн очиж, түүний хөөс, хадан цохионы дунд дүүлэн наадаж байна. Чи бидэн нэг юм шиг...<br />Гэнэт араас хэн нэгэн татахад би цочин эргэлээ. Нутгийн жолооч залуу "энэ хачин нөхөр чинь юм үзээгүй юм уу, хаашаа юм. Ингэж байгаад хаднаас ус руу унахнээ" гэж бодсон нь гарцаагүй. Гайхсан харцтай боловч жижүүрийн инээмсэглэлээ уруулаасаа салгалгүйгээр эелдэгхэнээр явах цаг болсныг сануулж байгаа бололтой. Тэр англи хэл мэдэхгүй тул хэл нэвтрэлцэх арга үгүй. Дуртай дургүй машиндаа орж явах зам зууртаа өглөөний нарыг далай дээр угтана даа гэж бодож явлаа...<br />Харин үдшийн далайн гайхамшгийг надтай хамт амтлахаар чи намайг хүлээгээд л сууж байгаа...<br /><br />Bali Island (28 Feb 07)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-5553429507619860960?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-49084515788743893992008-01-03T22:40:00.000+08:002008-01-03T22:53:01.095+08:00Үдийн хоолны цагаар хажуугийн ширээнд суусан хижээлдүү насны үл таних эмэгтэйчүүдийн яриаг сонсч ахуй өнөөдрийн Монгол бүсгүйчүүдийн хувь заяа ямархан эргүүлгээр хаашаа явж байгаа юм бол доо гэх бодол өөрийн эрхгүй төрлөө. Би өөрөө ч хааяахан ийн боддог, таних мэдэх, найз бүсгүйчүүдийн яриа ч бас л нэг иймэрхүү гундуу. Үнэхээр байдал ямар байна вэ? Бодоё.<br />- Толгой нь сайн ажилладаг, боловсролтой, сэргэлэн залуус өнөөдөр бүгд биш юмаа гэхэд ихэнх нь гадагш гараад явчихсан гэнэ. Тэд эргэж ирэх хүсэл огт үгүйн дээр бараг хэзээ ч эргэж ирэхгүй ээ гэж боддог бөгөөд хаа нэг амралтаараа зугаалж, шоудах гэж нутагтаа ирчихээд үсрээд сарын дараа ум хумгүй буцаад арилж өгнө. Энэ тэдний буруу ч бас биш юмаа. Эргэн тойрноо харахад энд хэн ч тогтох вэ дээ гэж өөрийн эрхгүй бодогддог юм шүү.<br />- Үлдсэн эрчүүдийн гайгүйхэн хэсгийг нь эрүүл мэнд, бие хаагаар нь үзлэг хийж, хэл ус энэ тэрийг нь шалгаж байгаад аль л эрүүл, хэл устай, гайгүй шиг сэтгэдэг хэсгийг нь хэдэн зуу, мянгаар нь гэрээт ажилчин нэрээр Солонгос руу ачна. Тэд ойрын гурван жилдээ эргэж ирэхгүй бөгөөд хугацаа нь дуусмагц яаж ийгээд буцаад сунгах агаад дор хаяж 5 жил тэнд өглөө үдшийн наранг ч үзэх завгүй ажилладаг гэнэ. Тэгээд эргэж ирэхдээ залуу нас, эрүүл мэнд, оюун ухаанаа хэдэн доллараас арилжчихаад ирнэ. Мэдээжийн хэрэг гэр бүлийн амьдрал будаа.<br />- Ингээд үлдсэн эрчүүдийн бас л арай дөмөгхөн, амьдралын төлөө зүтгэдэг хэсэг нь нисдэг тэрэгний сүйрэл, авто машины осол, вагоны мөргөлдөөн, метилийн спиртийн хордлогоор төрөл арилжиж нөгөө ертөнц рүү илгээгдчих юм.<br />- Цаана нь хэн үлдэж байна вэ? Чухам яаж гэдгийг нь хэн мэдхэв, ямар дагаж явсан биш, ихэд мөнгөжсөн давхаргынхан, (мэдээж тэд мань мэтийн эгэл хүмүүс яажшуухан амьдардгийг яаж мэдхэв, зайлуул) бусад нь хэдэн хүүхдүүд, хөгшчүүд. Зуун хувь ийм гэх нь ч хаашаа юм, гэхдээ л энэ үнэн.<br />Тэгэхээр ийм нөхцөл байдал дунд монгол бүсгүйчүүдэд ямар сонголт үлдэж байна вэ?<br />1. Монголд амьдарвал мөнгөтэй, эхнэртэй нэгний хэтэвчинд багтаж өрөвдөлтэйхэн амьдрах<br />2. Хар ажил хийхээр ч хамаагүй гадагшаа явж мөн л тэнд ажиллаж байгаа, гэр бүл нь Монголд үлдсэн нэгний халамжинд орох<br />3. Эсвэл шар, хар нь хамаатай юу, хэн нэгэн гаднын хүний тогоог барьж, мөнгөнд санаа зовохгүйхэн, бас чиг гэрийнхэндээ илүүчилсэн шигээ явах. Зарим тохиолдолд улам хэцүү байдалд ордог юм шиг байгаан.<br />4. Нэг бол гэрт орж эм болж, гадаа гарч эр болж, өөрийн хүч чадалдаа найдан амьдралын төлөө зүтгэх. Энэ сонголт их хэцүү, нэг хэсэг нь оюун ухаанаа, нэг хэсэг нь хүч чадлаа, нэг хэсэг нь төрсөн биеэ үнэлж амьдарцгаадаг. Өөр хэндээ ч, юундаа ч найдхав дээ.<br />5. Өөр сонголт одоогоор толгойд орж ирдэггүй ээ.<br />Ийм л нөхцөл байдлын дунд чадан ядан тэмцэж, амьдарцгааж явахад нь хэдэн бүсгүйчүүдээ элдэв муугаар нь дуудаад л, шүүмжлээд л байх хэрэг байна уу даа? Тэднийг халамжилж, санаа тавих хүн алга л байх шиг.<br /><em>Жич: Нилээд бараан талаас нь хараад биччих шиг боллоо, энэ удаад. Монгол эрчүүдийн хувьд ч бас байдал сайнгүй юм шиг байгаан. Энэ талаар бас тэгж байгаад нэг бичнэ гэж бодож байна.</em><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-4908451578874389399?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-79556594671428893862008-01-01T21:09:00.000+08:002008-01-04T23:50:32.058+08:00<strong>ТОЙРГООС ГАДНА СЭТГЭ </strong><br /><br />Нэг л мэдэхэд би тойргийн гадна гарч<br />Нэг л мэдэхэд тэр зураас ард хоцорч<br />Нэг л мэдэхэд хязгааргүй эрх чөлөө надад салхилж<br />Нэг л мэдэхэд би юунаас ч айхгүй болж<br /><br />Зориг, нисэлт надад байх ч<br />Газардахаа бас мэдэх л болж<br />Газар шороо намайг татавч<br />Голдоо ортол тэнгэр байж чадах л болж<br /><br />Гэнэн, сониучханаар дэлхийг нээх ч<br />Гүний хэмнэлийг нь хэдийн ойлгож<br />Гэрлийг гэрэл, харанхуйг харанхуй гэж мэдэх ч<br />Гэрэл нь харанхуй, харанхуй нь гэрэл байж мэдэх л<br /><br />Өгсөн авсан нь нэмэх хасах мэт ч<br />Өөрт минь биш, орчлонгийнх гэж боддог болж<br />Өглөө орой гэж ялгаж мэдэх ч<br />Өөрөө би л эхлэл, төгсгөл болохоо мэддэг болж<br /><br />Хүнд хүйтэн хариу өгч чадах ч<br />Холдсон хойно нь өрөвдөж, өршөөж л суудаг<br />Харамгүй шүлэг бичиж, хавар авчирч чадах ч<br />Хэнд ч хэлэхгүй хайрлаж бас мэдэх л<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-7955659467142889386?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-40798568909181317022007-12-29T21:34:00.000+08:002007-12-29T21:45:10.592+08:00Аливаад хатуу хандах, өөрийгөө хатуужуулж, сэтгэлээ чангалах гээд хүмүүний амьдралд хүссэн ч хүсээгүй ч амтлахаас аргагүй, хийхээс ч аргагүй зүйлс мөн ч их болдог бололтой. Харин хатуу байлаа гээд үүнээс хожих нь юусан билээ? Энэ л их харьцангуй юм байна. Нэг боломжоос татгалзахад өөр нэгэн боломжийн үүд нээгддэг гэдэг шиг хатуу хандаж татгалзаж чадсан тохиолдолд онох нь бий л байх.<br />Алдаагүй юмаа гэхэд үнэндээ юу ч олоогүй тийм зүйл надад байжээ. Үүнийгээ би харин чамайг хараад л мэдлээ дээ. Нэгэн найзын маань хэлдэгчлэн галзуу барын аманд гараан хийхээс ч буцахгүй гэдэг шиг л омголон, халуун цустай, өөрийнхөө зорилго, тэмүүллийн төлөө эрч хүчтэй тэмцдэг, хайртай бүсгүйнхээ төлөө хэнбугайтай ч нударга зөрүүлээд ялж чаддаг тийм оргилуун дүрэлзсэн гал байгаагүй билүү чи? Хэн нэгний харцны аясаар хөдөлж, уруу харж, дорой дуугарсан нэгэн болсныг чинь харахгүй байх минь ч яалаа. Миний сэтгэлд тодоос тод үлдэж асан тэр омголон бардам, догшиндуу ч гэмээр харц хаана байна? Нүд рүү минь тогтож харж чадахгүй халиран, жижүүрийн хэдэн асуулт асууж, тулга тойрсон уйтгартай яриаг хаа нэг хөврүүлэн, хүчээр ч гэмээр инээж суух гэж дээ...<br />Юу болоо вэ? Үгүй ээ, асуугаад яах юм, чи ч гэсэн надад бүү хэлээрэй. Төмөр мэт хатуу байлаа гээд бидний хэн нь ч, юу ч хожсонгүй, би харж байна. Хэзээ нэгэн цагт үүнийг бид, бас нэг хүн бүр ч хүчтэй, бүр их эмзгээр мэдрэх байх даа...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-4079856890918131702?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-63554567240045180422007-12-28T09:34:00.000+08:002008-11-13T13:35:43.591+08:00<div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Understanding of Asian vs. Western Cultures - Although based on research of Chinese Asians, it also applies somewhat to other East Asians (Japanese, Koreans, Mongolians), Southeast Asians (Indonesians, Malays, Filipinos, Thais, Burmese, Vietnamese), and South Asians (Pakistanis, Indians, Bangladeshis, Nepalese, Sri Lankans). These icons were designed by Liu Young who was born in China and educated in Germany. </span><br /><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><br /><br /></div></span><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:85%;"><span style="color:#3333ff;">Blue --> Westerners</span> // <span style="color:#ff0000;">Red --> Asians/Chinese</span></span></span></strong></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Expressing an Opinion</span></strong><a href="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RV4z5IyFI/AAAAAAAAABk/HFvBMA7zGnE/s1600-h/untitled.jpg"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148834708482213970" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RV4z5IyFI/AAAAAAAAABk/HFvBMA7zGnE/s320/untitled.jpg" border="0" /></span></a></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:85%;"><strong>Way of Life</strong> </span></span></div><div align="left"><a href="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RV5T5IyGI/AAAAAAAAABs/_dMxWxVx1cU/s1600-h/untitled2.jpg"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148834717072148578" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RV5T5IyGI/AAAAAAAAABs/_dMxWxVx1cU/s320/untitled2.jpg" border="0" /></span></a><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><br /><br /></div></span><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><span style="font-family:arial;"><div align="left"><br /></div><span style="font-size:85%;"></span></span><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><span style="font-family:arial;"><div align="left"><br /></div><div align="left"><br /><br /></div><span style="font-size:85%;"></span></span><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Punctuality </span></strong></div><div align="left"><strong><span style="font-family:Arial;font-size:85%;"></span></strong></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><a href="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RV5z5IyHI/AAAAAAAAAB0/bW3-b_oai_g/s1600-h/untitled3.jpg"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148834725662083186" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RV5z5IyHI/AAAAAAAAAB0/bW3-b_oai_g/s320/untitled3.jpg" border="0" /></span></a></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><span style="font-family:arial;"><span style="font-size:85%;"><strong>Contacts</strong> </span></span><a href="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RV6D5IyII/AAAAAAAAAB8/FwF--RdEJ80/s1600-h/untitled4.jpg"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148834729957050498" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RV6D5IyII/AAAAAAAAAB8/FwF--RdEJ80/s320/untitled4.jpg" border="0" /></span></a></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Expressing of Anger </span></strong><a href="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RV6D5IyJI/AAAAAAAAACE/3CdJVsv4J2Y/s1600-h/untitled5.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148834729957050514" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RV6D5IyJI/AAAAAAAAACE/3CdJVsv4J2Y/s320/untitled5.jpg" border="0" /></span></strong></a><span style="font-family:arial;font-size:85%;"> </span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">When Waiting in a Queue </span></strong><a href="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWQT5IyLI/AAAAAAAAACU/wVu2K1tW7ic/s1600-h/untitled6.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835112209139890" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWQT5IyLI/AAAAAAAAACU/wVu2K1tW7ic/s320/untitled6.jpg" border="0" /></span></strong></a></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Ego / Perception of Self</span></strong><a href="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWQT5IyMI/AAAAAAAAACc/k2b3c7kkAsM/s1600-h/untitled7.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835112209139906" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWQT5IyMI/AAAAAAAAACc/k2b3c7kkAsM/s320/untitled7.jpg" border="0" /></span></strong></a><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"> </span></strong></div><div align="left"><strong><span style="font-family:Arial;font-size:85%;"></span></strong></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Sundays on the Roads </span></strong><a href="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWQj5IyNI/AAAAAAAAACk/p-4I8mDS_io/s1600-h/untitled8.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835116504107218" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWQj5IyNI/AAAAAAAAACk/p-4I8mDS_io/s320/untitled8.jpg" border="0" /></span></strong></a></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Partying </span></strong><a href="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWQj5IyOI/AAAAAAAAACs/1kWGeJjYPEU/s1600-h/untitled9.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835116504107234" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWQj5IyOI/AAAAAAAAACs/1kWGeJjYPEU/s320/untitled9.jpg" border="0" /></span></strong></a></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Noise levels in a Restaurant</span></strong><a href="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWej5IyPI/AAAAAAAAAC0/751QYYcimj0/s1600-h/untitled10.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835357022275826" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWej5IyPI/AAAAAAAAAC0/751QYYcimj0/s320/untitled10.jpg" border="0" /></span></strong></a><span style="font-family:arial;font-size:85%;"> </span></div><div align="left"><span style="font-family:Arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Treating a Stomach Ache</span></strong><a href="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWez5IyQI/AAAAAAAAAC8/4YzlJPb0YeY/s1600-h/untitled11.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835361317243138" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWez5IyQI/AAAAAAAAAC8/4YzlJPb0YeY/s320/untitled11.jpg" border="0" /></span></strong></a><span style="font-family:arial;font-size:85%;"> </span></div><div align="left"><span style="font-family:Arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Travelling records</span></strong><a href="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWez5IyRI/AAAAAAAAADE/I6Dcu9XhEcE/s1600-h/untitled12.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835361317243154" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWez5IyRI/AAAAAAAAADE/I6Dcu9XhEcE/s320/untitled12.jpg" border="0" /></span></strong></a><span style="font-family:arial;font-size:85%;"> </span></div><div align="left"><span style="font-family:Arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Handling Problems</span></strong><a href="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWfD5IySI/AAAAAAAAADM/uVl_lAmGleI/s1600-h/untitled13.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835365612210466" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWfD5IySI/AAAAAAAAADM/uVl_lAmGleI/s320/untitled13.jpg" border="0" /></span></strong></a><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"> </span></strong></div><div align="left"><strong><span style="font-family:Arial;font-size:85%;"></span></strong></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Enjoying 3 Meals a Day</span></strong><a href="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWfD5IyTI/AAAAAAAAADU/cqSSxeld5Sg/s1600-h/untitled14.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835365612210482" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWfD5IyTI/AAAAAAAAADU/cqSSxeld5Sg/s320/untitled14.jpg" border="0" /></span></strong></a><span style="font-family:arial;font-size:85%;"> </span></div><div align="left"><span style="font-family:Arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Transportation changes: 1970-2006</span></strong><a href="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWsj5IyUI/AAAAAAAAADc/SrtaoHTYKMI/s1600-h/untitled15.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835597540444482" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWsj5IyUI/AAAAAAAAADc/SrtaoHTYKMI/s320/untitled15.jpg" border="0" /></span></strong></a><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"> </span></strong></div><div align="left"><strong><span style="font-family:Arial;font-size:85%;"></span></strong></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Elderly - Daily Life</span></strong><a href="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWsz5IyVI/AAAAAAAAADk/3v1wsLfGarI/s1600-h/untitled16.jpg"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835601835411794" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWsz5IyVI/AAAAAAAAADk/3v1wsLfGarI/s320/untitled16.jpg" border="0" /></span></a><span style="font-family:arial;font-size:85%;"> </span></div><div align="left"><span style="font-family:Arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Moods with Weather changes</span></strong><a href="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWtD5IyWI/AAAAAAAAADs/NgvSX5Zr-OQ/s1600-h/untitled17.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835606130379106" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWtD5IyWI/AAAAAAAAADs/NgvSX5Zr-OQ/s320/untitled17.jpg" border="0" /></span></strong></a><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"> </span></strong></div><div align="left"><strong><span style="font-family:Arial;font-size:85%;"></span></strong></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Relations of Boss to Staff</span></strong><a href="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWtD5IyXI/AAAAAAAAAD0/F4lzld3L87Q/s1600-h/untitled18.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835606130379122" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWtD5IyXI/AAAAAAAAAD0/F4lzld3L87Q/s320/untitled18.jpg" border="0" /></span></strong></a><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"> </span></strong></div><div align="left"><strong><span style="font-family:Arial;font-size:85%;"></span></strong></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">What's Trendy (in Restaurant)</span></strong><a href="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWtT5IyYI/AAAAAAAAAD8/emAgZBcDmgc/s1600-h/untitled19.jpg"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835610425346434" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWtT5IyYI/AAAAAAAAAD8/emAgZBcDmgc/s320/untitled19.jpg" border="0" /></span></strong></a><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;"> </span></strong></div><div align="left"><strong><span style="font-family:Arial;font-size:85%;"></span></strong></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"></span></div><div align="left"></div><div align="left"><br /></div><div align="left"><strong><span style="font-family:arial;font-size:85%;">Approach to New Things </span></strong></div><div align="left"></div><div align="left"><a href="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWyz5IyZI/AAAAAAAAAEE/Xp_2eJR6eGk/s1600-h/untitled20.jpg"><span style="font-family:arial;font-size:85%;"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5148835704914626962" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_nGt7X7LPUwk/R3RWyz5IyZI/AAAAAAAAAEE/Xp_2eJR6eGk/s320/untitled20.jpg" border="0" /></span></a></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-6355456724004518042?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-88075553679686005702007-12-27T18:48:00.000+08:002007-12-29T20:31:32.783+08:00Олоон жилийн дараа уулзанаа гэж тэгэхэд мэдсэнсэн бол... Таны харц огт өөрчлөгдөөгүй, би харин эргээд л жаахаан охин гараа хааш нь хийж, харцаа хаашаа буруулахаа ч мэдэхгүй будилаад л. Яг энэ дүр зураг дахиад л давтагдах юм. Би таны л өмнө ингэтлээ сандрах юм даа.<br />Харин та "Өө, авгалдай өсөж том болоод далавч ургачихаж" гэхээс өөрийг бодоо бол уу? Гэхдээ энэ дулаахан, ахын хайр дүүрэн харцанд хоргодоод л, хоргодоод л...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-8807555367968600570?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-87763816391035915842007-12-26T23:12:00.000+08:002007-12-29T20:28:52.699+08:00- Таны дэмий яриа намайг бүр залхааж орхилоо гэж би нүүрээ буруулан хэлэв.<br />- Би хувьдаа таныг шал тэнэг амьтан гэж бодож байна. Хэрвээ дурлалаа мартагнаж чадахаар бол та ямар нэгэн байдлаар түр зуур ч болов зугаацсан нь дээр дээ. Харин хэзээ ч чадахгүй гэж бодож байгаа бол хоолойгоо хэрчих нь хамгийн сайн арга. Би иймэрхүү шал хэрэггүй юманд цагаа үрж чадашгүйнээ.<br />Ингэж хэлчихээд би шууд эргэн завиа чиглээд яаралгүй алхав. Би нэг ч эргэж хараагүй боловч тэр миний араас явж байгааг мэдэрч, түүний хөл дор элс шажигнах нь сонсдоно.<br />- Би өөрийнхөө түүхийн эхлэлийг танд ярилаа хэмээн тэр хэлээд<br />- Харин төгсгөлийг та хэзээ нэгэн цагт үзэх буйзаа. Хэрвээ та тэр бүсгүй явуулчихвал тун сайнсан.<br />Би юу ч хариулсангүй, дуугүй л завиа эргээс түлхлээ. Нилээд холдсон хойноо эргээд харвал тэр элсэн дээр зогссон хэвээр миний зүг бодлогшронгуй ширтсээр аж. Хэдэн минутын дараа дахин эргэн харвал тэр алга болсон байлаа.<br />Үүнээс хойш удаан хугацаанд миний амьдрал хуучин хэвээр, нэгэн хэмээр үргэлжиллээ. Заримдаа Архенгальскийн хүн эндээс бүрмөсөн явчихсан ч юм шиг санагдана. Гэсэн ч элсэн дээр гарсан мөр, түүнийг энд хаа нэгтээ нуугдсаар байгаа илтгэх янжуурын үнс зэргийг манай гэрээс холгүйхэн газарт довцгийн араас би олдог байв. Харин орос бүсгүй бид хоёрын харьцаа урьдынхаас ер өөрчлөгдсөнгүй. Хөгшин Меж анхандаа өөрийн бяцхан эрх мэдлээ алдчихвий хэмээн болгоомжилж, түүнтэй сэжиглэнгүй харьцаж байсан байсан бол сүүлдээ намайг бүсгүйг огтхон ч анзаарахгүй байгааг ажиглаад бий болсон нөхцөл байдалтай бага багаар эвлэрч билээ. Миний дээр хэлснээр харин ч бүсгүйгээр гэр орны ихэнх ажлыг хийлгэдэг болсон юм.<br />Бусдад сонирхуулах гэсэндээ ч бус өөрийнхөө сонирхлын улмаас эхэлсэн хүүрнэлийн маань төгсгөл ойртож байна. Энэхүү хоёр оросын явдал гэнэт эхэлсэн шигээ л гэнэт төгсч билээ. Нэгэн шөнийн явдлаар миний бүх зовлон дуусч, оросуудыг гэнэт ирэх хүртэл байсан шигээ би хэдэн номныхоо дунд элдэв янзын судалгаатайгаа үлдсэн юм. Энэ бүх үйл явдал хэрхэн төгссөнийг ярьж өгөхийг минь зөвшөөрнө биз ээ.<br />Тэр орой хэзээнийхээрээ л би өдөржингөө ажиллаад үдэш нь зугаалахаар гэрээсээ гарлаа. Далай яг л толь шиг жигтэйхэн гөлгөр, ганц ч давалгаагүй. Гэхдээ миний дээр ярьж байсан шиг дүрсэлж хэлж боломгүй чимээгээр дүүрэн, энэ их усан дор нойрсч буй хүмүүсийн сүнс ирж айсуй гай зовлонгийн тухай сэрэмжлүүлж байх шиг. Энэ муу ёрын чимээг үл андах загасчдын эхнэрүүд тэнгис рүү түгшин харж, эрэг рүү яарцгаах хүрэн өнгийн далбаанууд гарч ирэхийг хүлээцгээнэ. Энэ чимээг сонсоод би ч гэсэн гэр рүүгээ орж барометрээ хартал аль хэдийн уначихжээ. Түгшүүртэй шөнө болох нь илэрхий боллоо.<br />Довцгийн орой, тэнгисийн мандал жаргаж буй нарны туяагаар үзэсгэлэнтэйеэ гийгүүлэгдэж байсан ч довцгийн бэлээр салхилж явахад баргар, жиндүү. Тэнгэрт огт үүлгүй боловч тэнгисээс гарах бөглүү чимээ улам ихэссээр. Алс зүүн зүгт Уикийг чиглэн хөвж яваа далбаат онгоц харагдана. Бодвол ахмад нь ойртон ирж буй аюулыг хэдийн мэдрээ бизээ. Далбаат онгоцны араас усан дээгүүр тэнгэрийн хаяаг бүрхэн муу ёрын урт манан татаж эхэллээ. “Яаралгүй болохгүйнэ дээ” хэмээн би бодлоо. “Аягүй бол гэртээ хүрэхээс өмнө салхи дэгдэх нь”.<br />Гэртээ хүрэх замынхаа хагаст хүрч яваад өөрийн эрхгүй гэнэт зогсч, амьсгаагаа даран чагнаж эхлэв. Салхины исгэрээн, тэнгисийн долгион мэтийн байгалийн дуу чимээнд би тэгтлээ их дассан учир өөр ямар ч чимээг их холоос сонсчихдог болсон юм. Нөгөө дуун дахиад л гарав. Уртаар цангинан чарлах тэр дуу элсээр дамжин толгодоор цуурайтна. Тусламж гуйн цөхрөн дуудаж буй тэр дуу манай байшингаас гарч байлаа. Би ч элсэнд шигдэн бүдчиж, чулуун дээгүүр харайлган гэр рүүгээ хурдлав. Тэнд юу гээч болж байгааг санаандаа дүрсэлж л явлаа.<br />Миний байшингаас дөрвөн милийн газарт дээрээс нь бүх л орчин харагддаг элсэн манхан байдаг байв. Түүний орой дээр гараад би хоромхон зуур зогслоо. Миний муу хуучин саарал байшин, завь, бүх юм яг л намайг гэрээс гарах хүртэл байсан шигээ л харагдана. Гэтэл мөнөөх чарлах дуун өмнөхөөсөө ч чангаар хангинаж, дараачийн мөчид нөгөө орос далайчин байшингийн минь хаалгаар гарч ирлээ. Түүний мөрөн дээр бүсгүйн бие цайран харагдаж, тэгж их яарч явахдаа ч тэрээр бүсгүйг болгоомжтой, эвтэйхэн авч яваа нь харагдаж байв. Бүсгүй зэрлэгээр чарлаж, түүний тэврэлтээс мултрахаар цөхрөлтгүй оролдон эсэргүүцнэ. Тэдний араас хазаж чадахгүй ч дайсан руугаа шүдгүй амаа ярзайлган дайрдаг хөгшин нохой шиг л үнэнч итгэлтэй зарц хөгшин маань байдгаараа майжигнаж, хоёр урт гараа савчин шотланд хараал зүхэл хайр найргүй урсгаж явна. Нөгөө орос завь руу минь явж байгааг би шууд л ойлгов. Тэднээс өмнө завинд хүрч чадах юм шиг найдвар гэнэт төрж, бүхий л хүчээрээ эрэг рүү харайлгалаа. Би замдаа гар буугаа цэнэглэж, энэ түрэмгийлэлд эцсийн цэг тавихаар шийдэж явав.<br />Гэвч оройтжээ. Намайг эрэг хүрэх хооронд тэр элбэг зуун ярд газарт хөвж амжаад, түүний хүчтэй сэлүүрдэлтэнд завь маань хэрхэн дээш өргөгдөн байхыг л би олж харав. Ягдаж хорссондоо би орилж, хөөгдсөн араатан шиг л эргээр нааш цааш харайлгалаа. Тэр эргэн харснаа завинаас өндийж эелдгээр мэхийгээд гараа даллав. Энэ бол хөөрсөн, доог тохуу хийсэн зүйл огт биш, хэдийгээр би урам хугаран, уурлан бачимдаж байсан ч энэ бол найрсгаар, ёслол төгөлдөр салах ёс гүйцэтгэж байгаа хэрэг гэдгийг ойлгож байлаа. Дараа нь тэр сэлүүрээ атган авч, бяцхан завь хурдлан тэнгисийн булангаас улам улам холдож одов. Нар шингэж, түүний усан дээр туссан баргар улаан туяа нь улаан манантай сүлэлдэн, энэ муу ёрын туяаг зүсэн холдох завь улам жижгэрсээр шөнийн харанхуй өтгөрч ирэхэд задгай тэнгис дэх жаахан толбо болон үзэгдэнэ. Дараа нь хэзээ ч үл арилах мэт санагдах их харанхуйд уусан алга боллоо.<br />Би бэлтрэгийг нь булаагаад авчихсанд галзууран хийрхсэн өлөгчин чоно мэт хүнгүй эрэг дээгүүр бачимдан гүйсээр л байлаа. Магадгүй тэр орос бүсгүйд хайртай болчихсон байсан юм бол уу? Үгүй ээ, мянга дахин үгүй! Цагаахан царай, цэнхэр нүдний төлөө өмнөх амьдралаа мартаж, өөрийн үзэл бодлоо өөрчлөн, олон зүйлээс татгалздаг хүмүүсийн нэг би ердөө ч биш. Зүрх минь хөндөгдөөгүй билээ. Гэвч миний бардам зан, ай би ямар аймшигтай доромжлолд оров оо! Бодоод үз л дээ. Надад тэгж их итгэж, надаас туслахыг тэгж их гуйж байсан хөөрхий амьтанд тусалж чадсангүй шүү дээ! Ингэж бодонгуут л уур хилэн буцалж, хамаг цус толгойд хөөрөн гарч байлаа.<br />Энэ шөнө далайгаас аймшигтай хүчтэй салхилав. Давалгаа галзуурсан мэт эрэг мөргөж, яг л түүнийг нураан тэнгист аваад явчих гэсэн мэт. Энэ эмх замбараагүй үзэгдэл, нижигнэсэн дуу чимээ миний байгаа байдалтай яг таарч байлаа. Бүх шөнөжингөө би ус, бороонд цохиулан норж, хөөсрөн давалгаалах долгион бүрийг ажиглан, шуурганы улихийг сонсч, эргээр нааш цааш тэнэж өнгөрөөлөө. Зүрхэнд минь орос далайчинд хорссон хорсол буцална. “Хүрээд ирдэг л юм бол!” гэж би нударга зангидан хашгирч “Чамайг эргээд ирдэг л юм бол!”<br />Тэр эргэж ирсэн юм. Дорно зүгээс үүр гэгээрч, баргар үүлс дээгүүр нь нүүх их цөлийг гийгүүлэх үеэр би түүнийг дахин харлаа. Надаас хэдхэн ярдын зайд давалгаагаар хаягдсан нэг урт зүйл хэвтэж байв. Энэ бол танигдахгүй болтлоо хэмхэрсэн миний завь байлаа. Түүнээс нилээд зайтай газар хайрга чулуу, замгаар хучигдсан хэлбэр дүрсгүй нэг юм хөвж явна. Тэр бол нөгөө орос түрүүлгээ харан үхчихсэн хэвтэж байгааг би шууд л ойлголоо. Би ус руу орж, түүнийг эрэг дээр татан гаргав. Түүний биеийг эргүүлэнгүүтээ орос далайчин галзуурсан шуурганаас биеэрээ халхлах мэт бүсгүйгээ элгэндээ тас тэвэрсэн байхыг олж харлаа. Шуургат далай түүнээс амийг нь авч чадсан ч хайртай бүсгүйг нь энэ зөрүүд хүнээс салгах хүч нь хүрсэнгүй ажээ. Энэ аймшигт шөнийн турш мань хөнгөмсөг бүсгүй хүртэл түүний төлөө тэмцэж, түүнийг хайрлан халамжилж буй хүчирхэг гар, үнэнч зүрхийг ойлгосон бололтой. Үгүй юм бол яагаад тэр түүний өргөн цээжинд толгойгоо энхрийхэн нааж, алтан шаргал үс нь түүний хар сахалтай холилдон байх билээ дээ. Яагаад орос эрийн царайд үхэл ч арилгаж үл дийлсэн, үгээр илэрхийлэхийн аргагүй аз жаргалтай инээмсэглэл тогтох билээ? Түүний хувьд үхэл амьдралаас илүү өршөөнгүй байжээ.<br />Меж бид хоёр тэднийг далайн элсэн эрэг дээр оршуулж билээ. Одоо тэд энэ их шар элсний гүнд хамтдаа нойрсч байгаа. Тэдний эргэн тойронд түмэн янзын үйл явдал болно. Эзэнт гүрнүүд шинээр тогтож, мөхөн устаж, их дайн дэгдэж, дуусч, улс орон сүйдэж, сэргэнэ. Харин тэр хоёр энэ бүгдийг ер үл ажран их далайн эрэгт мөнхөд тэврэлдэн нойрсоно. Заримдаа надад тэдний сүнс далайн булангийн оволзсон их усан дээгүүр цахлай болон эргэлдэж байгаа юм шиг санагддаг юм. Тэдний булшин дээр загалмай байхгүй, өөр ямар нэгэн тэмдэг ч байхгүй. Харин хааяа хөгшин Меж маань зэрлэг цэцэг авчирч тавьдаг юм. Өдөр бүр зугаалж явахдаа би булшны хажуугаар өнгөрч, элсэн дээр тавьсан шинэхэн цэцгүүдийг харахаараа хаа холоос энд ирээд богинохон хугацаанд миний баяр баясгалангүй, нэгэн хэвийн, уйтгартай амьдралыг минь орвонгоор нь эргүүлсэн хачин хосыг дурсдаг билээ.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-8776381639103591584?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-62600569326185425092007-12-24T23:26:00.000+08:002007-12-24T23:30:23.472+08:00Энд чимээ аниргүй, үхмэл чимээгүй ноёлж байна. Нэгэн цагт цоо шинээр аялгуулан дуулж асан шанзны аялгуу, хөгжимчин гээд энд хэн ч үгүй. Би түүнийг гартаа авав. Дон дон дон... Юутай ганцаардмал, амьгүй сонсдоно вэ? Дон дон... утас нь тасарчихлаа...<br />Би түүнийг амилуулж чадах хүн нь биш ажээ. Тэр магадгүй сэтгэл татсан инээмсэглэл дор нь түүнийхээ гарт аялгуулан дуулах гэсэн байх. Харин миний гарт биш...<br />Хөг нь алдарч, утас нь тасарсан шанзыг би хайрцагт нь хийн буцааж тавилаа. Чамд би дахин гарч хүрч зүрхлэхгүй ээ. Эзэн нь ирэх хүртэл эндээ л байж байх, эргэж хэзээ ч ирэхгүйгээр явсан ч байж л байх магад... Чи цагийн аясаар зүгээр л нэг элэгдэж, өлөн тоосонд даруулан байх гэж үү?<br />Би энд юу хийж байгаа юм болоо? Би гарахаар эргэлээ. Хөл минь хүндэрч, алхаа удааширна. Ард хаагдах хаалганы чимээ эгээ л намайг явсанд сэтгэл нь амран санаа алдах шиг. Урилгагүй зочин айлаас хөөгдөн гарсан мэт аягүй сэтгэгдэл цээжинд нэн гашуун, бас хүнд. Уртаас урт амьсгаа авахсан...<br />Маргааш дахин нар мандана, тиймээ нар дахин мандана...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-6260056932618542509?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-55420050660513018072007-12-16T20:42:00.000+08:002007-12-29T20:25:05.683+08:00...Энэ мөчөөс эхлээд л би гэдэг хүн энэ эмэгтэйг аварсан хөнгөмсөг яаруу явдалдаа бүр ч харамсаж эхэллээ. Түүний амьд үлдэх, эсвэл үхэх нь надад ер нь ямар хамаатай юм бэ? Би чинь тиймэрхүү гавьяа байгуулаад байхаар оргилуун залуу хархүү ч биш шүү дээ. Меж ч яахав, хөгшин, муухай амьтан учраас түүнийг хумсын төдий ч анзаарахгүй тэвчиж болно. Харин миний аварсан тэр амьтан бол цэл залуухан, амьдралын баяр баясгалантай, ямар ч хүнийг татаж чадах увдистай. Тэгэхээр би түүнийг яах вэ? Хааш нь явуулах вэ? Хэрвээ бүсгүйн тухай Уикт мэдэцгээх л юм бол албаны түшмэдүүд манайд ирцгээгээд л, энд тэндгүй ажиглан шиншиж, элдвийн юм асууж шалгаах болно. Гэтэл энэ тухай санахаас ч ой минь гутаж байв. Үгүй ээ, тэгснээс бүсгүйн энд байхыг тэвчсэн минь хамаагүй дээр.<br />Гэтэл намайг дахиад л азгүй явдал хүлээж байжээ. Би өөрөө ч харьяанд нь ордог хүмүүн төрөлхтөний төлөөлөгчид ирж саад болдоггүй тийм газрыг энэ дэлхий дээрээс олохгүй бололтой. Орой нар жаргаж, бүрэнхий болох үеэр би эргээр зугаалдаг, заримдаа ном авч явдаг байлаа. Энэ орой ч бас зугаалахаар явж, элсэн дээр сунан хэвтээд номоо уншихаар завдав. Гэтэл хэвтэж ч амжаагүй шахуу байтлаа гэнэт ямар нэгэн хар сүүдэр нар халхлаад ирэхийг мэдэрлээ. Өндийн эргэж хараад нэгэн өндөр хүн зогсож байхыг үзээд ихэд гайхав. Тэрээр надаас хэдхэн ярдын зайд, намайг хүн байна гэж анзаарсан ч шинжгүй зогсч байлаа. Бараан царайтай, хар үс, богинохон буржгар сахал, бүргэд хамартай тэрээр чихэндээ алтан ээмэг зүүжээ. Номхтгошгүй халуун цочмог хэдий ч өөрийнхөөрөө л шударга төвшин хүн шиг сэтгэгдлийг тэр над төрүүллээ. Онгож гандсан тансар хилэн хүрэм, улаан тэрмэн цамц, бараг бүсэлхийдээ хүрэх шахсан далайчны урт гутал өмссөн тэр эрийг өчигдөрхөн шөнө сүйрч буй хөлөг дээр байхыг харснаа би шууд саналаа.<br />- Өө за! гэж би цухалдан хэллээ.<br />- Тэгэхээр, та чинь ямар ч гэсэн эрэг хүрчээ?<br />- Тиймээ хэмээн тэр англи хэлээр цэвэрхэн хариулаад<br />- Гэхдээ би энд хамаагүй. Намайг давалгаа эрэг рүү шидчихсэн юм. Тэр чигтээ живчих минь ч яалаа даа.<br />Тэрээр бага зэрэг харь аялгатай ярьж байсан ч сонсоход таатай байлаа.<br />- Тээр тэнд амьдардаг сайн санаат хоёр загасчин намайг аварч асарсан юм. Гэхдээ үнэнийг хэлэхэд би тэдэн огтхон ч талархахгүй байна.<br />“ Өө, хөөрхий. Бид чинь нэг тэрэгний хоёр дугуй байхчив” гэж би бодлоо.<br />- Та чинь яахаараа живэхийг тэгтлээ их хүсдэг билээ?<br />- Яагаад гэвэл тэнд, тэр цөхрөн дуу алдаж хоёр урт гараа сунган<br />- Яагаад гэвэл тэнд миний зүрх сэтгэл, миний амин эрдэнэ, миний хайр, амьдралын минь ганц учир утга нойрсч байгаа юм.<br />- Гэсэн ч, хэмээн би татгалзаад<br />- Хүмүүс өдөр бүр л үхэж байдаг, үүний төлөө тэгтлээ их зовох хэрэг ердөө ч байхгүй. Тэгэхээр та миний газар дээгүүр явж байна. Аль болох хурдан эндээс яваад өгвөл надад таатай байна. Миний аварсан тэр хүн надад хангалттай яршиг төвөг удаж байгаа юм.<br />- Таны аварсан хүн гэнээ? гэж тэр амьсгал нь давчдан асуулаа.<br />- Тиймээ, хэрвээ та түүнийг аваад явбал би тун ч их талархахсан.<br />Тэр мөчийн төдий над руу харснаа арайхийж миний үгийг ухав бололтой, зэрлэгээр хашхираад гэр рүү минь харайлгачих нь тэр. Үүнээс өмнө ч тэр, үүнээс хойш ч тэр хүн ингэж хурдан гүйж байхыг би хэзээ ч хараагүй билээ. Би ч гэрт минь ийн халдаж зүрхэлсэнд эгдүүцсэндээ араас нь харайлгав. Гэвч намайг гэртээ хүрэхээс минь өмнө тэр нээлттэй хаалгаар ороод явчихав. Тэгтэл ч гэрээс чарлах дуун хадаж, ойртож очсон хойноо эрэгтэй хүний хүнгэнэсэн дуун түргэн түргэн, чангаар ямар нэгэн юм ярьж байхыг сонслоо. Хаалгаар цухуйгаад би нөгөө бүсгүй, Софья Рамузина буланд нүүрээ буруулан, бүхий л бие нь айдас зэвүүцэлдээ чичрэн суухыг үзэв. Нөгөө эр догдолсондоо чичрэн, хар нүд нь гялалзаж, ямар нэгэн зүйлийг тачьяадан гуйж байлаа. Намайг орж очингуут тэр бүсгүй руу ухасхийв. Гэтэл бүсгүй чоно оготнод багалзуурдуулсан молтогчин туулай шиг л чарлаж, булан руу улам ч шигдэх нь тэрээ.<br />- Хөөе! гэж би нөгөө хүнийг татангаа уурсан орилоод<br />- Та чинь юун бөөн шуугиан дэгдээгээд байна? Танд энд юу хэрэгтэйв? Арай буурчийн газар, аяны буудалд байна гэж санаагүй биз?<br />- Өө, эрхэм ээ! хэмээн тэр дуу алдаж<br />- Намайг уучлахыг гуйя. Энэ эмэгтэй бол миний эхнэр байгаа юм. Би түүнийгээ живчихсэн л гэж бодож байлаа. Та надад амьдралыг минь эргүүлж өглөө шүү.<br />- Та чинь хэн гэгч вэ? гэж би ширүүнээр асуулаа.<br />- Би Архенгальскийнх. Би орос хүн гэж тэр хариулав.<br />- Таны нэр хэн билээ?<br />- Урганев.<br />- Урганев гэнээ? Түүнийг чинь Софья Рамузина гэдэг шүү дээ. Тэр таны эхнэр биш байна. Түүнд хуримын бөгж ч алга.<br />- Бид бурхны өмнө эхнэр нөхөр бололцсон улс хэмээн тэр дээш харан ёслол төгөлдөр хэлээд<br />- Бид газар дэлхийнхээс ч илүү бөх бат барилдлагаар холбогдсон.<br />Түүнийг ярьж байх үед бүсгүй миний ард нуугдан хамгаалахыг гуйх мэт гарыг минь базлан байлаа.<br />- Эхнэрийг минь надад өгнө үү, эрхэм ээ хэмээн тэр үргэлжлүүлэн<br />- Намайг түүнийгээ эндээс авч явахыг зөвшөөрнө үү?<br />- Та сонсож бай гэж би ширүүнээр хэлээд<br />- Энэ хүүхэн чинь надад ердөө ч хэрэггүй, харин ч би түүнийг аварсандаа гэмшиж байгаа юм. Ер нь түүнийг харсандаа ч харамсаж байна. Тэр үхсэн ч би ер харамсахгүй. Гэсэн ч би түүнийг танд өгч чадахгүйнэ. Яагаад гэвэл үзтэл тэр танаас айж, таныг үзэн ядаж байх шиг байна.<br />- Та түүнийг надад өгөхийг хүсэхгүй байна гэнээ? гэж тэр сөөнгөтөн асуулаа.<br />- Намайг үүнийг хийхээс минь өмнө та тамд унах болно доо гэж би хэлэв.<br />- Хэрвээ би түүнийг хүчээр авч явбал та яахав? гэж тэр дуу алдаж, царай нь улам харлан барайлаа. Хамаг цус толгой руу минь хөөрөх шиг болж, би камин зуухны өмнө хэвтэж байсан түлээний тайрдас шүүрэн авч<br />- Зайл гэж намуухан хэлэв.<br />- Одоохон зайл. Эс тэгвэл тархийг чинь бяцлаад өгнө шүү.<br />Тэр эхлээд над руу шийдвэргүйхэн харснаа гэнэт эргэн гэрээс гүйн гарлаа. Тэгснээ минутын дараа буцан ирж босгоны тэнд биднийг харан зогсов.<br />- Та юу хийж байгаагаа сайн бодоорой! Энэ эмэгтэй бол минийх. Би түүнийг авах л болно. Харин зодолдохдоо хүрэх юм бол ч оросууд шотландчуудаас огтхон ч дутахгүй шүү гэж хэллээ.<br />- За яахав. Харж л байя хэмээгээд би урагш алхсан боловч тэр эргээд яваад өглөө. Түүний өндөр бие улам өтгөрөн буй харанхуйд уусан одов.<br />Үүнээс хойш сарын турш, бүр хоёр сар ч байх, бүх юм нам тайван байлаа. Би орос бүсгүйтэй юу ч ярьсангүй, тэр ч над руу ер хандсангүй. Заримдаа намайг лабораторитоо ажиллаж байхад бүсгүй чимээгүйхэн орж ирээд том нүдээрээ миний юу хийхийг ажиглан суудаг байв. Анхандаа энэ нь миний уурыг хүргэдэг байсан боловч бүсгүй над ер саад болдоггүй тул сүүлдээ дасч орхисон юм. Харин бүсгүй үүндээс урамшиж, өдрөөс өдөрт сандлаа миний ширээ рүү ойртуулсаар хэдэн долоо хоногийн дараа гэхэд бүр хажууд минь суудаг болов.<br />Гэсэн ч тэр өөрийнхөө байгааг ердөө ч мэдрүүлэхгүйгээр над тусалж, хэрэгтэй үед өд, хуруу шил, шилэн сав мэтийг дөхүүлж өгдөг байлаа. Би түүнийг хүн биш ердөө л автомат мэтээр үзэж дасаад, тэр өрөөнд минь орж ирээгүй үед үгүйлэх болов. Би ажиллаж байх үедээ гарсан үр дүнгээ тархиндаа бат хадгалахын тулд өөртэйгөө ярьдаг зантай хүн л дээ. Гэтэл бүсгүй түүнийг гайхалтай тогтоох аж. Миний үгийг ямар утгатайг огтхон ч ойлгоогүй атлаа тогтоочихсон байдаг байв. Тэрээр хөгшин Межд бүхэл бүтэн химийн тэгшитгэл, алгебрийн томьёо уншиж өгч, цаадах нь өөртэйгөө оросоор ярьж байна гэж бодоод толгой сэгсэрч, харин бүсгүй тачигнатал хөхөрч суух нь миний инээдийг цөөнгүй хүргэж билээ.<br />Бүсгүй гэрээс зуун ярдаас илүү ер холддоггүй, эхлээд эргэн тойронд хэн ч алга байгааг цонхоор харж байж гардаг байв. Үзтэл нутгийн хүн нь хаа нэгтээ ойрхон байгаа гэдгийг мэдэж буй бололтой, өөрийгөө аваад явчихвий гэж их л айж байлаа. Бүр нэг удаа бөөн хуучин хог новшин дунд л хэвтэж байдаг гар бууг минь сумтай нь олчихоод маш хурдан цэвэрлээд тосолчихож билээ. Тэгээд хаалганы тэнд жижигхэн уутанд хийж өлгөөд намайн зугаалаахаар гарахад минь авч явахыг шаарддаг байв. Намайг буцаж ирэнгүүт л үүдээ түгжчихнэ. Бүсгүйд энд байх нь аз жаргалтай байгаа бололтой, надтай ажиллаагүй үедээ Межд хичээнгүйлэн тусална. Гэрийн бүх ажилд тэр тун ч шаламгай ажээ.<br />Тун ч удалгүй би түүний айж байгаа нь бүрэн үндэстэй, Архенгальскийн хүн манайхтай ойрхон газар нуугдсаар байгааг мэдлээ. Нэгэн шөнө би ер унтаж чадсангүй, сүүлдээ босч цонхоор харж зогслоо. Тэнгэр бүрхэг, далайн эрэг, эрэг дээр хэвтэж буй завь маань арай л гэж ялгагдана. Нүд харанхуйд дасаад ирсэн хойно хаалганы эсрэг талд элсэн дээр ямар нэгэн хүн дүрс байхыг олж харлаа. Гэтэл өчигдөр шөнө тэнд юу ч байгаагүй билээ. Намайг харанхуй руу ширтэн юу болохыг нь мэдэх гэж дэмий оролдож байх зуур сарыг халхаж байсан бөөн үүл алгуур холдож, түүний хүйтэн хурц гэрэл далайн булан, хоосон эргийн урт зурвасыг гийгүүлэв. Энэ мөчид л миний гэрийн ойролцоо шөнөөр хэн нэгэн тэнэж явдгийг харлаа. Тэр бол нөгөө орос байв. Тэрээр аварга том мэлхий шиг л элсэн дээр хачин монгол заншлаар завилан, бүсгүй үйлчлэгч хоёрын унтаж буй өрөөний цонх руу ширтэн суух ажгуу. Түүний нүүрэн дээр гэрэл тусч, шулуун шударга төрх, духан дээрх гүн үрчлээ, халуун цочмог зангийн илрэл болсон сөрөвгөр сахал зэргийг нь би дахин олж харлаа.<br />Эхэндээ би түүнийг жирийн л нэг хэрмэл этгээдүүдийн нэг мэтээр л шууд буудчих хүсэл төрсөн ч түүнийг харж байх зуурт жигшил зэвүүцэл маань харамслаар солигдов. “Азгүй амьтан, тэнэг” гэж би бодлоо. “Чи үхэлтэй огтхон ч айхгүй нүүр тулж явсан мөртлөө одоо бүхий л хүсэл бодол, ухаан санаагаа нэг муу өөдгүй хүүхэнд, өөрөөс чинь зугтааж, үзэн ядаж буй хүнд зориулж байх ч гэж дээ. Чиний бараан арьс, сайхан том биенд чинь ухаан алдан татагдах мянга мянган хүүхнүүд байхад харин чи чамтай харьцах хүсэл огтхон ч үгүй бүсгүйн хойноос явж байх юм.” Орондоо хэвтэж байхадаа би түүнийг их л шоолов. Гэр маань бөх бат түгжээтэйг би мэдэх болохоор тайван байлаа. Энэ хачин хүн шөнийг манай үүдний тэнд ч бай, эндээс зуун милийн цаана ч бай, хаана өнгөрүүлэх нь надад огт падлийгүй, тэртээ тэргүй өглөө гэхэд тэр энд байхгүй байх нь мэдээж. Үнэхээр ч өглөө намайг босоод гэрээсээ гарахад тэр байсангүй. Шөнө ирснийхээ ул мөрийг ч үлдээсэнгүй.<br />Гэтэл удсан ч үгүй би түүнийг дахин харлаа. Нэгэн орой ширээнийхээ ард удтал сууж, хортой бэлдмэлийн уураар ханатлаа амьсгалснаас болж өглөө нь толгой ихэд өвдөв. Тэгээд завиар зугаалахаар гарлаа. Эрэг дагаад нилээд хэдэн миль хөвж явтал цангаж, тэнгис рүү цутгадаг цэнгэг уст горхитой газарт буудаллав. Энэ горхи миний эзэмшлийн газраас эх авч урсдаг боловч өнөөдөр миний буудаллаж буй адаг нь миний эзэмшлээс гадна байдаг юм. Тэр горхиноос ууж цангаагаа гаргаж байхдаа би нилээд аягүйрхэж байлаа. Тэгэдд босонгуутаа өнөөх оростой нүүр тулчих нь тэр. Одоо бол би яг л түүн шиг хүний газраар хэсч яваа шиншигч этгээд болсон, тэр ч харангуутаа үүнийг ойлгожээ.<br />- Танд хэдэн үг хэлмээр байна гэж тэр баргар царайлан хэлэв.<br />- Тийм бол хурдалж үз гэж би цагаа харангаа хэлээд<br />- Надад дэмий чалчиж байх цаг алга гэлээ.<br />- Дэмий чалчих гэнээ? хэмээн тэр уурсаж<br />- Шотландчууд та нар чинь хаашаа янзын ард түмэн бэ? Та хатуу ширүүн төрхтэй, бүдүүлэг яриатай. Намайг асарсан сайн санаат загасчид ч бас яг ийм. Гэсэн ч та нарыг сайн улс гэдэгт эргэлзэхгүй байна.<br />- Таныг чөтгөр аваасай гэж би орилоод<br />- Ярих юмаа яриад өөрийн замаараа тонилж үз. Таныг харахаас ч дургүй хүрч байна.<br />- Би таныг яаж зөөлрүүлэх юм бэ? гэж тэр дуу алдаад<br />- Өө тийм гэснээ тансар хилэн хүрэмнийхээ дотоод халааснаас грек маягийн загалмай гаргаж ирлээ.<br />- Үүнийг хараач. Бидний итгэл үнэмшил, ёс заншил ялгаатай ч энэ тэмдэг биднийг холбоно.<br />- Би ч үүнд нэг их итгэхгүй л байна шүү гэж би хариулав.<br />Тэр бодлогшронгуй харцаар ширтэнэ.<br />- Та мөн ч хачин хүн юм даа хэмээж эцэст нь хэлэв.<br />- Би таныг яагаад ч ойлгохгүйнээ. Та Софья бид хоёрын дундуур ороод байна. Энэ бол их аюултай, эрхэм ээ. Оройтоогүй дээрээ үүнийг ойлго. Намайг яаж байж энэ эмэгтэйг авч яваа, өөрийнхөө амьдралаар хэрхэн дэнчин тавьж, сэтгэл зүрхээ яаж хөнөөснийг минь та мэдэхгүй шүү дээ. Миний даван туулсан тэр бүхэнтэй харьцуулахад та юу юм бэ? Таныг би өөрийнхөө замаас хутга, чулуу, юугаар зайлуулж чадна. Гэвч бурхан намайг үүнээс хамгаална гэж зэрлэгээр хашгиран<br />- Би хэтэрхий дорд орж, хэтэрхий дорд... Юу ч болсон хамаагүй. Зөвхөн үүнийг л битгий...<br />- Та энд элсэн манхнуудын дунд сэлгүүцэж, миний амгалан тайван байдлыг алдагдуулж байсанд орвол эх нутаг руугаа буцсан чинь дээр дээ. Таныг эндээс явсныг магадалж мэдсэнийхээ дараа би бүсгүйг Эдинбург дэх Оросын консулын хамгаалалтанд өгнө. Тэр хүртэл би өөрөө түүнийг биечлэн хамгаалах тул та ч, хэн ч бүсгүйг надаас авч чадахгүй.<br />- Та чинь яахаараа Софья бид хоёрыг салгах гээд байдаг билээ? Намайг түүнийг гомдооно гэж бодоогүй биз дээ? Би чинь түүнийхээ төлөө амьдралаа зориулж яваа хүн. Та яагаад ингээд байгаа юм бэ?<br />- Яагаад гэвэл ингэх нь надад таалагдаж байгаа юм. Би өөрийнхөө үйлдлийн талаар хэнд ч тайлан тавихгүй.<br />.- Та сонсож бай хэмээн тэр дуу алдаад нударгаа зангидан над руу давшин ирэв.<br />- Хэрвээ би таныг энэ бүсгүйтэй харьцахдаа ямар нэгэн муу санаа агуулж байна гэж бодсонсон бол, хэрэв та бузар зорилгын үүднээс бүсгүйг бариад байна гэж нэг мөч ч гэсэн итгэсэнсэн бол, бурхныг барьж андгайлая! Би ямар ч эргэлзээгүйгээр өөрийнхөө гараар таныг боож алах байсан юм.<br />Тэр бараг л галзуурах шахан царай нь хачин болж, нударгаа татганан зангидаж байв. Би ч юу юугүй намайг багалзуурдах нь уу л гэж бодлоо.<br />- Над руу бүү ойрт гэж хэлээд гараа буун дээрээ тавьж<br />- Хэрэв дахиад нэг л алхах юм бол чинь духанд тань сум зооно шүү.<br />Тэр халаас руугаа гараа явуулахад нь би буу гаргаж ирэх гэж байна хэмээн саналаа. Харин тэр бууны оронд янжуур гаргаж ирээд түргэн түргэн гүн сорон татаж эхлэв. Энэ нь биеэ барих хамгийн сайн арга гэдгийг тэр туршлагаараа мэдэж буй бололтой.<br />- Би танд хэлсэн хэмээн тэр тайван өнгөөр эхэлж<br />- Миний нэр Урганев, Алексей Урганев. Яс үндсээрээ бол фин хүн. Гэсэн ч бараг бүх амьдралаа ертөнцийн нөгөө хэсэгт өнгөрүүлсэн. Би нэг газраа удаан тогтож сууж, тайван амьдарч чаддаггүй. Өөрийн гэсэн хөлөг онгоцтой болсны дараа бол Архенгальск, Австрали хоёрын хооронд миний зогсоогүй ганц ч боомт үлдээгүй дээ. Би халуун цочмог, ухаан жолоогүй, эрх чөлөөг эрхэмлэдэг нэгэн. Тэр үед манайхны нэг гоё үгтэй танхил залуу, хүүхэн эргүүлэхийн мастер нутагт минь амьдарч байлаа. Гэтэл тэр үргэлж минийх гэж боддог байсан, надтай гэрлэхийг зөвшөөрөхөд бэлэн байсан хайрт бүсгүйг минь заль мэхээр надаас булаан авсан юм. Би арслан зааны яс авахаар Гаммесфест рүү ээлжит аяллаа хийж яваад огтын ч санамсаргүй буцаж ирэхэд миний эрдэнэ, миний баяр бахдал минь тэр муу танхил жаалтай гэрлэж байгаа, бүр хуримлахаар сүмд оччихоод байгааг дуулдаг юм байна. Та ойлгож байгаа биз дээ. Тэр мөчид би хүнд юмаар цохиулах шиг л болж юу хийж буйгаа ч мэдэхээ байлаа. Би надтай цуг олон жил аялсан, надад чин үнэнч хүмүүсээс бүрдсэн багийнхантайгаа эрэг дээр бууж сүмд очив. Тэр хоёрыг ламын өмнө аль хэдийн зогсчихсон, хуримын ёслол нь арай эхлээгүй байх үед би шууд л тэр хоёрын дундуур дайран орж, бүсгүйг бэлхүүсээр нь тэврэн өргөөд аваад гарчихав. Миний хүмүүс тэр үед айсан сүйт хархүү болон зочдыг түрэн зайлуулж байлаа. Бид түүнийг шууд л боомтод авчран хөлөг дээрээ гаргаад зангуугаа өргөн задгай тэнгист гарсан. Би бүсгүйд өөрийнхөө өрөөг өгч, бүхий л тохилог байдлыг ханган, өөрөө багийнхантайгаа хамт унтаж байв. Аажимдаа тэр надад зэвүүцэхээ больж, надтай гэрлэхийг зөвшөөрнө, Англид ч юмуу, Францад ч юмуу бид гэрлэнэ гэж би найдаж байсан юм. Бид удаан аялав. Нордкапыг ардаа орхиж, Норвегийн баргар эргийн хажуугаар хөвж гарав. Гэсэн ч цонхигор царайт хайртаас нь хагацаасны төлөө бүсгүй намайг уучилсангүй. Дараа нь тэр хараал идсэн шуурга дайрч, хөлгийг минь сүйрүүлээд, миний бүх л итгэл найдварыг минь нурааж, тэгж их зүтгэсэн хайртай хүнээ ч харах боломжгүй болгов. Гэлээ ч тэр надад дахин дурлах ч юм билүү. Эрхэм ээ, та амьдралын их туршлагатай хүн юм шиг байна. Та юу гэж бодож байна?<br />(Үргэлжлэл бий)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-5542005066051301807?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-744819070149206082007-12-11T23:07:00.000+08:002007-12-18T20:26:38.396+08:00Миний философи намайг үхлийг үл ялих, өчүүхэн, хүний амьдралд зайлшгүй тохиолддог жирийн л зүйл хэмээн үзэж сургасан төдийгүй хүний ертөнцийн хэргийг сонирхох сонирхлыг минь үгүй хийсэн билээ. Гэсэн ч урьдын ямар нэгэн юм надад байсаар байгааг би гэнэт мэдэрлээ. Хэдэн мөч энэ олон жилд сурсан ухаанаараа агшин зуурын хөөрлийг дарахыг хичээн эргэлдэв. Гэтэл шуурганы зэрлэг исгэрэлт дор их буугаар буудах чимээ бүдэгхэн сонсогдох ахуйд би өөрөө ч мэдэлгүйгээр орноосоо үсрэн босч хувцаслаад гаансаа зуун далайн эрэг рүү зүглэв.<br />Гэрээс гарангуут тас харанхуй, салхи аймшигтай хүчтэй үлээж байсан тул мөрөө түрүүлэн явахад хүрлээ. Салхинд туугдсан жижиг чулуу, шороонд цохиулсан нүүр хорсч, гаансны оч харанхуйд ямар нэгэн жигтэй бүжиг бүжиглэн хойшоо хийснэ. Хүчирхэг давалгаа хуйлран босч, хүрхрэн шуугиж буй далайн эрэгт дөхөж очоод давстай уснаас нүдээ гараараа халхлан байж харж эхлэв. Эхэндээ юу ч ялгаж харж чадаагүй боловч салхины улилттай зэрэгцэн тусламж хүсэн хашгирах, чарлах дуу надад сонсогдож буй мэт санагдаж байлаа. Гэнэт гал гялсхийхийг би олж харав. Агшин зуурт бүх эрэг тохой тэр аяараа муу ёрын хөх гэрлээр гийгүүлэгджээ. Энэ бол хөлөг онгоцны тавцан дээр асаасан дохионы гал байлаа. Онгоц шүдэт хадны хажууд, барагцаалбал хоёр зуу орчим ярд газарт зогсож байв. Хөлгийн хамгийн өндөр хэсэгт аниганах үхээнц хөх гэрэлд шураг, салхинд үлээгдэх далбаанууд нь үзэгдэж, харанхуй хар далайн хөөс цахарсан давалгаанууд сүйдэж буй хөлгийг нөмрөн авна.<br />Би далбаа руу авиран гарсан арав орчим усан цэргийг олж харлаа. Галын гэрэлд тэд намайг олж үзээд цайсан нүүрээ эргүүлэн гараа сарвайн орилолдож байв. Тэдний нэг өндөр нуруутай нь надад бусдаасаа онцгой харагдлаа. Тэрээр толгойгоо цээж рүүгээ унжуулан гараа дагзандаа авч, тайван зогсоно. Ямар ч найдваргүй болсон энэ үед ч түүний бүхий л байдалд хүч чадал, шийдмэг төрх илэрч, эргэн тойрноо харан аврагдах боломж эрж байгаа нь илт. Тэр хэдийгээр намайг олж харсан боловч бардам сэтгэлээс тэрүү, ямар нэгэн шалтгааны улмаас тусламж эрч хандсангүй. Тэр хүн гунигтай, үг дуугүй, далай руу ширтэн хувь заяа түүнд юу илгээхийг хүлээж байх шиг. Намайг түүн рүү харж байх зуур асар том давалгаанууд ар араасаа хөлгийг нөмрөн авлаа. Шураг хугарч, далбаанаас зуурсан хүмүүс эргүүлэг рүү унан алга болов. Хөлөг онгоц хурц хад мөргөсөн хирсэнгээсээ эхлэн чих дүлийрэм дуу гарган дундуураа хагарч эхэллээ.<br />Гэнэт нөгөө хүн тавцан дээгүүр гүйн түрүүн би олж хараад юу болохыг нь сайн ойлгоогүй байсан нэг бөөн цагаан зүйлийг тэврэн авав. Тэр түүнийг дээш өргөхөд нь л сая эмэгтэй хүн болохыг нь танилаа. Бүсгүйн толгойг үргэлж усан дээр ил байлгахаар суган суган доогуур нь хөндлөвч мод оруулан хүлсэн байжээ.<br />Нөгөө хүн бүсгүй болгоомжтой өргөж онгоцны хашлаганы тэнд очоод хөлөг дээр байх ямар ч боломжгүй болсныг тайлбарлаж эхлэв бололтой. Гэтэл бүсгүй гараа өргөн мөнөөх эрийн нүүр рүү байдаг чадлаараа цохисон нь намайг ихэд гайхуулав. Нөгөө хүн хоромхон зуур дуугүй болсноо дахиад л ярьж эхлэв. Бүсгүй түүнээс ухасхийн холдох гэсэн боловч тэр түүнийг тэврэн авч духанд нь уруулаа наалаа. Асар том давалгаа сүйрч буй хөлгийг нөмрөн ирэхэд тэр хашлага дээгүүр бөхийж яг л нялх хүүхдийг өлгийд нь хийж байгаа шиг тийм энхрий болгоомжтойгоор бүсгүйг долгионы оройд тавив. Бүсгүйн цагаан хувцас аварга долгионы хөөсөн дунд гялсхийгээд алга болохыг би олж харлаа. Гэрэл унтарч, үйлт хөлөг, түүн дээр үлдсэн цорын ганц хүнийхээ хамтаар харанхуйд уусан одлоо.<br />Энэ бүхнийг хараад эр хүний совин миний философийг дийлэн ямар нэгэн юманд түлхэгдэх шиг л болов. Би завь руугаа харайлаа. Арай гэж нэг юм завиа усанд оруулаад дотор нь үсрэн оров. Эхэндээ би завийг минь хөмрүүлчихнүү гэж айсан боловч хэд хэдэн айхтар давалгаанд цохигдсоны дараа далай руу гарч чадлаа. Завь минь тэхий дундаа хүртэл усаар дүүрчихсэн байсан ч живсэнгүй. Одоо би оволзох давалгаан дунд сэлүүрдэж, завь маань нэг асар том давалгааны оройд нисэн гарч, нэг доошлон, эргэн тойрон хав хар, далайн хөөс л үзэгдэнэ. Тээр хол ард хөгшин Межийн чарлах сонсдов. Намайг далайд гарсныг хараад тэрээр галзуурчээ гэж бодсоноос зайлахгүй.<br />Давалгаатай тэмцэлдэж явахдаа өмнөөс ирж буй долгионы оройд цагаан толбо үзэгдэхийг харж чадлаа. Бүсгүйг миний ойр ирмэгц нь би бөхийн, зүдэрч байж нэг юм ус дүүрсэн завиндаа татаж оруулав. Надад эрэг рүү сэлүүрдэх ч хэрэг гарсангүй, дараагийн давалгаа нөмрөн ирж, биднийг түрсээр эрэг рүү гаргаад хаячихлаа. Завиа уснаас хол чирч аваачаад би бүсгүйг өргөн гэртээ аваачив. Хөгшин Меж ард хазганан чангаар баяр хүргэн надад бахдсанаа илэрхийлнэ.<br />Гэр рүүгээ явж байх замдаа би цээжин дээр нь чихээ тавьж зүрх нь сулхан цохилохыг сонсов. Ачаа маань амьд байгааг мэдчихээд хөгшин Межийн ноцоосон галын өмнө яг л түлээ авчран асгаж байгаа юм аятай хайхрамжгүй тавьж орхилоо. Би түүнийг хөөрхөн юмуу, үгүй юу ч гэж харсангүй. Өдий олон жил би эмэгтэй хүнд огтхон ч анхаарал тавьсангүй явлаа. Гэлээ ч дүүжин орон дээрээ хэвтэж байхдаа бүсгүйг дулаацуулах гэж арчлан бөндөгнөж буй эмгэний “ Ээ хөөрхий минь! Үгүй яасан ч хөөрхөн юм бэ дээ!” хэмээн нэгэн хэмээр бувтнахыг сонсоод хөлөг онгоцны сүйрлээс миний аварсан бүсгүй залуухан төдийгүй хөөрхөн амьтан болохыг ойлгож авлаа.<br />Шуурганы дараах өглөө намуухан, нартай. Элсэн зурвасаар зугаалан явахад далай хүндээр амьсгалах нь сонсдоно. Хадны тэнд ус бургилан оволзож байвч эрэг хавиараа долгилох нь гайгүй байв. Энд далбаат онгоц байсны шинж тэмдэг юу ч үгүй, эрэг дээр ч хөлөг онгоц сүйрсний ул мөр байсангүй нь намайг гайхуулсангүй. Эндхийн усанд далай доорх хүчтэй урсгал байдгийг би мэддэг байлаа. Харин сүйрэл болсон газар өргөн далавчит хоёр цахлай эргэлдэж, долгион дунд ямар нэгэн жигтэй зүйл олж харсан бололтой агаарт удтал элин халин сөөнгө дуугаар хашгирах нь харсан зүйлээ бие биедээ ярих адил.<br />Намайг буцаж ирэхэд бүсгүй үүдэн дээр зогсон хүлээж байлаа. Түүнийг харангуутаа миний аглаг маань амьдрал төгсгөл болсныг ойлгоод аварсандаа харамсаж эхлэв. Бүсгүй цэл залуухан, хамгийн ихдээ арван есөн наснаас хэтрээгүй, нимгэн цайвар царай, алтан шаргал үс, хөгжилтэй цэнхэр нүд, сувд шиг цагаахан шүдтэй аж. Түүний гоо үзэсгэлэн ер бусын байлаа. Тэр маш эмзэг танхил, цав цагаан, яг л миний түүнийг гаргаж авсан тэр далайн хөөснөөс төрсөн юм шиг. Бүсгүй Межийн даашинзыг өмссөн нь тун ч хачин харагдаж байсан авч энэ нь түүнд яагаад ч юм зохиж байлаа. Намайг хүндээр алхалсаар жимээр гарч ирэхэд бүсгүй хүүхэд шиг хөөрхнөөр гараа сарвайн над руу гүйж ирэв. Харин би түүнийг түлхэж орхиод хажуугаар нь гарч гэрээ зүглэлээ. Эл явдал бүсгүйг тэвдүүлсэн байлгүй, нүдэнд нь нулимс мэлтгэнэсэн хэдий ч зочдын өрөөнд дагаж орж ирээд чимээгүйхэн намайг харж эхлэв.<br />- Та хаанахынх вэ? гэж би огцом асуулаа. Тэр инээмсэглэн толгой сэгсрэв.<br />- Francais? гэж би дахин асуулаа.<br />- Deutsh? Espagnol? гэсэн ч бүсгүй асуух бүрт толгой сэгсрэн миний огт мэдэхгүй хэлээр ямар нэгэн юм шулганах аж.<br />Харин өглөөний цайны дараа бүсгүйг ямар үндэстэн болохыг нь мэдэх түлхүүрийг би олж чадав. Дахин эргээр явж байгаад хадны завсарт хавчуулагдсан мод олж харсан юм. Би завиар очиж, түүнийг эрэг дээр авчрав. Энэ бол завины хугархай байсан бөгөөд түүн дээр бүр яг хэлэх юм бол түүн дээр хадсан модон дээр өвөрмөц үсгээр “Архенгальск” гэж бичжээ. “Тэгэхээр, хэмээн гэр рүүгээ яаралгүй буцаж явах зуураа би бодон, энэ цагаан хүүхэн чинь орос байх нь. Цагаан хааны эрхэмсэг албат, цагаан далайн эрхэмсэг орос бүсгүй!” Ийм гоолигхон танхил бүсгүй тийм бяцхан хэврэг хөлөг онгоцоор, алсын аянд гарч зүрхэлсэн нь надад байж боломгүй санагдаж байлаа. Гэртээ ирсэн хойноо би хэд хэдэн удаа янз бүрийн аялгаар “Архенгальск” гэж хэлсэн боловч бүсгүй ойлгосонгүй бололтой.<br />Бүх л өглөөжин би лабораторитоо бүгэн нүүрстөрөгч ба хүхрийн аллотропик хэлбэрийг шаргуу судалж өнгөрүүлэв. Үд дундын алдад юм идэхээр хоолны өрөөнд орохдоо бүсгүйг ширээний ард зүү утас барин хувцсаа нөхөж янзалж суухыг олж харлаа. Би түүнд эгдүүцсээр байсан хэдий ч эрэг рүү очиж төвхөнө гээд хөөчихөж чадсангүй. Удсан ч үгүй бас нэг явдал болов.<br />Бүсгүй өөрийгөө заагаад дараа нь хөлөг онгоц сүйрсэн газар руу зааснаа хуруугаа гозойлгосон нь миний ойлгосноор живсэн онгоцноос ганцаараа аврагдсан уу гэж асуув. Би итгэлтэйгээр толгой дохилоо. Гэтэл бүсгүй хачин баяртайгаар дуу алдан ширээний араас үсрэн босч нөхөж байсан даашинзаа дээр өргөөд өөрийнхөө хөдөлгөөний хэмд тохируулан толгой дээрээ эргүүлэн бүжиглэж эхлэв. Тэгснээ нээлттэй хаалгаар гүйн гарч, эргэлдэн бүжиглэх зууртаа хөөрч бахадсанаа илэрхийлэн нарийхан хоолойгоор ямар нэгэн бүдүүлэг зэрлэг дуу дуулна.<br />- Хөөе нааш ир, муу адтай чөтгөр чинь. Дуугаа тат! Наашаа хүрээд ир! гэж би хашгирсан боловч бүсгүй бүжиглэсээр л байлаа. Тэгснээ над руу гүйж ирэн гарыг минь барьж аваад угз татахаас минь өмнө үнсчихэв.<br />Үдийн хоолны үеэр тэр ширээн дээр харандаа байхыг харангуутаа шүүрч аван цаасны тасархай дээр “Софья Рамузина” гэсэн хоёр үг бичээд энэ нь түүний нэр болохыг илэрхийлэн өөр рүүгээ заалаа. Тэгснээ надад харандаагаа өгөхөд нь би түүнтэй харьцахыг огтхон ч хүсэхгүй байгаагаа илэрхийлэн хэнэг ч үгүй аваад халаасандаа хийчихэв.<br />(Үргэлжлэл бий)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-74481907014920608?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-32457561372739442712007-12-09T22:59:00.000+08:002007-12-10T23:05:42.645+08:00(Орос хэлнээс орчуулав)<br /><br />Удаан хугацааны гансрал зовлонгийнхоо улмаас мянга найман зуун жаран долоон оны гуравдугаар сарын дөрвөнд хорин таван нас хүрсэн өдрөө би өөрийн тэмдэглэлийн дэвтэртээ ийн бичиж билээ. “Тоо томшгүй олон оддын систем дунд орших нарны аймаг анир чимээгүй, хязгааргүй их огторгуйд мөнхийн аяллаа хийсээр Геркулесийн одны ордыг чиглэх ажгуу. Түүний аварга том бөмбөрцгүүд нь мөнхийн хоосон дотор чимээгүйхэн, зогсолтгүй эргэлдсээр л. Энэ аймгийн хамгийн өчүүхэн, жижигхэн бөмбөрцгүүдийн нэг нь бол бидний Дэлхий хэмээн нэрлээд байгаа хатуу болон шингэн бодисуудын бөөгнөрөл билээ. Намайг төрөх хүртэл эргэсээр л байсан, намайг үхсэний дараа ч байж л байх тэрээр эргэлдэн урагшилсаар, хаанаас ирсэн, хаашаа явж байгаа нь ч бүү мэд. Энэхүү хөдөлгөөнт цул эдийн гадарга дээр тоо томшгүй олон бичил биетүүд язганаж байдгийн нэг нь би Жон Мак Витти, арчаагүй дорой, хүчгүй, ямар ч зорилгогүй амьтан билээ. Гэтэл амьдрахын тулд би дугуй төмрүүдийн төлөө ажиллаж, өөрийн жаахан хүч, өчүүхэн ухаанаа бүгдийг зориулан, байнга үхэж байдаг эд эсээ хооллохын тулд химийн элементүүдийг тэдгээр төмрүүдээрээ худалдан авч, өөрийгөө хамгаалахын тулд дээвэр дор суух ёстой ажээ. Амьдрал ийм л юм. Ийм ч учраас алхам бүрд минь тохиолддог ертөнцийн элдэв явдлыг бясалгах цаг над ердөө ч үл олдоно. Гэсэн ч өчүүхэн амьтан мөртлөө хааяа өөрийгөө бага ч гэсэн жаргалтай хэмээн мэдэрсээр байх. Заримдаа бүр хачин гайхмаар, бие хүн гэдгээ ухамсарлан бахдана!” Дээр өгүүлсэнчлэн би эдгээр мөрүүдийг зүгээр нэг цаг зуурын сэтгэлийн хөөрлөөр дэвтэртээ биччихээгүй юм. Энэ бол миний оюун ухаанд гүн шингэсэн үзэл бодлын минь илэрхийлэл байлаа.<br />Ийн байтал цагтаа янз бүрийн нийгэмлэгийн тэргүүн хийж яваад дараа нь Гленкернд сууж асан авга ах Мак Витти насан эцэслэв. Тэрээр өөрийн асар их хөрөнгөө олон ач зээ нартаа хуваан үлдээж билээ. Ингээд л би гэдэг хүн үлдсэн амьдралаа санаа амар өнгөрүүлэх хангалттай хөрөнгөтэй болох нь тэр. Түүгээр ч зогсохгүй Кейтнессийн эрэг хавьд байдаг нам гүмхэн, үржил шим муутай элсэрхэг хөрстэй багахан газрыг ч өвлөж авлаа. Гэхдээ өвгөн ер нь их хатуу тоглоомтой хүн байсан, надаар тоглоом хийж энэ эдлэнгээ бэлэглэсэн байхаа гэж би муу санаандаа боддог юм. Тэр үед би нэг жижигхэн хотод өмгөөлөгчөөр ажиллаж байлаа. Үл ялих, шалихгүй эрмэлзлүүдээ бүгдийг хаяад өөрийнхөө мөрөөдлийг биелүүлж, байгалийн нууцыг таньж мэдэх ариун үйлсэд өөрийгөө зориулах боломж ингэж нэг юм олдов.<br />Би ер нь их түргэн зантай, уурлахаараа бүр ухаанаа алдчихдаг хүн л дээ. Нэг удаа хүнтэй муудалцаж бараг алах дөхсөн нь тэр хотоос явахыг минь бүр ч түргэсгэв. Намайг шүүхэд өгөөгүй боловч сонинууд алхам бүрийг минь мөрдөж, тааралдсан хүмүүс хялайж харах болсон билээ. Ингээд л би эрдэм шинжилгээ ажлаа тайван эрхэлж, ганцаар бясалган суух боломж олохын тулд жигшил төрөм тэр хотыг орхин умардад буй эдлэн рүүгээ яаран явснаар энэ бүхэн нэг юм дуусгавар боллоо. Явахынхаа өмнө нилээд их мөнгө авсан тул энэ нь хүслээ биелүүлэхэд минь хэрэг болох орчин үеийн багаж хэрэгсэл болон бусад зүйлсийг авахад зарцуулагдав.<br />Өвлөж авсан газар маань Мэнси болон Кейтнессийн булангаас хоёр милийн зайд оршдог элсэрхэг нарийхан газар байв. Энд хэзээ, хэн, яах гэж барьсан нь бүү мэд, нэгэн саарал чулуун байшин байсныг нь над шиг яхир зожиг хүнд таарсан сууц болгон засварлахад тийм ч хэцүү байсангүй. Нэг өрөөг нь лаборатор, нэгийг нь зочдын өрөө, дээвэр дор байх бас нэг өрөөнд нь дүүжин ор дүүжлээд өөрийн унтлагын өрөөгөө болгон янзлав. Байшинд өөр бас гурван өрөө байсан боловч би тэднийг ашигладаггүй, харин нэгэнд нь миний гэрийн ажлыг хийдэг хөгшин авгай сууна.<br />Фергусын хадан хошууны тэнд амьдардаг Юнг, Мак Лео хэмээх хоёр загасчин айлыг эс тооцвол эргэн тойрон олон миль газар хэн ч амьдардаггүй байв. Байшингийн маань өмнө талд тэнгисийн том булан мэлтийж, цаад талд нь хоёр нүцгэн толгой байдаг нь дээр нь гарахад бүх л зүйл алган дээр тавьсан мэт харагддаг билээ. Толгодын дунд нарийхан хөндий байх агаад салхи гарах үес уйтгартайхан исгэрэх чимээ гарч манай байшингийн цонхон доорх моддын мөчрийг ганхуулан юуг ч юм гунигтайхан шивнэлдэнэ.<br />Би ер нь хүмүүст дургүй. Тэд ч над ёс шиг дургүй байдаг юм. Би тэдний бялдуучлал, балай ёсорхол, заль мэх, худал хуурмагийг үзэн яддаг. Миний огцом ширүүн, илэн далангүй байдал, тэднийг хайхардаггүй, аливаа хүчирхийллийг ямагт эсэргүүцдэг зэрэг маань тэднийг гомдоодог аж. Мэнси дэх буйдхан өрөөндөө ном, химийн бодисууд дунд сууж байхдаа би хүмүүс, улс төр, тэдний элдэв бүтээл, чалчаа ярианаас хол дураараа, юуг ч хийлгүй, жаргалтай байдаг байлаа. Гэхдээ бас ч юу ч хийдэггүй биш л дээ. Өөрийн бяцхан нүхэндээ би үргэлж ажиллаж, багагүй амжилт олж байв. Дальтоны атомын онол алдаатай болох үндэслэлийг илрүүлж, бас мөнгөн ус химийн элемент биш болохыг нээчихээд байлаа.<br />Бүх л өдөржин би элдэв шинжилгээ, туршилт хийгээд тун ч завгүй. Юм идэхээ ч мартчихна. Таван цагт хөгшин Меж маань цай оруулж ирэхэд миний үдийн хоол ширээн дээр ам хүрээгүй байж байх тохиолдол олон байв. Шөнөөр бол Бэкон, Декарт, Спиноза, Кант гээд л танин мэдэхүйн бүх л эрэлчдийн номыг уншина. Тэдгээр үр ашиггүй, хийсвэр сэтгэгчид ямар ч үр дүнд хүрээгүй боловч тэдний бүтээлийг уншихад их алтны хайгуулаас ердөө л өт хорхой олчихоод түүнийгээ өөрийнхөө эрлийн үнэт олдвор мэтээр баяр бахдалтайгаар олон түмэнд үзүүлдэг хачин жигтэй хүмүүс шиг надад санагддаг юм. Заримдаа миний сэтгэл хачин тавгүйтэж, хоол унд ч үгүй, огтхон ч амралгүйгээр гуч, дөчин миль газар явдаг билээ. Туранхай эцэнхий, сахал үсэндээ баригдсан, сэгсийсэн амьтан тосгоноор явахад авгайчууд гүйлдэн хүүхдээ гэртээ оруулж, тариачид намайг харах гэж архины газраасаа гарч ирцгээдэг байв. “Мэнсигийн галзуу ноёнтон” гэж намайг нэрлэдэг бололтой юм билээ. Тэгэхдээ би тийм аяллыг ховорхон хийдэг, ихэнхдээ гэрийнхээ ойролцоо эргээр зугаалснаар хязгаарлаж, далайгаар хань хийн хатуу хар тамхи татаж явдаг байлаа.<br />Хүржигнэн долгилох агуу их далайгаас илүү сайн нөхөр ертөнц дээр бий гэж үү? Тэнгис далай бол амьдралаар дүүрэн, орой дээр нь нарны цацраг хөгжилтэй бүжиглэх урт ногоон давалгаануудын хөөцөлдөхийг харж, дуу чимээг нь сонсоод чухамхүү урам зориг ордог билээ. Харин далай барайн давалгаалж, дээгүүр нь салхи улин, хөөсрөн оволзож байхыг нь харсан хамгийн тэнэг хүн ч байгаль чинь бас амьд амьтан шиг бухимддаг юмаа гэж бодох биз ээ.<br />Цаг агаар сайхан үед Мэнсийн булангийн ус толь шиг л гөлтийж, харин эргээс холгүй ганцхан газраа ямар нэгэн унтаж буй аймшигт араатны арзгар нурууг санагдуулам урт хар зурвас усыг нь хагалж харагддаг. Энэ бол загасчдын дунд “Мэнсийн шүдэт хад” хэмээн алдаршсан үелсэн хадан цохио юм. Дорноос салхилахад далайн давалгаа хад дэлдэн нижигнэж, ус нь толгодын ард орших манай байшинг хүртэл цацардаг байв. Энэ булан үзэсгэлэнтэй сайхан боловч умар болон дорноос салхилах үеэр аюумшигт хаднаас нь болоод загасчид ч ховорхон ирнэ. Гэсэн ч энэ буйд газарт ямар нэгэн сэтгэл татах сайхан зүйл байдаг байв. Цаг агаар намуухан үед би завиар хөвж, хашлага дээгүүр нь өнгийж байгаад далайн гүн рүү удтал ширтдэг. Тэртээ дор сүүмэлзэх том том загаснуудыг ялгаж харахдаа урьд өмнө мэдэгдээгүй загаснууд байх даа хэмээн боддог байв. Би тэднийг цөлөрхөг булангийн савдгууд гэж үзнэ. Нэгэн салхигүй шөнөөр намайг эрэг дээр зогсож байтал усны бүр гүнээс эмэгтэй хүний гашуудан орилох дуун хэдэн мөчийн турш нэг чангаран нэг бүдэгрэн сонсдож билээ. Би үүнийг хоёр чихээрээ сонссон юм шүү.<br />Ийн буйдхан гэр, хөдөлгөөнгүй толгод, мөнхийн шуугих далайн хооронд, улигт хүмүүсээс хол ажиллаж, бясалгасаар хоёр жил илүү амьдрав. Би хөгшин зарцаа амаа хамхиж явахыг сургасан төдийгүй тэр ч тун ховорхон дуугардаг байлаа. Харин жилд хоёр удаа Уик дахь садангаа эргэхээр очихдоо дуугүй байсныхаа шагналыг ханатлаа эдэлдэг гэдэгт би үл эргэлзэнэ. Агуу их хүн сүргийн гишүүн гэдгээ би бараг мартаж, амьгүй зүйлсийн дунд амьдраад сурчихжээ.<br />Долдугаар сар. Гурав хоногийн айхтар далайн шуурганы дараа арай гэж нэг юм чимээгүй тайван өдөр эхлэв. Тэр орой огтхон ч салхигүй, нар цувраа бараан үүлсийн цаагуур орон жаргах үеэр далайн толигор усан дээр улаан туяа нь наадан байлаа. Түрлэгийн дараа шаргал элсэн дээр тогтсон ус цусан толбо шиг улайн, хэн нэгэн шархадсан аварга хүн арайхийн мөлхөж өнгөрсөн мэт санагдана. Харанхуй болох тусам дорно зүгт бөөгнөрөх үүлс улам өтгөрөн томорсоор байлаа. Барометр доошилжээ. Би ч аадар бороо ойртож байгааг мэдэрлээ. Оройн есөн цагийн үеэс эхлэн тэнгисийн зүгээс ямар нэгэн зүдэрсэн амьтан зовох цаг нь ирснийг мэдрэн гаслах шиг бөглүү дуун гарч эхэллээ. Арван цагийн үес дорноос хүчтэй салхилж, арван нэгэн цаг гэхэд улам ширүүсэн өмнө нь миний хэзээ ч үзэж байгаагүй догшин шуурга эхлэв.<br />Намайг унтахаар хэвтэх үед хайрга чулуу, далайн ус, замаг цонх балбаж, салхи зэвүүнээр улин исгэрэх нь үхэж буй амьтны дуун дуулдах шиг аймшигтай байлаа. Гэлээ ч шуурганы исгэрэх чимээ нь надад бүүвэйн дуу болж байв. Гадаах ертөнцөд юу ч болж байсан миний байшингийн саарал хана тэсээд л үлдэнэ гэдгийг би мэдэж байсан тул ер санаа зовсонгүй. Хөгшин Меж маань ч энэ бүхэнд надтай адил ханддаг байлаа. Гэтэл шөнийн гурван цагийн үед тэрээр хаалга чанга балбан сөөнгө хоолойгоор орилж намайг сэрээхэд нь хачин гайхаж билээ. Би ч дүүжин орноосоо үсрэн босч, юу болсныг ууртайгаар асуув.<br />- Эзэнтэн, эзэнтэн минь! гэж авгай өөртөө баймгүй хоолойгоор чарлаж,<br />- Хурдлаарай! Нэг том онгоц хад мөргөчихлөө. Хүмүүс орилоод л сүйд болж байна. Ээ эзэнтэн минь, Мак Витти ноёнтон! бушуулаарай! Доошоо буугаарай!<br />- Муу хөгшин шулам, дуугаа тат! гэж би уурсан хашгирав.<br />- Тэд үхэж байна уу, үгүй юу чамд ямар хамаатай юм? Явж унт. Намайг тайван байлгаадах.<br />Би буцаж орондоо орон хөнжлөө нөмөрлөө. “Тэр онгоцон дээр байгаа хүмүүс үхлийн аймшгийг мэдэрч байгаа даа. Би одоо тэднийг аварлаа ч гэсэн хэдэн жилийн дараа тэд дахиад л үхлийн аймшгийг амсах болно. Үхлийг удаан хүлээж зовсноос тэд одоо үхсэн нь дээр. Үхлээ хүлээнэ гэдэг чинь үхлээс ч илүү аймшигтай шүү дээ.” гэж би өөртөө хэлж байлаа.<br />(Үргэлжлэл бий)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-3245756137273944271?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-13359726597043111362007-12-08T00:11:00.000+08:002007-12-08T00:23:14.758+08:00WITH MONEY<br />YOU CAN BUY A HOUSE<br />BUT NOT A HOME<br /><br />WITH MONEY<br />YOU CAN BUY A CLOCK<br />BUT NOT TIME<br /><br />WITH MONEY<br />YOU CAN BUY A BED<br />BUT NOT SLEEP<br /><br />WITH MONEY<br />YOU CAN BUY A BOOK<br />BUT NOT KNOWLEDGE<br /><br />WITH MONEY<br />YOU CAN BUY BLOOD<br />BUT NOT LIFE<br /><br />WITH MONEY<br />YOU CAN BUY SEX<br />BUT NOT LOVE<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-1335972659704311136?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-36364666830121455632007-12-06T22:49:00.000+08:002007-12-08T22:07:49.828+08:00Өглөө гэрээс гарангуут гашуун утаа хоолой хорсгож, бушуухан хамар амаа битүүлэн унаанд суухыг яарахаас аргагүйд хүргэнэ. Өвлийн тэсгим цагаар Улаанбаатарт хөх тэнгэрийнхээ барааг ховорхон үзэх юм даа. Яасхийгээд хурдхан шиг ажилдаа хүрэе дээ гэхээс өөрийг бодолгүй явах замд таарсан хос залуусыг харахын зуурт алхаа удаашран, зөрөөд өнгөрсөн хойноо ч өөрийн эрхгүй эргэн харж зогсов.<br />Хөдөөнөөс ирсэн нь андашгүй, улаа бутарсан хацартай, монгол дээлтэй залуу, бүсгүй хоёр өглөөний жавар, хотын утааг ажирсан шинжгүй хөтлөлцөн яаруухан алхахдаа үе үе биесээ ширтэн зөөлөн инээмсэглэх аж. Тэдний бүхий л байдал аз жаргалаар дүүрэн, орчин тойрныг ер үл анзааран ямархан нэгэн зүйлд яаран алхалсаар цааш одлоо. Тэдэнтэй замд таарсан хүн бүр миний адил хараа билчээн, залуухан нэгэнд нь цагаахан атаархал төрж, настай нэгэн нь залуу насаа дурсан инээмсэглэж байсан буйзаа.<br />Утаанд бухимдаж шинэ өглөөг эхэлсэн би хамар амаа битүүлэхээ ч мартан сэтгэл өөдрөг ажил руугаа жирийв. Ийм залуус байхад монгол бүсгүйчүүд юундаа алзах вэ...<br />Саяхан харь оронд олон жил сурч, одоо ч тэндээ ажиллаж буй найз маань “Энд морио унаад, малаа төхөөрөөд амьдарчих эр хүн байхгүй болохоор би ганцаараа байгаа” гэж тоглоом болгон хэлж билээ. Нээрээ л монгол хүн хэзээд монголоороо үлддэг юм болуу даа.<br />Ажил хүртлээ би юу бодож байсан гээч? Энэ залуу л Солонгос руу битгий явчихаасай...<br />Бурхан чамайг ивээг, бүсгүй минь.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-3636466683012145563?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-74324078775399563472007-12-02T20:38:00.001+08:002007-12-06T21:07:23.243+08:00Жаргалан жаргалан жаргалан<br />Энэ ертөнцийн түмэн жаргалан<br />Түүний дотроос чухам жаргалан<br />Эрүүл энхийн нэгэн жаргалан...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-7432407877539956347?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-49772223937820500172007-11-05T00:00:00.000+08:002007-11-05T00:07:01.148+08:00Тэр ухаалаг, таван оны тэртээ холын замдаа одсон андтай минь дэндүү адилхан... Чи намайг орхин одов хэмээн хэтэрхий хувиа бодсон гашуудал тээж ирсэн энэ он жилүүд даанч хурдан өнгөрчээ. Тэртээ хол тэнгэрийн ертөнцөд, эсвэл аль хэдийн энэ ертөнцөд өөр нэгэн төрлийг олоод ирсэн ч байж мэдэх анд минь дээ.<br />Энэ үдэш сэтгэлийн гүн дэх хур их дурдатгал амилан ирж, цайлган инээсээр чи минь айсуй санагдах юм. Үүр шөнийн заагаар утас минь жингэнэн дуугараасай. Тэгэхэд би нойроо харамлан ундууцаж, үгийн солиогүй уурсан бухимддаг байсансан. Тэгсэн мөртлөө ярьсангүй гэж хоёрхон хоноход гомдоллон гүйх. Одоо намайг ямархуу байгааг чи мэддэг болуу? Тэртээ дээрээс хардаг л байх даа. Хэлэх, загнах юм зөндөө л байгаа. Ганц мөч ч болов уулзахсан. Чин үнэнийг хэлчихээд чи хэнэггүйхэн яваад өгнө. Тэгээд л би үлдэнэ...<br />Энэ үдэш өнгөрсөн одоо холилдож, энэ үдэш энгийн нэг үдэш бишээ...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3406548522023498154-4977222393782050017?l=saruultuya.blogspot.com' alt='' /></div>J. Saruultuyahttp://www.blogger.com/profile/12509487319095740928noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3406548522023498154.post-27862438673598801822007-10-31T20:41:00.001+08:002007-11-01T21:23:42.581+08:00Дээрэмчин маань энэ удаад илүү их олз омог олно гэж найдаж байлаа. Дөрвөн том гэрлээрээ зам гэрэлтүүлсээр жаран морины хүчтэй тансаг хээнцэр даймлер хүчирхэг мотороо хүнгэнүүлсээр дээшээ өгсөн гарч ирэв. Мань эр түүний өндөр хамарт нь тулаад шахуу замыг нь хөндөлсөхөд лимузин огцом тоормозолжээ. Онгорхой цонхоор хилэгнэн уурласан улаан улаан толботой нүүр цухуйхад дээрэмчин тэр эрийн халзан дух, цулхгар хацар, үрчлээнийх нь цаанаас гэрэлтэх жижигхэн хорон нүд зэргийг олж харав.<br />- Замаас зайл! Одоохон зайл! гэж халзан эр хахир хоолойгоор хашгираад<br />- Херн, чигээрээ яв. Эсвэл очоод машинаас нь чирээд гаргаад ир! Тэр согтуу юм шиг байна.<br />Энэ үеийг хүртэл манай дээрэмчинг бүр эелдэг ч гэж хэлж болохоор байсан бол харин одоо хэрцгий ширүүн болжээ. Лимузины жолооч зузаан чийрэг эр зорчигчийнхоо хашгирахыг сонсмогц машинаасаа үсрэн гарч ирээд дээрэмчинг багалзуурдсан боловч гар бууны ишээр толгой руугаа дэлсүүлэн ёолсоор газар унав. Дээрэмчин түүний гулдайсан биен дээгүүр алхан гараад машины хаалгыг угз татан нээлээ. Тэгээд бүдүүн эрийн чихнээс чирч, түүний орилохыг үл тоон зам дээр гарган хаяв. Дараа нь гараа яаралгүй өргөн бүдүүний нүүр рүү хоёр удаа хүчтэй цохиход чимээ нь шөнийн нам гүмд чимээ ихтэй лүгхийн сонсдоно. Бараг ухаанаа тавьсан бүдүүн эр машиныхаа хажууд үхдэл аятай унаад өгчээ. Дээрэмчин түүний пальтог дэлгээд том алтан гинж болон түүнд байсан бүхий л зүйл, хар торгон зангиан дахь том эрдэнийн чулуутай зүүг нь авч, хуруунуудаас нь үнэт чулуутай дөрвөн ч бөгжийг нь бас дотоод хармаанаас нь түнтгэр арьсан түрийвчийг нь олзлов. Энэ бүхнийг өөрийнхөө пальтоны халаасанд хийгээд нөгөө бүдүүний цамцны сувдан тээглүүр, бүр захных нь тээглүүрийг ч хүртэл үлдээлгүй авч халааслав. Өөр олзлох юм юу ч үгүй болсон хойно дээрэмчин дэнлүүгээ өргөн газар хэвтээ жолоочийг харвал тэр амьд байгаа бөгөөд ердөө л ухаан алдсан ажээ. Тэгснээ эзэн рүү нь эргэн хувцсыг нь тасчиж эхлэв. Хөөрхий бүдүүн ингээд л зүйл дуусчээ хэмээхээс өөр бодолгүй айсандаа дуугарч ч чадахгүй чичирнэ.<br />Гэтэл гэнэт дээрэмчин ямар нэг чимээ сонсоод толгойгоо эргүүлэн харвал умар зүгээс хурдлан ирж буй машины гэрэл харагдав. Тэр машин дээрэмдүүлсэн хүмүүстэй тааралдаад одоо цагдаагийнхантай түүний мөрөөр мөшгин ирж байгаа нь гарцаагүй.<br />Дээрэмчний мэдэлд хэдхэн минут үлджээ. Тэр бүдүүнийг зам дээр хаячихаад машиндаа үсрэн орж засмал замаар хурдлав. Тэгснээ хажуу тийш эргэн шороон замаар орон давхисаар таван миль хиртэй холдсоныхоо дараа л сая зогсох зүрх гаргажээ. Одоо мань эр энэ буйхан газар олзоо тоолж суулаа.<br />Ноён Рональ Баркерын туранхай түрийвчинд долоон шиллинг, жүжигчин хатагтай нарын хэтэвчинд тус бүр дөрвөн фунт, эцэст нь даймлертай баяны үнэт эдлэлүүд, тарган түрийвчинд нь тавин фунтын таван дэвсгэрт, арван фунтын дөрвөн дэвсгэрт, арван таван соверен (нэг фунт стерлингтэй тэнцэх алтан зоос) нилээд хэдэн үнэт цаас гэх зэрэг зүйлүүд байв. Нэг оройн хувьд гэхэд дэндүү хангалттай болжээ. Дээрэмчин маань олзоо хармаалаад огтхон ч гэмгүй хүний дүрээр тамхи татан замаа хөөв.<br />Дээрх адал явдал болсны маргааш буюу Даваа гаригийн өглөө Уолкот-олд-плэйсийн эзэн сэр Генри Хейлуорти өглөөнийхөө цайг яаралгүй уугаад ажилдаа явахынхаа өмнө шүүхэд хэд хэдэн захидал бичихээр өрөө рүүгээ зүглэлээ. Сэр Генри бол гүнлэгийн (Английн орон нутгийн засаг захиргааны нэгж) шүүгч агаад үе залгамжилсан барон хүн билээ. Тэрээр арван жил шүүхэд ажилласан, бүх Уилдад ихэд нэр хүндтэй. Бас адууны аж ахуй эрхлэх агаад эндхийн хамгийн эрэмгий морьтон гэгддэг. Өндөр сайхан бие бялдар, сахлаа нямбайлан хуссан цэвэрхэн нүүр, өтгөн хар хөмсөг, шийдмэг зангийн илрэл болсон дөрвөлжин эрүүтэй тэрбээр тавь орчим настай боловч наснаасаа хамаагүй залуу харагдана. Түүнтэй хүмүүс дайсагнахаасаа илүү нөхөрлөхийг эрхэмлэдэг. Насыг нь үнэнээр нь илэрхийлж буй ганц зүйл бол байгаль эх өөрийн гаж араншингаа гаргаж сэр Генригийн баруун чихний дээр ургуулсан туг цагаан үс бөгөөтөл үүнээс болоод ч тэр үү өтгөн хар үс нь улам ч хар харагдана. Энэ өглөө сэр Генри сэтгэл санаа тогтворгүй байх бөгөөд гаансаа татангаа ширээний ард сууж гүн бодолд автана. Тэр гэнэт цочлоо. Лаврын бутаар хүрээлэгдсэн замаар ирж буй машины чимээ гарч нэн удалгүй улаан хацартай, шар сахалтай залуу эрийн жолоодсон хуучин уолсли хүрч ирлээ. Түүнийг хармагцаа сэр Генри үсрэн боссоноо буцаад суув. Минутын дараа зарц ноён Рональд Баркерын ирснийг дуулгахад л сая түүнтэй уулзахаар бослоо. Хэдийгээр айлд зочлоход эрт байсан боловч Рональд Баркер бол сэр Генригийн дотнын найзуудын тоонд багтдаг юм. Тэд хоёул сайн буудагч, морь сайн унадаг, бильярд сайн тоглодогоороо алдартай бөгөөд ижил сонирхол нь тэднийг ойртуулан нөхөрлүүлжээ. Найзууд дотроос нь хамгийн залуу, хамгийн ядуу Баркер Уолкот-олд-плэйст долоо хоногт хоёр оройг өнгөрүүлдэг заншилтай. Сэр генри нөхөрсгөөр гар сунган Баркер руу очиж:<br />- Өө, эртэч шувуухай хэмээн тоглоом хийн:<br />- Энэ чинь юу болоо вэ? Хэрэв та Льюис руу явж байгаа бол чинь зам нийлэх юм байна шүү гэлээ.<br />Гэтэл залуу эр нэг л хачин байдалтай, түүний сунгасан гарыг үл анзааран ууртай, асуусан харцаар сэр Генриг ширтэж урт сахлаа угзчин зогсоно.<br />- За, ямар ажил хэргээр ирэв? гэж шүүгч сонирхов. Залуу дуугүй зогсоно. Тэр нэг юм хэлэх гэсэн боловч зориглохгүй байгаа бололтой. Шүүгч маань тэвчээр алдаж эхэллээ.<br />- Та өнөөдөр нэг л биш. Ямар нэгэн юм болоо юу?<br />- Тиймээ гэж Баркер битүү хариулав.<br />- Тэгээд яасан?<br />- Та!<br />Сэр Генри инээмсэглэв.<br />- Суу найз минь. Хэрэв та надад сэтгэл хангалуун бус байгаа бол би таныг сонсоё л доо.<br />Баркер суулаа. Үзтэл тэр өөрийгөө нилээд хүчилж буй бололтой. Эцэст нь зориглон<br />- Яах гэж та өчигдөр намайг дээрэмдэв? гэсэн нь буу тасхийх адил сонсогдоно.<br />- Өчигдөр би таныг дээрэмдсэн гэж та хэлэх гээд байнаа даа?<br />- Өчигдөр Мейфильдийн замд машинтай булиа этгээд намайг зогсоосон юм. Тэгээд надад буу тулган түрийвч, цагийг минь авсан билээ. Сэр Генри тэр бол та байсан шүү дээ.<br />Шүүгч инээмсэглэв.<br />- Тэнд чинь надаас өөр өндөр булиа хүн байхгүй гэж үү? Зөвхөн би ганцаараа машинтай юм уу?<br />- Намайг роллс ройсыг бусад машинаас ялгаж чадахгүй гэж та арай бодоогүй биз дээ? Би чинь амьдралынхаа тэн хагасыг машинд өнгөрүүлсэн хүн. Танаас өөр роллс ройстой хүн энд байхгүй шүү дээ.<br />- Хонгор Баркер минь, таны тодорхойлсончлон одоо үеийн дээрэмчид өөрийн нутгийнхаа гадна талд дээрэм хийж явдаг гэдгийг та бодохгүй байх шиг байна. Тэгээд ч өмнөд Англид хичнээн л бол хичнээн роллс ройсыг харж болно.<br />- Үнэмшилгүй байна, сэр Генри, үнэмшилгүй байна. Та хэдийгээр өөрчлөхийг хичээсэн боловч би таны дууг таньсан. Хангалттай биш үү? Та яах гэж ингэв дээ? Би юу ч ойлгож чадахгүй байна. Өөрийн чинь дотнын нөхдийн нэг, танд тусалж байсан хүнийг ердөө л нэг хямдхан цаг, хэдхэн шиллингийн төлөө дээрэмдлээ гэж үү?<br />- Байж боломгүй юм гэж шүүгч инээмсэглэн хэлнэ.<br />- Бас хөөрхий хоёр жүжигчин, амьдрахын тулд л ядаж яваа улс. Би таны араас явсан шүү. Бас Ситигийн аварга загас байна. Нэгэнт дээрэмдэх гэсэн юм бол тиймэрхүү амьтдыг дээрэмдэх нь шударга хэрэг. Харин өөрийнхөө найзыг бас тэр бүсгүйчүүдийг... Итгэх ч арга алга.<br />- Үгүй тэгээд чи яагаад үүндээ итгээд байгаа юм бэ? Та ердөө л өөрөө өөрийгөө итгүүлээд байна. Харин бусдыг итгүүлэх ямар ч баталгаа танд алга байна шүү дээ.<br />- Би таныг шүүхэд шилжүүлсэн ч бэлэн байна. Та миний машины цахилгаан дамжуулагчийг салгаж байхад би багны доороос цухуйсан цагаан үсийг чинь харсан юм. Ямар жигшүүртэй, ичгүүртэй юм.<br />Хэрэв ажигч хүн байсан бол энэ үгийг сонсоод бароны царайд түгшүүр илрэхийг харахаар байлаа.<br />- Та ч сүрхий биетээр сэтгэдэг хүн байна.<br />Зочин уурлан царай нь минчийгээд ирлээ.<br />- Үүнийг хар, Хейлуорти гээд тэр ямар нэгэн хар материалын өөдөс гарган ирж<br />- Харж байна уу? Бүсгүйчүүдийн машины хажууд зам дээр хэвтэж байсан юм. Та машинаас гарахдаа урсан бололтой. Та машин барихдаа өмсдөг хар пальтогоо гаргаад ир л дээ. Хэрэв та зарцаа дуудахгүй бол би дуудая. Би энэ ажлыг эцсийг нь хүртэл хийх ёстой. Саад хийх гээд дэмий гэжээ.<br />Харин бароны хариулт санаанд оромгүй байлаа. Тэр босч очоод хаалгаа хаан түгжээд түлхүүрийг нь хармаалчихав.<br />- Та ингэж л хийх болж дээ. Таныг ажлаа эцсийг нь хүртэл хийж байх хооронд би хаалгыг түгжээтэй байлгая. Баркер одоо хоёул эр улс шиг ярилцанаа. Бидний яриа эмгэнэлтэйгээр төгсөхгүй байх нь танаас л шалтгаална.<br />Ингэж хэлээд сэр Генри бичгийн ширээнийхээ нэг нүдийг онгойлгов. Зочин ууртайгаар хөмсгөө зангидна.<br />- Сүрдүүлэг танд тус болохгүй, Хейлуорти. Би үүргээ биелүүлж байгаа тул та намайг айлгаж чадахгүй.<br />- Би таныг айлгах гээгүй байна. Эмгэнэлийн тухай ярихдаа би таны тухай яриагүй билээ. Би энэ түүхийг олонд тараахыг хүсэхгүй байна. Надад төрөл төрөгсөд байхгүй боловч гэр бүлийн нэр төр гэж юм бий. Үүнийг бодолцохгүй байж болохгүй.<br />- Энэ тухай бодоход хэтэрхий оройтож.<br />- Тийм биш ээ. Би танд олон юм ярих хэрэгтэй болох нь. Юуны өмнө та үнэн хэлжээ. Тиймээ, би өчигдөр таныг Мэйфильдийн замд зогсоосон.<br />- Яагаад...<br />- Хүлээж бай. Би өөрөө бүгдийг ярина. Үүнийг хар. Сэр Генри ширээнийхээ нүднээс хоёр жижиг боодолтой зүйл гаргаж ирлээ.<br />- Би үүнийг өнөө орой Лондонгийн шуудангаар явуулах гэж байсан юм. Нэг нь танд хаяглагдсан байгаа. Харин одоо танд өгч болох нь байна. Дотор нь таны түрийвч, цаг хоёр байгаа. Хэрвээ тасалсан цахилгаан дамжуулагчийг эс тооцвол танд өчигдөр оройн явдлаас ямар ч гарз тохиосонгүй. Нөгөө боодлыг нь Гэйеэти театрын залуу хатагтай нарт хаягласан. Дотор нь тэдний хэтэвч буй. Тэгэхээр таныг намайг илрүүлэхээс өмнө би та бүхний гарз хохирлыг төлөхөөр зорьсныг минь үнэмшсэн байх гэж найдна.<br />- Тэгээд? гэж Баркер асуув.<br />- Одоо харин сэр Жорж Уайльдын талаар ярия. Магадгүй түүнийг Уайльд ба Гугендорф пүүсийн эзэн, бас Ладгэйтийн банк гэгчийг байгуулсан гэдгийг та мэдэхгүй байх. Харин жолооч нь бол өөр хэрэг. Би бүр түүнийг шагнахаар зэхэж байсан гэдгээ хэлэе. Хамгийн гол нь түүний эзэн. Би баян хүн биш гэдгийг та мэднэ. Энэ талаар бүх л гүнлэг даяараа мэднэ дээ. Дербид болсон уралдаанд Хар алтанзул маань хожигдсоноос би их юмаа алдсан. Бас өөр бэрхшээлүүд ч байлаа. Харин дараа нь би мянган фунтын өв залгамжлав. Тэр муу өөдгүй банк долоон хувийн хүү төлдөг байсан. Уайльдыг таньдаг байсан тул би түүнтэй уулзаж банк нь найдвартай эсэхийг асуусан юм. Тэр маш найдвартай гэхэд нь итгээд мөнгөө хийчихлээ. Гэтэл хоёрхон хоногийн дараа Уайльд дампуурснаа зарлачих нь тэр. Тэр аль хэдийн гурван сарын өмнөөс зайлшгүй сүйрэх аюултай болсноо мэдэж байжээ. Мэдсээр байж надад байсан бүхнийг минь аваад арилж өгөв. Ингээд би мөнгөө алдаж, ямар ч хууль надад тусалж чадсангүй. Уайльдтай дахин уулзахад тэр намайг доромжилж билээ. Тэр үнэт цаас худалдаж авахыг зөвлөөд харин ч чи гайгүй салснаа их юм гэж бод гэв. Тэгэхэд л би түүнтэй тооцоо хийхээр тангарагласан юм. Би аятай боломжийг хайж байлаа. Тэгээд түүнийг бүтэн сайн бүр их орой Истборноос ирдгийг мэдэв. Тэр их хэмжээний мөнгө биедээ явдгийг ч бас мэдэв. Ингээд л түүний түрийвч минийх болсон юм даа. Та үүнийг ёс суртахуунгүй хэрэг гэж хэлэх гээд байна уу? Хэрвээ надад хугацаа байсан бол би тэр муу новшийг бүр нүцгэлэх байснаа хэлчихэе. Муу новш олон хүнийг нүцгэлсэн дээ.<br />- Бүх юм ойлгомжтой. Гэхдээ энд би ямар хамаатай юм бэ? Бас тэр жүжигчид ч гэсэн?<br />- Ухаалаг байж үз, Баркер. Би өөрийн дайснаа дээрэмдчихээд яаж баригдахгүй байхав? Аюултай биз дээ? Тэгэхээр би жирийн л дээрэмчин шиг байж, санамсаргүй таарсан Уайльдыг дээрэмдсэн болгож харагдуулах хэрэгтэй байв. Ингээд би азанд найдаж их зам дээр гарлаа. Гэтэл гай болоход хамгийн түрүүнд тантай таарчихдаг байгаа. Тэнэг хүн биш дээ. Таны машины дууг сонсоод л таньсан, хараад золтой л инээчихээгүй. Гэвч жүжгээ дуустал нь тоглох хэрэгтэй шүү дээ. Жүжигчидтэй ч бас л төстэй юм болсон. Харин тэгэхэд би өөрийгөө золтой л илрүүлчихсэнгүй. Гэлээ ч инээдмийн жүжгээ үргэлжлүүлсээр байв. Тэгж байтал хүлээж байсан этгээд маань ч хүрээд ирлээ. Би түүнд юу ч үлдээлгүй тонохоор бэлдэж байсан, тоносон ч. Ичих юм огтхон ч алга. За, Баркер юу хэлмээр байна даа? Өчигдөр би танд буу тулгаж байсан бол одоо та надад тулгаж байна.<br />Залуу эр инээсээр алгуурхан босч шүүгчийн гарыг чанга атгав.<br />- Дахиж л ийм юм бүү хийж үзээрэй. Дэндүү аюултай. Энэ муу өөдгүй гахай Уайльд таныг барих юм бол бүр ч аюултай юм болно шүү гэлээ.<br />- Баркер, чи сайн залуу байна. Хойшид би иймэрхүү ажил хийхгүй гэж бодож байгаа. Сайхан цагийн тухай хэн хэлсэн билээ дэ�